Wielka Brytania zacieśnia relacje z UE. "Nie palimy już mostów"

Jacek Losik
Welsh Labour conference 2026
Prime Minister Andy Burnham speaking during the Welsh Labour conference 2026 at the Venue Cymru, Llandudno. Picture date: Saturday November 14, 2026. (Photo by Annabel Lee-Ellis/PA Images via Getty Images)
Annabel Lee-Ellis - PA ImagesBrytyjski premier Andy Burnham
Źródło zdjęć: © Getty Images | PA Wire/PA Images

Wielka Brytania i Unia Europejska mają podczas szczytu w tym tygodniu zapowiedzieć bliższą współpracę w sprawie żywności i obronności. Jak informuje Reuters, rozmowy pokazują jednak, że Londyn nadal musi wybierać między większym dostępem do unijnego rynku a zachowaniem niezależności regulacyjnej.

Premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham spotkał się z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podczas szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej w Dublinie. Spotkanie ma otworzyć drogę do bliższych relacji Londynu z UE – informuje agencja Reutera.

Dziesięć lat po referendum w sprawie brexitu przywódcy UE pozytywnie przyjęli decyzję Burnhama o ponownym rozpoczęciu debaty na temat przyszłych relacji. Brytyjski premier rozważa zarówno zbliżenie z Unią, jak i możliwość powrotu do wspólnoty. Europejscy politycy wskazują, że trudniejsza sytuacja geopolityczna wymaga ściślejszej współpracy.

Obie strony mają uzgodnić połączenie rynków żywności i uprawnień do emisji dwutlenku węgla. Pakiet porozumień nie zostanie jednak szybko sfinalizowany. Spór o rozmiar programu mobilności młodzieży oraz wysokość opłat za studia oznaczają, że jego zatwierdzenie może potrwać kolejne sześć miesięcy.


DLA CIEBIE
Od pomysłu do inwestycji. Dotacje i finansowanie w praktyce

W poniedziałkowym przemówieniu Burnham przekonywał jednak, że nowa umowa może przynieść korzyści obu stronom. – Nasze podejście nie jest konfrontacyjne. Nie palimy już mostów. Chcemy działać konstruktywnie i pozytywnie, pokazując, że możemy wspólnie stawiać czoła wyzwaniom – powiedział premier, cytowany przez agencję Reutera.

Relacje po brexicie i nowe porozumienia handlowe

Wielka Brytania ostatecznie opuściła Unię Europejską po 47 latach członkostwa. W tym okresie Londyn często sprzeciwiał się idei "coraz ściślejszej unii", jednocześnie starając się utrzymać bliską współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa ze Stanami Zjednoczonymi oraz bardziej przyjazny biznesowi model gospodarczy.

Do czasu objęcia urzędu przez Burnhama w lipcu temat ponownego otwarcia debaty o brexicie w dużej mierze zniknął z brytyjskiej polityki. Sondaże wskazywały jednak, że coraz więcej wyborców uznaje decyzję o wyjściu z UE za błąd.

Jeden z unijnych dyplomatów ocenił, że stosunki poprawiły się znacząco po "toksycznych" negocjacjach rozwodowych. Jego zdaniem gotowość Wielkiej Brytanii do dostosowania przepisów dotyczących żywności do regulacji UE, aby uniknąć kontroli granicznych, pokazuje możliwość szerszej współpracy.

– Wielka Brytania jest naszym najbliższym sąsiadem, ale współpraca z nią bywa trudna. Teraz znajdujemy się w bardziej pozytywnym cyklu, co pozwala podejmować konkretne działania – powiedział dyplomata, który wypowiadał się anonimowo w materiale agencji Reutera.

Po brexicie Wielka Brytania zawarła umowy handlowe z Australią, Nową Zelandią i Indiami. Jednocześnie zabiegała o lepszy dostęp do rynku UE. Eksport brytyjskiej żywności i napojów do Unii był w 2025 r. niższy o niemal jedną trzecią niż w 2019 r.

Londyn rozwija też własne regulacje w takich dziedzinach jak sztuczna inteligencja, usługi finansowe, środki ochrony roślin.

Zwolennicy brexitu wskazują, że poza Unią Wielka Brytania może szybciej wprowadzać przepisy i dopasowywać je do własnych potrzeb. W przypadku sztucznej inteligencji Londyn wybrał łagodniejsze podejście, bliższe modelowi amerykańskiemu niż unijnemu systemowi opartemu na ocenie poziomu ryzyka.

W rolnictwie brytyjski regulator dopuścił do stosowania w sektorze zbóż środki ochrony roślin, które przez długi czas nie uzyskiwały zgody w Brukseli.

Dostęp do rynku a niezależność regulacyjna

Analitycy gospodarczy oceniają, że rozważane obecnie rozwiązania mają ograniczone znaczenie ekonomiczne. Proces analizowania, czy lepszy dostęp do rynku UE rekompensuje utratę części suwerenności regulacyjnej albo ogranicza możliwość rozwijania relacji handlowych z innymi państwami, będzie jednak powtarzany w kolejnych obszarach.

Przywódcy mają rozmawiać także o obronności i bezpieczeństwie. Przed brexitem były to dziedziny, w których Wielka Brytania odgrywała znaczącą rolę w UE. Londyn chce również uzyskać sygnał, czy jego przemysł motoryzacyjny będzie mógł zostać objęty programem "Made in Europe", który ma chronić producentów przed tańszym importem z Chin – informuje Reuters.

Anton Spisak z Centre for European Reform uważa, że najważniejsze pytanie po zakończeniu szczytu dotyczy programu wyborczego Partii Pracy przed kolejnymi wyborami, które mają odbyć się najpóźniej w 2029 r. Burnham będzie musiał zdecydować, jakie zobowiązania wobec UE przedstawi w manifeście wyborczym.

Do tego czasu premiera ograniczają mniej ambitne założenia odziedziczone po wcześniejszych stanowiskach partii. – Każdy rząd, który naprawdę chce uzyskać znaczące korzyści gospodarcze z bliższych relacji z UE, musi ostatecznie rozważyć pełne członkostwo – powiedział Spisak.

Czy Wielka Brytania może wrócić do Unii Europejskiej

Politycy UE nie spodziewają się jednak, że Wielka Brytania w najbliższym czasie znów przystąpi do wspólnoty. Każde zbliżenie musiałoby uwzględniać podstawowe wymagania Unii, w tym swobodę przepływu osób.

Europejscy politycy przyznają jednak, że rozgoryczenie związane z brexitem osłabło w obliczu rosyjskiej agresji i innych wspólnych wyzwań. Nie zakładają przy tym, że Londyn wróci na jednolity rynek bez możliwości wpływania na regulacje, szczególnie w sektorze usług finansowych.

Według osoby zaznajomionej ze stanowiskiem Burnhama premier uważa, że bliższe relacje z UE mogłyby wesprzeć brytyjską gospodarkę, wzmocnić obronność i bezpieczeństwo oraz ograniczyć liczbę osób ubiegających się o azyl, które przybywają do Wielkiej Brytanii małymi łodziami. Taki kurs może jednak wywołać niepokój części ministrów.

Sondaże pokazują, że większość Brytyjczyków popiera powrót do UE. Poparcie wyraźnie spada, gdy ankietowani biorą pod uwagę koszty członkostwa oraz wiele lat negocjacji, które byłyby potrzebne do jego odzyskania.

– Z ekonomicznego punktu widzenia chyba wszyscy uznali, że decyzja o brexicie nie była najlepsza, a sytuacja na świecie całkowicie się zmieniła – powiedział Bernd Lange, niemiecki socjaldemokrata i przewodniczący komisji handlu Parlamentu Europejskiego. – Jest całkowicie jasne, że drzwi dla Wielkiej Brytanii są otwarte – dodał, cytowany przez agencję Reutera.

Wybrane dla Ciebie