izba skarbowa (strona 54 z 59)

Normy wynikające z art. 510 par. 2 Kc stanowiły jedynie punkt odniesienia w procesie sądowej kontroli poczynionych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych w zakresie podatkowych konsekwencji zawartej przez skarżącego umowy.

1. Przez "wydatki na budowę" oraz "wydatki na zakup działki pod budowę tego budynku" należy rozumieć wydatki na zakup niezabudowanej nieruchomości, a następnie rozpoczęcie na niej inwestycji budowlanej budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali na wynajem. Za tego rodzaju wydatki nie mogły zostać uznane wydatki na zakup zabudowanej nieruchomości oraz kontynuację rozpoczętej przed dokonaniem zakupu budowy, w tym również nadbudowę i rozbudowę istniejących budynków mieszkalnych. 2. Z obowiązującej do 1 stycznia 1999 r. ulgi dotyczącej inwestycji w budynek z mieszkaniami na wynajem mogła skorzystać tylko firma, która kupiła niezabudowany grunt. Jeżeli na zakupionym gruncie była już prowadzona inwestycja budowlana, podatnik nie miał prawa skorzystać z ulgi, nawet jeśli w budynku przeznaczono mieszkania na wynajem, a podatnik spełniał pozostałe warunki przewidziane w art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./

Opłaty skarbowej od podwyższonego kapitału spółki z o.o. nie pomniejsza się o opłatę wniesioną od uprzedniego podwyższenia kapitału, który nie został zgłoszony do zarejestrowania w związku z uchyleniem uchwały o tym podwyższeniu. Opłata pobrana przez notariusza od nieskutecznej w późniejszym okresie czynności podwyższenia kapitału zakładowego była zasadna i nie zachodziły przesłanki do jej zwrotu określone w art. 13 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./. W sytuacji zatem, gdy opłata ta była zasadnie pobrana w dacie podejmowania uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego i zgodnie z obowiązującym prawem nie podlegała zwrotowi, mimo późniejszego uchylenia tej uchwały, żądanie zaliczenia jej na poczet opłaty skarbowej należnej od następnej uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki należało uznać za niezasadne /art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej z 1989 r. oraz par. 69 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej - Dz.U. nr 136 poz. 705 ze zm./.

Zobowiązanie się do świadczeń okresowych należy zgodnie z art. 903 Kc do essentialia negotii umowy renty. Świadczenie okresowe polega na stałym dawaniu przez czas trwania stosunku prawnego pewnej ilości pieniędzy lub innych rzeczy zamiennych w określonych regularnych odstępach czasu, jednak nie składających się na pewną z góry co do wielkości określoną całość. Świadczenie to nie może być świadczeniem z góry określonym co do wysokości. Wówczas bowiem jest to świadczenie jednorazowe płatne w ratach.

W przypadku zawarcia umowy renty określonej w art. 903 i n. Kc strony dążą do zaspokojenia na tej drodze pewnych interesów życiowych osoby korzystającej z renty. Motyw działania rentodawcy ma więc w przypadku umowy renty, w przeciwieństwie do umowy darowizny istotne znaczenie. Trudno więc zgodzić się z poglądem, że umowa renty nieodpłatnej jest w istocie darowizną, tym bardziej, że w przypadku darowizny świadczenie może mieć postać również świadczenia okresowego. Istotną przesłanką odróżniającą obie te umowy jest więc motyw działania świadczeniodawcy.

Ustanowienie nowego pełnomocnika ma to znaczenie, że od momentu przedstawienia pełnomocnictwa /stosownie do art. 137 par. 2 lub par. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ strona może działać poprzez pełnomocnika i podejmować za jego pośrednictwem czynności właściwe dla danego etapu postępowania. Skutkiem ustanowienia kolejnego pełnomocnika nie może być natomiast powtórzenie z jego udziałem czynności, co do których upłynęły już przewidziane w odpowiednich przepisach terminy procesowe.

Nie jest wystarczające do uznania określonej umowy za umowę renty samo określenie czasu trwania prawa do pobierania renty oraz wysokości świadczenia.

Skoro skarżący przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i jednocześnie wiedział o istnieniu zobowiązań podatkowych ciążących na spadkodawcy, to na gruncie prawa podatkowego ponosi on solidarną odpowiedzialność za wskazane długi do wysokości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku /art. 1032 i art. 1034 par. 1 Kc w zw. z art. 98 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Wydatki na opłaty skarbowe od umów pożyczek, przeznaczonych na refinansowanie kredytu pobranego z banku na zakup akcji nie są uznawane za koszt uzyskania przychodu na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 28 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Jako koszt uzyskania uwzględniane są w myśl tego przepisu przy ustalaniu dochodu ze zbycia akcji.

Nie sposób przyjąć, że wyraz "postępowanie" ma w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ inne znaczenie niż w art. 183 par. 2. Wskazana regulacja potwierdza, że przedmiotem oceny sądu II instancji jest orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego i postępowanie, które doprowadziło do jego wydania, a nie decyzja bądź też inny przejaw aktywności organu administracji publicznej.

Przepis art. 242 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ nakazuje liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od dnia, w którym strona /a nie inny podmiot/ dowiedziała się o istnieniu decyzji, a nie od daty uznanej za datę jej doręczenia, w szczególności zaś doręczenia zastępczego, przy którym nie dochodzi do faktycznego otrzymania decyzji przez stronę. Wprawdzie z reguły strona postępowania dowiaduje się o decyzji poprzez jej doręczenie, jednakże przy ocenie początkowego dnia terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania, możliwość uznania tych dat za tożsame musi jednoznacznie wynikać z okoliczności konkretnej sprawy.

1. Granice skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, wyznaczają wskazane w niej podstawy kasacyjne, a nie ich uzasadnienie. 2. Obowiązek zwięzłego przedstawienia sprawy, wynikający z art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje obowiązek przedstawienia stanu faktycznego przyjętego przez sąd /por. np. art. 188 zdanie drugie tego Prawa/, w tym przede wszystkim czynności dokonanych przez podatnika. Dopiero w dalszej kolejności opisowi podlegają czynności organu podatkowego.

Dla ustalenia momentu potrącenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów winno się rozpoznać rodzaj wydatków i sposób powiązania kosztów z przychodami. W przypadku kosztów pośrednich, uzasadnienie ma odnoszenie wydatków w koszty podatkowe w momencie ich poniesienia. W stosunku do tego rodzaju kosztów doszukiwanie się ich bezpośredniej relacji z przychodami nie wchodzi w rachubę. Takie bowiem koszty, chociaż niewątpliwie związane są z osiąganymi przychodami, nie pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami. Tym samym, nie jest możliwe ustalenie, w którym roku /okresie/ podatkowym wystąpi przychód uzasadniający potrącenie takich kosztów. Podatnik winien zatem zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia.

Uzyskanie ekspektatywy odrębnej własności lokalu, o której mowa w art. 19 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych /Dz.U. 2001 nr 4 poz. 27 ze zm./ nie jest równoznaczne z nabyciem innego budynku lub uzyskaniem pozwolenia na jego budowę albo nabyciem innego lokal, o których mowa w art. 16 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /t.j. Dz.U. 2004 nr 142 poz. 1514 ze zm./, nie powoduje zatem niemożności wygaśnięcia decyzji podatkowych w zakresie ulgi, o której mowa w art. 16 ust. 1 tej ustawy.

Artykuł 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ ogranicza w sposób istotny swobodę dysponowania prawem własności i innymi prawami w tym przepisie wymienionymi. Z tej przyczyny, jako przepis o charakterze wyjątkowym, musi być interpretowany ściśle. Nabycie nieruchomości w drodze sprzedaży i zamiany w rozumieniu omawianego przepisu wywiera identyczne skutki prawnopodatkowe. Bez znaczenia w sprawie pozostaje przyczyna zamiany lokalu.

Powoływanie się przez podatnika na finansowanie przez niego wydatków czynionych na budowę domu nie mogło być wzięte pod uwagę, gdyż nie dysponował on wystawionymi na siebie fakturami stwierdzającymi poniesienie takich wydatków. Przedstawienie faktur wystawionych wyłącznie na małżonkę podatnika, w sytuacji gdy to podatnik chce skorzystać z ulgi, a pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, nie może zostać uwzględnione w postępowaniu podatkowym.

Chociaż art. 187 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ nakłada na organ podatkowy ciężar dowodzenia określonych faktów, nie może to zwalniać strony od współudziału w realizacji tego obowiązku, z uwagi na to, że sam organ nie zawsze będzie mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkie okoliczności. Podatnik nie może czuć się zwolniony od obowiązku współdziałania z organem podatkowym /m.in. dostarczenia stosownej dokumentacji, jeżeli ma taką możliwość/ w realizacji obowiązku wyczerpującego zebranie materiału dowodowego, zwłaszcza, jeśli nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.

W sytuacji zatem, gdy sam płatnik postawił się w sytuacji nieprzewidzianej w ustawach podatkowych, nie ma podstaw prawnych do uznania go za podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania, którego stroną może być osoba, na której zgodnie z ustawą z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654 ze zm./ ciąży obowiązek podatkowy.

Do zaległości wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 11 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./ ma zastosowanie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 156 poz. 1287/. Działanie podatnika wykorzystującego związki kapitałowe i personalne w celu zaniżenia dochodów jest bowiem działaniem w celu obejścia przepisów dotyczących wymiaru podatku, o którym mowa w art. 6 ust. 4 wymienionej wyżej ustawy.

W sytuacji, gdy sam płatnik postawił się w sytuacji nieprzewidzianej w ustawach podatkowych, nie ma podstaw prawnych do uznania go za podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania, którego stroną może być osoba, na której zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych ciąży obowiązek podatkowy.

W myśl przepisów art. 22 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 2000 nr 54 poz. 654 ze zm./, płatnicy mają obowiązek pobrać zryczałtowany podatek dochodowy również od przychodu z udziału w zyskach osoby prawnej pochodzącego z podwyższenia kapitału akcyjnego ze środków pochodzących z innych kapitałów /funduszy/ osoby prawnej. W sytuacji zatem, gdy sam płatnik postawił się w sytuacji nieprzewidzianej w ustawach podatkowych, nie ma podstaw prawnych do uznania go za podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania, którego stroną może być osoba, na której zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych ciąży obowiązek podatkowy.

Równowartość kosztów w postaci odsetek od ewentualnych pożyczek, które zaciągnąć musiała by skarżąca spółka, ustalona przez organy podatkowe na podstawie art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, była nieodpłatnym świadczeniem zwiększającym przychód tej spółki.

Skoro zachodzi sprzeczność pomiędzy wskazaną w skardze kasacyjnej podstawą naruszenia prawa materialnego, a uzasadnieniem tej podstawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości oceny trafności tego zarzutu. Rozpoznając skargę kasacyjną i będąc związany jej podstawami Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem zastępować strony i sam wskazywać jaką w istocie formę naruszenia prawa materialnego strona zgłasza.

1. Spółka prasowa może zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki na przedmioty dołączone do czasopism jako prezenty dla czytelników; dotyczy to także tych prezentów, które wróciły do magazynu w związku z niesprzedaniem części nakładu. Wydatki na te ostatnie prezenty mogą być potrącone w momencie, w którym zwrócona część nakładu powinna była zostać sprzedana. 2. Wydatki na zamówione zdjęcia, które ostatecznie nie zostały wykorzystane w publikacjach, mogą zostać zaliczone do kosztów podatkowych w momencie ich poniesienia.

1. Użyte w art. 26a ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ pojęcie "faktycznie poniesione w roku podatkowym" nie może być wiązane z początkowym terminem odliczenia wydatków faktycznie poniesionych, albowiem moment ten został uregulowany w zakresie budowy i rozbudowy w art. 26a ust. 3 pkt 2 i ust. 7 pkt 1 a w zakresie zakupu w art. 26a ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. 2. Użyte w przepisie art. 26a ust. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyrażenia "nie później niż do dnia złożenia zgodnie z art. 45 zeznania o wysokości dochodu" oznacza, że po pierwsze ustawodawca wprowadził tutaj termin prawa materialnego, a po drugie uchybienie terminowi powoduje ten skutek, że nie można z odliczenia wydatków inwestycyjnych skorzystać po jego upływie.