Właściciele działek będą mieli problem? Ekspert ostrzega

Obowiązująca od września 2023 r. nowelizacja ustawy o planowaniu przestrzennym w Polsce wzbudza znaczne kontrowersje. Reforma ma na celu uporządkowanie przestrzeni, jednak zdaniem ekspertów może prowadzić do inwestycyjnego paraliżu.

Jednym z kluczowych problemów jest brak doświadczenia samorządów w przygotowywaniu nowych planów ogólnych, które muszą być uchwalone do 2026 r. Obecnie, jak informuje Ministerstwo Rozwoju i Technologii, tylko cztery gminy przyjęły takie plany, a dwa z nich zostały uchylone przez wojewodów. Samorządy borykają się nie tylko z brakiem doświadczenia, ale także z niedoborem wykwalifikowanych specjalistów.

Reformy mogą mieć istotny wpływ na rynek nieruchomości. Właściciele działek oraz potencjalni inwestorzy mogą napotkać trudności związane z realizacją planowanych inwestycji. Możliwe są scenariusze, w których grunty uznawane dotychczas za budowlane stracą takie status. W efekcie, obecne przepisy mogą nie tylko utrudnić, ale nawet uniemożliwić budowę nowych domów w wielu miejscach.

"Skutek może być taki, że grunty, które z dziada pradziada były uważane za budowlane, nagle przestaną być budowlanymi i nie będzie tam prawnej możliwości lokalizacji np. domu" - mówi w rozmowie z serwisem portalsamorzadowy.pl prof. Piotr Lorens, urbanista, architekt Miasta Gdańska.

Dodając: "dobre przygotowanie m.in. planów ogólnych gmin wymaga odpowiednich zasobów kadrowych, a te są dziś bardzo ograniczone".

Nowe plany ogólne mają objąć wszystkie gminy i miasta w Polsce. Samorządy mogą w nich wyznaczyć tzw. obszary zabudowy, ale nie muszą. Jeśli tego nie zrobią, oznaczać to będzie całkowitą blokadę nowej zabudowy do momentu uchwalenia planu miejscowego - czyli bardziej szczegółowego dokumentu, który uchwala się dla poszczególnych fragmentów gminy.

Do tej pory w przypadku braku planu miejscowego można było ubiegać się o pozwolenie na budowę na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, czyli tzw. wuzetek. Jeśli jednak gmina w planie ogólnym nie określi tzw. obszarów uzupełnienia zabudowy, to poza ściśle określonymi wyjątkami (np. rozbudowa czy odbudowa) nie będzie można w ogóle wydawać decyzji o warunkach zabudowy. W praktyce oznacza to blokadę inwestycji.