budowa elektrowni jądrowej

Chińskie władze zatwierdziły budowę dziesięciu nowych reaktorów jądrowych za 200 mld juanów (27,7 mld dol.) o łącznej mocy około 12 tys. MW - powiadomił w piątek japoński tygodnik "Nikkei Asia". Oznacza to, że do 2030 r. Chiny mogą stać się światowym liderem w produkcji energii jądrowej, wyprzedzając USA.

– Projekty dotyczące energetyki trzeba rozdzielić na te dotyczące dużego atomu i małego, sytuacja jest w nich różna – powiedział w programie "Newsroom" WP Jakub Wiech z portalu energetyka24.com. – Jeśli chodzi o duży atom, czyli o projekt rządowy, to jesteśmy na etapie, gdzie mamy już wyznaczoną lokalizację Lubiatowo-Kopalino, jest decyzja środowiskowa i projekt koncepcyjny oraz wykonawczy. To wszystko, co mamy, czyli niewiele, natomiast po tej ostatniej zawierusze politycznej wiemy przynajmniej, że nowy rząd jest zdecydowany kontynuować projekt w zatwierdzonej lokalizacji. Tak zapewniła szefowa resortu klimatu. Teraz czekamy na zawarcie kontraktu wykonawczego, tak aby rząd mógł udzielił wykonawcy gwarancji finansowych potrzebnych do nabycia drogich komponentów, takich jak choćby obudowa reaktora. Projekt jest opóźniony o około dwa lata, budowa ruszy prawdopodobnie ok. 2025 r. Mamy równolegle prowadzony projekt komercyjny realizowany przez PGE i ZE PAK, ale to jest na bardzo wczesnym etapie. Jeśli chodzi o mały atom, to sytuacja się skomplikowała. W USA podupada spółka NuScale, która zawiązała współpracę z KGHM. Firma najpierw skasowała swój projekt w USA i zapowiedziała zwolnienia. Nie wiadomo zatem, czy firma będzie w stanie dostarczyć technologie do polskiej spółki. KGHM się tym nie przejmuje i mówi, że jest w stanie nawiązać współpracę z innymi partnerami. Jest też projekt realizowany przez Orlen i Synthos, ale tam pojawiła się nagle negatywna opinia ABW dotycząca tego przedsięwzięcia. Nie ujawniono, o co chodzi. Minister Kamiński zdradził jedynie, że chodziło o zabezpieczenie interesów państwa. Opinii ABW nie znamy. Donald Tusk z w swoim exposé zapowiedział wyjaśnienie tej sprawy, sugerując, że jest wokół niech jakaś afera. To się jednak jeszcze nie wydarzyło – wyjaśnia ekspert.

- Widząc reakcję społeczną na samą tylko sugestię, że budowa elektrowni atomowej w Polsce, mogłaby być odsunięta w czasie, jestem spokojny o ten projekt - powiedział w programie "Newsroom" WP Jakub Wiech z portalu energetyka24.com. - Nagle ze wszystkich stron sporu politycznego napłynęły głosy, że chcemy wejść w atom, że chcemy dalej rozwijać energetykę jądrową, a to jest bardzo budujące. To świadczy o tym, że dojrzeliśmy jako społeczeństwo do realizacji projektów długofalowych, które sprawiają, że jesteśmy bardziej podmiotowi w polityce gospodarczej, międzynarodowej. Dzięki elektrowni jądrowej możemy sobie zapewnić niezależność i społeczeństwo widzi, jak bardzo jest to nam potrzebne. Dojrzeliśmy do tego, by ambitnie podchodzić do takich tematów, by rozwijać transformację energetyczną. I mam nadzieję, że projekt jądrowy dowieziemy z sukcesem. Myślę, że jest wiele państw, którym zależy na tym, by Polska ugrzęzła na jakimś etapie transformacji energetycznej, bo to jest walka o naszą konkurencyjność gospodarczą. Szybkie przeprowadzenie tej transformacji liczy się w walce o tę konkurencyjność, o to żeby Polska była atrakcyjnym miejscem do lokowania inwestycji, rozwijania firm, zakładów produkcyjnych. To też jest ważne z punktu widzenia rozwoju naszego kraju, poprawy jakości życia. Dlatego myślę, że jest wielu konkurentów w regionie, którzy z niechęcią patrzą na to, że Polacy się wreszcie obudzili i dokonują zmian w sektorze energetycznym. Wielu pewnie zależy na tym, by Polska na tym projekcie jądrowym wykoleiła się. Mam nadzieję, że to się nie wydarzy, że ten opór wewnętrzny i zewnętrzny uda się przezwyciężyć i damy radę zdekarbonizować nasz miks energetyczny - dodał ekspert.

Niemiecki dziennik "Frankfurter Allgemeine Zeitung" pisze o polskich planach budowy elektrowni atomowych i protestach wschodnioniemieckich polityków, którzy chcą powstrzymać projekt. Władze powołują się m.in. na awarie jądrowe w Czarnobylu i Fukushimie. - Niemcom nie podoba się, że w ogóle istnieją w Polsce plany budowy elektrowni atomowej - powiedział w programie "Newsroom" WP Jakub Wiech z portalu Energetyka24.com. – Niemcy nie chcą, by w Europie Wschodnie powstawały takie inwestycje. Mówię tu o niemieckich politykach, społeczeństwo niemieckie już zmieniło zdanie i chce atomu. Niemieccy politycy obrośli w takie antyatomowe piórka, ale z tą postawą trzeba walczyć. To sprzeczne nie tylko z tym, co mówi nauka, ale także z tym, co pokazują przykłady pokazujące funkcjonowanie atomu. Francja zasilana jest w 70 proc. z atomu, Niemcy od energetyki jądrowej odchodzą i stawiają na odnawialne źródła energii. Wciąż jednak mają duży problem z porzuceniem węgla. Mimo gigantycznych nakładów pieniędzy Niemcom nie udało się zejść z poziomem emisji CO2 i doścignąć Francji. To pokazuje, jakie możliwości daje atom. Ludzie, którzy walczą z energetyką jądrową, są nieracjonalni. To jest głupota, trzeba to sobie jasno powiedzieć. Jest grupa państw, która ostro protestuje przeciwko atomowym planom Polski, ale nie jest to coś, co będzie blokujące. Przywoływanie przykładów Czarnobyla i Fukushimy jest niedorzeczne. To nie ma prawa się powtórzyć w technologii, które obecnie obowiązują. W Polsce nie ma ryzyka wystąpienia trzęsień ziemi i tsunami, a to właśnie te nałożone na siebie katastrofy doprowadziły do awarii w Japonii. Mamy bardzo bezpieczne technologie, które oferują partnerzy z USA, Korei, Francji. Wiemy, jak budować elektrownie jądrowe bezpiecznie. Przemysł atomowy wyciągnął z tych tragedii wnioski. W Europie widać zwrot ku elektrowniom atomowym. Przykładem jest Szwecja, która wygaszała reaktory, teraz do nich wraca. W Belgii i w Niemczech dzieje się to samo, bo jest presja ze strony opinii publicznej. To jest istotna zmiana, którą widać w czołowych gospodarkach europejskich – podkreślił ekspert.

- Technologia atomowa, w którą chce wejść Polska, wymaga przygotowania, przede wszystkim wyszkolenia ludzi. To podniesie poziom know-how w obszarze energetyki. Firmy, które będą zaangażowane w utrzymanie elektrowni, będą musiały spełniać ściśle określone wymogi i na to patrzę z dużą nadzieją - powiedział w programie "Money.pl" Jarosław Wajer, lider działu energetyka w EY CESA. - W kwestii finansowania jestem optymistycznie nastawiony. Atom to technologia bezemisyjna, nowoczesna, ona mocno wpłynie na polski miks energetyczny. Nie zapominajmy o energii odnawialnej, która ma w nim pełnić ważną rolę. Z pewnością zapotrzebowanie na energię elektryczną będzie rosło.

– W ciągu najbliższych 10 lat w Polsce będzie potrzeba przebudowania ok. 30-50 proc. rynku energetycznego, mówię o źródłach wytwórczych – powiedział w programie "Money.pl" Jarosław Wajer, lider działu energetyka w EY CESA. – Podstawą polskiego systemu jest węgiel brunatny, którego zaczyna brakować. Rozmowa o tym, co ma zastąpić węgiel, trwa do dekady, a może nawet dłużej. Energia atomowa to najlepsze rozwiązanie. Co na dziś wiemy? Znamy technologię i jej dostawcę, bo o tym rząd już powiedział, ale mamy dużo niewiadomych. Nie wiadomo, jak ta technologia zostanie wybudowana, koszt paliwa jest w tym wypadku mniej istotny. Pytanie: kto zapłaci oraz jak państwo zagwarantuje, że cena energii będzie utrzymana na stabilnym poziomie. Musi być zagwarantowany zbyt energii z elektrowni po stałej cenie. Myślę, że dyskusje o finansowaniu jeszcze przed nami – opowiadał nasz gość.

- Naszemu rządowi wydaje się, że w kwestii wyboru oferenta ws. budowy elektrowni atomowej, znajduje się w superkomfortowej sytuacji. Ma na stole oferty z USA, Francji i Korei i te kraje biją się o to, by wygrać ten wyścig - powiedział w programie "Newsroom" WP Dominik Brodacki z Polityka Insight. - Trzeba jednak zdawać sobie sprawę z tego, że im dłużej Polska zwleka z decyzją, tym bardziej oferenci są zniecierpliwieni. Oferty są bardzo zbliżone, wszystko rozbija się o koszty. Propozycja Korei jest zdecydowanie najtańsza, amerykańska zaś plasuje się po środku. Najdrożsi są Francuzi. Pieniądze to jedno, a drugie to korzyści polityczne, które decyzja Polski może przynieść. Koreańczycy nie mogą nam w tym względzie wiele zaoferować, ale tu w grę wchodzi ekspansja azjatyckiego biznesu w Polsce i to też może mieć znaczenia. Francuzi mogą nam zagwarantować wsparcie na poziomie europejskim, choćby w kwestii walki o fundusze unijne. Amerykanie to bezpieczeństwo geopolityczne. Sama cena elektrowni jądrowej jest drugorzędna w stosunku do korzyści politycznych. Tu też chodzi nie tylko o budowę, ale także o wieloletnią współpracę w kwestii eskploatacji. To jest partnerstwo strategiczne na wiele lat.

- Nie spodziewam się ze strony rządu żadnej wiążącej decyzji ws. budowy elektrowni jądrowej w Polsce - powiedział w programie "Newsroom" WP Dominik Brodacki z Polityka Insight. – Spodziewam się jakiegoś kierunkowego wyboru oferenta. Załóżmy, że będą to Amerykanie i że pozostałym oferentom PiS podziękuje. To jest możliwe. Natomiast przez najbliższe miesiące będą trwały robocze spotkania ws. ostatecznego kontraktu w tej sprawie, to się będzie rozbijać o szczegóły, o przecinki i kropki. Pytanie, czy te negocjacje zakończą się przed wyborami. Jeśli nie, to sprawa się komplikuje. Zmiana władzy może w znacznym stopniu opóźnić proces podpisania umowy i budowy elektrowni atomowej. Wątpię, czy da się utrzymać dynamikę procesu, który zmierza do sukcesu w tej sprawie. Tajemnicą poliszynela jest to, że już strona Amerykańska mocno wywiera presję na Polskę, by się w końcu zdecydowała i wybrała wykonawcę. Czas był do 12 października, a mimo to rząd nie podjął decyzji. USA już przypomniały, że swoją pracę wykonały i że wypadałoby sprawę posunąć do przodu. Ja nie spodziewam się, że Polska w tej chwili podejmie ostateczną decyzję, m.in. z uwagi na czynnik wyborczy.

Przemysław Czarnek, minister edukacji i nauki, został właśnie powołany na wiceprzewodniczącego rady do spraw rozwoju technologii wysokotemperaturowych reaktorów atomowych chłodzonych gazem.

Etap kwalifikacji ma się zakończyć w połowie przyszłego roku. Ostateczna decyzja o tym, kto wybuduje pierwszą polską elektrownię jądrową zapadnie w 2019 r., wraz z rozstrzygnięciem postępowania zintegrowanego.

Ewentualne opłaty odbiorcy energii ponosiliby prawdopodobnie dopiero wtedy, gdy elektrownia powstanie.