Wielka reforma Agencji Uzbrojenia. Polska weźmie przykład z Turcji

Sobkowiak-Czarnecka uczestniczyła we wtorek w w Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego w Kielcach, gdzie zapowiedziała, że na przyszłoroczną edycję targów Ministerstwo Obrony Narodowej wróci z koncepcją "Agencji Uzbrojenia 2.0", prezentując gotową ustawę.

Agencja Uzbrojenia odpowiada za pozyskiwanie uzbrojenia i sprzętu wojskowego dla Sił Zbrojnych RP – prowadzi postępowania zakupowe, w tym największe kontrakty modernizacyjne, nadzoruje offset i polonizację technologii, a także utrzymuje stałe przedstawicielstwa za granicą zajmujące się pozyskiwaniem sprzętu. Sobkowiak-Czarnecka sprawuje nadzór nad Agencją od czerwca tego roku.

Jak mówiła we wtorek wiceszefowa MON, potrzebę reformy widać "na każdym kroku" – zarówno przy wdrażaniu mechanizmu SAFE, jak i przy bieżących zakupach. Sobkowiak-Czarnecka podkreśliła, że Agencja Uzbrojenia nie może zajmować się wyłącznie zakupami, bo potrzeby są dziś znacznie szersze: z jednej strony dynamicznie zmieniający się rynek zbrojeniowy, gdzie innowacje pojawiają się niemalże codziennie, a z drugiej – konieczność lepszego połączenia z rynkiem firm i światem nauki.

Jak mówiła, nowa agencja powinna przejąć też kwestię utrzymania sprzętu. Wskazała, że cena zakupu stanowi zwykle tylko ok. 30 proc. całkowitej wartości danego systemu uzbrojenia, a pozostałe 70 proc. to koszty jego utrzymania w cyklu życia, co – jej zdaniem – powinno być nadzorowane przez jedną instytucję.

Sobkowiak-Czarnecka poinformowała, że przy reformie Agencji Uzbrojenia inspiracje są czerpane z rozwiązań działających w Turcji (kraj ten ma drugą pod względem liczebności armię w NATO - po Stanach Zjednoczonych). Polska rozmawia też na ten temat z Kanadą, która przeprowadza obecnie podobną reformę swojej agencji zakupowej.

Wiceszefowa MON zwróciła też uwagę na tempo zmian technologicznych - o ile ciężki bojowy wóz piechoty PGZ udało się zaprezentować rok po decyzji o jego budowie, o tyle w przypadku technologii dronowych, których rozwój napędza wojna w Ukrainie, cykl innowacji liczy się w dniach. - Działamy w czasach niewojennych, ale już nie do końca pokojowych – oceniła, dodając, że do tego trzeba dostosować legislację.

Jako kolejną, istotną funkcję nowej Agencji Uzbrojenia wskazała wspieranie eksportu polskiego sprzętu wojskowego, tak by polskie firmy i gospodarka zarabiały na silnym przemyśle zbrojeniowym, również przy okazji wydarzeń takich jak MSPO.