Zmiany w planowaniu przestrzennym. Gminy zyskają więcej czasu

Obecnie obowiązujące przepisy nakładają na gminy obowiązek wydania decyzji o warunkach zabudowy w ciągu 21 dni w przypadku domów jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m kw., a dla pozostałych inwestycji termin ten wynosi 90 dni. Przekroczenie tych terminów skutkuje karą w wysokości 500 zł za każdy dzień opóźnienia.

Jak wynika z informacji opublikowanej na stronie kancelarii premiera, samorządy zgłaszały trudności z dotrzymaniem ustawowych terminów. Powodem jest znaczny wzrost liczby wniosków o wydanie decyzji, co nastąpiło po wprowadzeniu reformy systemu planowania przestrzennego.

W odpowiedzi na te sygnały resort rozwoju zaproponował, by do końca 2026 r. zawiesić nakładanie kar na gminy za nieterminowe wydawanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Projekt ustawy przewiduje również zmiany dotyczące tzw. newslettera planistycznego, czyli Rejestru Urbanistycznego, który ma zacząć funkcjonować po 1 lipca 2026 r. W tym zakresie planowane jest wprowadzenie wyłącznie elektronicznej formy komunikacji oraz ograniczenie czasu wysyłania powiadomień na podstawie jednego wniosku do dwóch lat od końca roku, w którym został on złożony.

Resort rozwoju zwrócił także uwagę, że gminy zgłaszały zastrzeżenia do sztywnych zasad zachowania zgodności planu miejscowego z planem ogólnym. W związku z tym projekt zakłada rezygnację z wymogu zgodności w zakresie maksymalnego udziału powierzchni zabudowy, co pozwoli na większą elastyczność przy ustalaniu zapisów planu miejscowego bez konieczności zmiany planu ogólnego. Dodatkowo przewidziano wyjątek od konieczności zachowania minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej dla obiektów zabytkowych, jeśli wymaga tego ich ochrona.

Zmiany mają objąć także procedurę sporządzania zintegrowanych planów inwestycyjnych (ZPI). Ministerstwo planuje rozszerzyć i uelastycznić katalog inwestycji uzupełniających, doprecyzować, że ZPI może obejmować również tereny poza obszarem inwestycji, a także określić, jakie dane przestrzenne powinien zawierać projekt ZPI składany przez inwestora.

Ponadto czas na weryfikację wniosku o uchwalenie ZPI ma zostać wydłużony z 3 do 14 dni roboczych. Resort rozwoju proponuje również, by nie było konieczności obejmowania ZPI obszaru inwestycji uzupełniającej, jeśli jej realizacja jest możliwa na podstawie innego obowiązującego planu miejscowego.

Kolejna zmiana dotyczy wydłużenia terminu na wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne – z 60 do 90 dni. Uzasadniono to zakresem czynności wymaganych przy rozpatrywaniu takich spraw. Dodatkowo, w przypadku inwestycji związanych z odbudową Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ulicy Królewskiej w Warszawie, nie będzie już wymagana opinia Głównej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej.

Projektowana ustawa przewiduje także rezygnację z obowiązku uchwalania planu miejscowego zgodnie z nieaktualnymi strategiami rozwoju gmin (sprzed reformy systemu planowania przestrzennego) i zachowanie obowiązku uwzględniania polityki przestrzennej gminy określonej w nowych strategiach rozwoju gmin lub strategiach rozwoju ponadlokalnego, tj. takich, których opracowanie zostało wszczęte od 24 września 2023 r., analogicznie jak w przypadku sporządzania planu ogólnego gminy.