Rząd poszedł na całość. Płaca minimalna ostro w górę. "Pułapka i gwóźdź do trumny"

W czwartek premier Mateusz Morawiecki minister pracy Marlena Maląg poinformowali, ile w 2024 roku wynosić będzie płaca minimalna. Kwota wynosić będzie docelowo 4300 zł - tyle, ile wskazywało rozporządzenie opublikowane w sierpniu. Stawka minimalna, również jak pierwotnie informował rząd, wynosić będzie od stycznia 27,70 a od lipca 28,10 zł.

Dzisiaj od strony formalnej przyjęliśmy płacę minimalną i stawkę minimalną, której w ogóle nie było za czasów Tuska - ogłosił premier w czwartek.

Minimalne wynagrodzenie będzie wynosić od stycznia 4242 zł brutto, a w lipcu 2024 roku wzrośnie do 4300 zł.

- Startowaliśmy z poziomu 1750 zł brutto. Warto podkreślić, że płaca netto dzięki naszej gigantycznej obniżce podatków będzie ponad dwa razy większa niż w czasach Platformy Obywatelskiej. To rewolucja solidarnościowa - stwierdził premier Morawiecki.

Nie wspomniał jednak o wprowadzeniu nowego sposobu rozliczania składki zdrowotnej. Wynosi ona 9 proc. i nie jest, jak wcześniej, odliczana od podatku. Kwota wolna rośnie dwukrotnie w ciągu roku nie ze względu na dobrą wolę rządu - tego wymagają przepisy. Podwyżkę wymusza wyjątkowo wysoka inflacja.

To będą dobre wiadomości dla Polaków, pokazujące, że to o czym mówimy, wdrażamy w życie - mówiła w czwartek minister Marlena Maląg, zapowiadając decyzję rządu.

Czy to faktycznie dobre wiadomości - dla pracujących i dla pracodawców?

Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP w rozmowie z money.pl zwraca uwagę, że płaca minimalna na poziomie 4300 zł miesięcznie w Polsce będzie dziewiątą największą płacą minimalną w całej UE.

Przedstawiciel Pracodawców RP wyjaśnia też, dlaczego takie równanie płac jest niebezpieczne. - Płaca minimalna nie powinna narzucać standardowego poziomu wynagrodzeń większości pracowników w gorzej płatnych zawodach, bo wtedy nie zostaje dość miejsca na wynagrodzenie za starania, dodatkowe kursy, szczególne kwalifikacje czy ponoszoną odpowiedzialność - ocenia.

Podkreśla też, że większa płaca minimalna to wyższe obciążenia przedsiębiorców, nie tylko na płace, ale i na ZUS.

Nasz rozmówca dodaje też, że gwałtowny wzrost płacy minimalnej może wywołać poczucie niesprawiedliwości u wielu osób pracujących w sferze budżetowej.

Ekonomista podkreśla też relację między wynagrodzeniem minimalnym a średnimi zarobkami Polaków. - Płaca minimalna jeszcze w 2007 roku wynosiła 35 proc. średniej. Do 2016 roku przekroczyła 46 proc. W tym roku stanowi ok. 47 proc. średniej. Czyli gdy kwota płacy minimalnej rosła umiarkowanie, przy niskiej inflacji, był to realny progres. Jego zdaniem teraz to błędne koło podwyżek płac i cen.

I będzie się ono zapętlać jeszcze bardziej. - W przyszłym roku płaca minimalna (4300 zł brutto) osiągnie 53-54 proc. średniej. Jest to sprzeczne z dyrektywą UE, którą Polska powinna wdrożyć przed końcem 2024 roku. Dyrektywa mówi o 60 proc. mediany lub 50 proc. średniej, a zatem 47-50 proc. średniej. 50 proc. średniej było odwiecznym postulatem reprezentacji pracowników w Polsce. 54 proc. to najwięcej w UE - mówi.

Zdaniem Kamila Sobolewskiego gwałtowny wzrost płacy minimalnej może przynieść niespodziewane efekty.

- To eksperyment na żywym organizmie w czasie trwającego spowolnienia gospodarczego. To złota klatka dla etatowców i pułapka, groźba utraty dostępu do rynku pracy dla mniej wykwalifikowanych, mniej zdolnych osób w mniejszych miejscowościach z dala od aktywnych rynków pracy. To niesprawiedliwe spłaszczenie dochodów 2/3 Polaków zarabiających mniej niż średnia. I gwóźdź do trumny dla części drobnych przedsiębiorców. To coraz bardziej przyczyna, a nie efekt inflacji, która pożera nie tylko realną wartość rosnących dochodów, ale też majątków - wylicza przedstawiciel organizacji pracodawców.

Jego zdaniem takie tempo podnoszenia płacy minimalnej to dolewanie oliwy do inflacyjnego ognia. - Pogoń psa za własnym ogonem, gdzie z każdym krokiem cel (realny wzrost dochodów) odsuwa się w tym tempie, w jakim trwa pogoń (podwyższanie płac). Błędne koło w oparach przedwyborczej kiełbasy - mówi.

Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich przyznaje w rozmowie z money.pl, że wiadomość o wysokości wynagrodzenia minimalnego w 2024 roku, którą podał premier Mateusz Morawiecki podczas czwartkowej konferencji, przyjął z pewną ulgą.

Rozmówca Money zaznacza jednocześnie, że rząd nie podniósł pensji bardziej, niż wynikałoby to z przepisów. Kwoty 4242 i 4300 zł wynikają wprost z czynników, które reguluje ustawa o płacy minimalnej. Zadziałał algorytm, który uwzględnia np. różnicę między przewidywaną a faktyczną inflacją. A ta była bardzo wysoka. Zgodnie z obowiązującą ustawą, przyszłoroczna płaca minimalna po prostu nie może być niższa.

Łukasz Kozłowski przyznał też, że szybki wzrost płacy minimalnej może mieć swoje dobre i złe strony. -  i inflację, chociaż oczywiście możemy dyskutować w jakim stopniu. Od 2020 roku, kiedy nastąpiła pierwsza znacząca podwyżka płacy minimalnej, wyraźnie przyspieszył wzrost cen usług więc pewna korelacja tu na pewno jest - stwierdził.

- Szacunki mówią, że dziś ok. 3 mln osób zarabia pensję minimalną.To spora zmiana. Kilka lat temu to było 1,5 mln osób. Dlatego temat płacy minimalnej jest tak istotny dla rynku pracy - podsumowuje.

Robert Kędzierski, dziennikarz money.pl