Premie straciły na wartości. Porównali "paski wypłat" sprzed lat

Sedlak & Sedlak zestawił dane z dwóch jesiennych edycji swojego raportu płacowego, z 2019 i 2026 r. Analiza dotyczy wynagrodzenia zmiennego docelowego, czyli premii przysługującej pracownikowi przy pełnej realizacji celów i zadań, liczonej średniomiesięcznie. Autorzy porównali, jak zmieniła się wysokość tych premii w systemach wynagradzania, zarówno nominalnie, jak i po uwzględnieniu inflacji.

Do zestawienia wybrano 20 stanowisk, które mają być rozpoznawalne dla przeciętnego czytelnika i reprezentować różne szczeble organizacji oraz obszary rynku pracy. W przypadku stanowisk fizycznych, technicznych i specjalistycznych wzięto pod uwagę doświadczonych pracowników, którzy samodzielnie wykonują standardowe zadania. Kierownicy to osoby zarządzające działem lub projektem i odpowiadające za jego wyniki, zwykle będące zarazem bezpośrednimi przełożonymi. Dyrektorzy odpowiadają za cele biznesowe pionu, działu lub funkcji w jednej dużej jednostce lub kilku mniejszych.

– Porównanie danych z lat 2019 i 2026 pokazuje, że nominalne kwoty wynagrodzenia zmiennego docelowego wzrosły na prawie wszystkich analizowanych stanowiskach – czytamy w opracowaniu. Wzrost odnotowano w 19 z 20 zawodów.

– Jednak po uwzględnieniu skumulowanej inflacji okazuje się, że tylko na połowie stanowisk premie docelowe zwiększyły swoją realną wartość. Oznacza to, że w wielu zawodach wzrost nominalnych kwot premii nie nadążał za wzrostem cen. Choć pracownicy mogli mieć przewidziane wyższe premie niż siedem lat wcześniej, ich siła nabywcza była niższa – zaznacza autorka analizy Natalia Puchalska z Sedlak & Sedlak.

Największy realny wzrost dotyczył kierowników produkcji. Mediana ich premii docelowej zwiększyła się z 1 064 zł w 2019 r. do 1 946 zł w 2026 r., czyli nominalnie o 82,9 proc., a realnie o 19 proc. Drugie miejsce zajęli dyrektorzy finansowi, u których mediana wzrosła z 3 152 zł do 5 629 zł. To nominalny wzrost o 78,6 proc. i realny o 16,2 proc.

Realna wartość premii docelowej wzrosła także u księgowych (o 12,8 proc.), specjalistów ds. reklamacji (o 10,7 proc.), magazynierów (o 9,4 proc.) i automatyków (o 8 proc.). Zyskali też mechanicy (6,8 proc.), specjaliści ds. personalnych (5,9 proc.), specjaliści ds. zakupów (5,1 proc.) oraz specjaliści ds. administracyjnych, u których realny wzrost wyniósł 3,7 proc.

– Co istotne, realne wzrosty nie dotyczyły wyłącznie stanowisk kierowniczych i dyrektorskich. Występowały także wśród pracowników podstawowych, technicznych oraz specjalistów. Nie można zatem wskazać jednej grupy stanowisk, która jednoznacznie zyskała najwięcej pod względem siły nabywczej premii docelowych – wskazuje Puchalska.

Najsłabiej wypadli przedstawiciele handlowi. – Było to jedyne omawiane stanowisko, na którym mediana wynagrodzenia zmiennego docelowego nominalnie spadła z 1 800 zł w 2019 r. do 1 789 zł w 2026 r. – czytamy w raporcie. Po uwzględnieniu inflacji jej realna wartość zmalała o 35,3 proc.

Mocno straciły również premie dyrektorów ds. kontrolingu. Mediana wzrosła u nich nominalnie z 4 458 zł do 5 209 zł, czyli o 16,8 proc., ale realnie zmniejszyła się o 24 proc.

Realny spadek wartości premii docelowej objął też pracowników produkcyjnych (o 21,8 proc.), specjalistów ds. obsługi klienta (o 19,2 proc.), sprzedawców (o 17,1 proc.) i programistów (o 16 proc.). Na minusie znaleźli się także dyrektorzy sprzedaży (15 proc.), kontrolerzy jakości produktu (11 proc.), specjaliści ds. logistyki (5,4 proc.) i monterzy (0,7 proc.). W tych zawodach mediany nominalnie rosły od 20,2 proc. do 52,6 proc.

– Wyniki pokazują, że nawet kilkudziesięcioprocentowy nominalny wzrost premii docelowej nie musi oznaczać poprawy jej siły nabywczej. W warunkach wysokiej skumulowanej inflacji dopiero wzrost przekraczający 53,7 proc. pozwalał zachować i zwiększyć realną wartość tego składnika wynagrodzenia – podkreśla autorka opracowania.

– Obserwowane zmiany nie muszą jednak oznaczać, że pracodawcy celowo ograniczają wysokość premii. Na ich poziom mogą wpływać m.in. koniunktura gospodarcza, sytuacja finansowa przedsiębiorstw, specyfika poszczególnych branż oraz prognozy dotyczące przyszłych wyników – dodaje Puchalska.

– Znaczenie może mieć również zmiana polityki wynagradzania, w tym przesunięcie większej części budżetu płacowego na wynagrodzenia zasadnicze. W rezultacie dynamika wzrostu premii może być niższa niż dynamika wynagrodzeń podstawowych, nawet jeśli ich nominalna wartość nadal rośnie – zaznacza.

Źródło: Raport płacowy Sedlak & Sedlak jesień / zima 2026, wynagrodzenia.pl