wp.pl
wp.pl
Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
Biuro Informacji Kredytowej. Co warto wiedzieć?

Biuro Informacji Kredytowej. Co warto wiedzieć?

Fot. MichaelDeLeon/iStockphoto

Biuro Informacji Kredytowej służą temu, by zbierać i udostępniać dane dotyczące zobowiązań kredytobiorców. Instytucja ta gromadzi wszelkiego rodzaju informacje niezbędne do oceny wiarygodności klientów oraz określania ryzyka kredytowego. Czy obecność w tej bazie to tragedia? Zobacz, co powinieneś wiedzieć o Biurze Informacji Kredytowej.

Instytucja ta została powołana po to, aby minimalizować ryzyko kredytowe i zwiększyć bezpieczeństwo obrotu środkami pieniężnymi. BIK umożliwia sprawdzenie informacji dotyczących wszystkich aktualnych i historycznych zobowiązań kredytowych klientów banków oraz SKOK-ów. Dzięki danym przekazywanym do biura powstaje baza wspomagająca ocenę zdolności kredytowej. Warto wiedzieć, w jaki sposób gromadzone są te dane, jaki zakres obejmują i jak uzyskać do nich dostęp. Okazuje się bowiem, że dziewięćdziesiąt procent zgromadzonych informacji to pozytywne dane dotyczące historii kredytobiorców. Dlatego dobrze pamiętać o tym, że fakt obecności w bazie może być mocnym argumentem podczas negocjowania warunków umowy kredytowej.

Kiedy informacje są gromadzone?

Banki oraz SKOK-i we wnioskach i umowach korzystają z zapisu, w którym klient wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych i przekazywanie danych do BIK. Jeśli staramy się o kredyt, to nie ma możliwości niewyrażenia zgody na przekazanie informacji, ponieważ jest to ustawowe uprawnienie banków i instytucji upoważnionych do udzielania kredytów. Odmowa wiąże się z tym, że wniosek nie będzie rozpatrywany. Tak więc dane do bazy BIK trafiają w momencie składania wniosku kredytowego oraz po zaciągnięciu zobowiązania. Następnie dane te aktualizowane są przynajmniej raz w miesiącu przez okres trwania finansowania.

Jakie dane przetwarza BIK?

W ramach systemu wymiany informacji banki przekazują do Biura Informacji Kredytowej dane dotyczące zarówno klientów indywidualnych, jak i przedsiębiorców. Zakres gromadzonych danych obejmuje dane osobowe oraz wszelkie informacje na temat stanu zobowiązań kredytowych (w tym rodzaj kredytu, liczba kredytów, kwoty pozostające do spłaty oraz ewentualne zaległości). Ważnym elementem gromadzonych informacji jest również terminowość spłat. Przekazywane dane obejmują również wysokość zadłużenia przeterminowanego oraz informacje dotyczące dotychczasowych działań windykacyjnych i egzekucyjnych. Zatem wbrew powszechnej opinii, gromadzone są zarówno dane pozytywne jak i negatywne, dotyczące spłaty zobowiązań. Dodatkowo BIK gromadzi informacje na temat udzielonych poręczeń, co wpływa na ocenę zdolności kredytowej klienta.

BIK działa na zasadzie wzajemności – dostęp do bazy danych mają te podmioty, które takich informacji same dostarczają. Ponadto Buro Informacji Kredytowej może zbierać i udostępniać wydawcom elektronicznych instrumentów płatniczych informacje dotyczące posiadaczy tych instrumentów, korzystających z nich w sposób niezgodny z umową (np. udostępniają karty płatnicze osobom trzecim).

Zakres informacji gromadzonych przez BIK obejmuje tylko i wyłącznie zobowiązania z tytułu kredytów gotówkowych, hipotecznych, debetach czy też zobowiązaniach na kartach kredytowych. W żadnym wypadku nie jest to rejestr nierzetelnych konsumentów i przedsiębiorców. Ci, którzy nieterminowo regulują zobowiązania z tytułu opłacania rachunków za energię, telefon lub płatności leasingu, mandatów czy też faktur, mogą znajdować się w rejestrze prowadzonym przez biura informacji gospodarczej. Tego rodzaju dane przekazywane są przez podmioty współpracujące z BIG. Obecnie Biuro Informacji Kredytowej współpracuje z jednym biurem informacji gospodarczej – BIG InfoMonitor S.A. Obecność kredytobiorcy w takim rejestrze dłużników może wiązać się z pogorszeniem oferty warunków kredytowania.

Dlaczego Biuro Informacji Kredytowej przetwarza te dane?

Informacje przekazane do biura są przetwarzane i udostępniane w formie raportów kredytowych wraz z ocenami punktowymi, będącymi miarą ryzyka kredytowego związanego z klientem. Natomiast celem działania biura jest wsparcie procesu podejmowania decyzji kredytowych. Sporządzane raporty przez BIK oraz historia kredytobiorcy dostarczają informacji, na podstawie których bank może określić rzetelność oraz obecną sytuację klienta. Z kolei dla innych instytucji kredytowych, pozytywna historia kredytowa jest informacją, że nie ma obaw co do naszej wiarygodności i tym samym chętniej mogą udzielić nam kredytu. Dzięki obecności w bazie proces przyznawania kredytu może być prostszy i szybszy, a dodatkowo łatwiej o uzyskanie korzystniejszych warunków kredytowania.

Do wyliczania ocen punktowych, BIK stosuje model scoringowy opierający się na danych zgromadzonych w bazie. Nie jest to nic innego jak określanie za pomocą narzędzi statystycznych prawdopodobieństwa wystąpienia prognozowanego zdarzenia. W ramach metody scoringowej przyznawane są punkty. Im więcej punktów, tym niższe ryzyko kredytowe związane z klientem. Wysoka ocena punktowa oznacza również większe prawdopodobieństwo, że klient będzie terminowo spłacał swoje zobowiązania. Warto podkreślić, że w metodzie stosowanej przez BIK nie są uwzględniane informacje dotyczące stanu cywilnego, wykształcenia, rodzaju umowy o pracę, prowadzenia działalności gospodarczej itp.

Jednym z elementów raportów BIK są szczegółowe informacje o liczbie rachunków kredytowych w podziale na rachunki zamknięte oraz otwarte. Rachunki te charakteryzują się statusem płatności. Wyróżnia się następujące statusy płatności tych rachunków: zaległość 0-30 dni, 31-90 dni, 91-180 dni oraz powyżej 180 dni. Z perspektywy oceny scoringowej, opóźnienie płatności raty kredytu do 30 dni nie ma istotnego wpływu na przyznawane punkty, ponieważ termin ten mieści się w pierwszym przedziale. Ponadto wyróżniane są również statusy takie jak Windykacja, Egzekucja, Odzyskany, Umorzony. Im gorszy status płatności, tym mniej punktów zostanie przyznanych.

Jak długo biuro może przetwarzać dane?

Informacje przekazane do BIK przechowywane są do momentu terminowej spłaty zobowiązania oraz dodatkowo, na podstawie zgody wyrażonej przez klienta, przez okres nie dłuższy niż 5 lat. Ułatwia to bankom podjęcie szybszej decyzji o udzieleniu kolejnego kredytu. Należy podkreślić, że dane mogą być również gromadzone przez okres do 5 lat bez zgody klienta w przypadku, gdy zobowiązania nie były regulowane lub okres zwłoki w spłacie był dłuższy niż 60 dni. Co ważne, dane te przekazywane są do BIK dopiero po upływie kolejnych 30 dni od momentu poinformowania klienta przez bank o zamiarze przekazania tych danych bez wyrażenia zgody pod warunkiem, że w tym czasie nie nastąpiło uregulowanie zobowiązania. Dodatkowo na podstawie prawa bankowego informacje dotyczące zobowiązań wszystkich klientów mogą być przetwarzane przez okres 12 lat od wygaśnięcia zobowiązania dla celów stosowania przez banki metod statystycznych. Przypadek ten nie wymaga od banku uzyskania zgody na przetwarzanie danych, a gromadzone w tym celu dane nie mają wpływu na ocenę wiarygodności kredytowej.

Jak sprawdzić historię kredytową w BIK?

Wbrew powszechnej opinii, dostęp do informacji na temat zobowiązań zgromadzonych w Biurze Informacji Kredytowej mają również klienci, których te dane dotyczą. W zasadzie są trzy rodzaje raportów, do których można uzyskać dostęp. Są to odpowiednio: Informacja Ustawowa, Raport PLUS, Raport PLUS z Informacją o Ocenie Punktowej. Informacja Ustawowa zawiera te same dane co Raport PLUS z tym, że Raport PLUS uzupełniony jest o segment podsumowań zawierający szczegółową informację o łącznej liczbie posiadanych przez klienta zobowiązań. Natomiast rozszerzony raport PLUS uwzględnia również ocenę scoringową klienta. Co ważne, Informacja Ustawowa jest udostępniana nieodpłatnie nie częściej niż raz na pół roku, natomiast raporty sporządzane są na każde żądanie pod warunkiem uiszczenia odpowiedniej opłaty.

Aby uzyskać informacje z BIK wystarczy złożyć odpowiedni wniosek w Biurze Obsługi Klienta lub wysłać go listem poleconym. Niektóre banki umożliwiają pobranie raportu online za pomocą internetowego konta bankowego.

Warto sprawdzać, jakie informacje na nasz temat posiada BIK, po to, aby upewnić się, że nie ma żadnych zaległości albo zweryfikować, czy przekazane przez banki (lub SKOK-i) dane do biura są prawidłowe i aktualne. Warto zaznaczyć, że to właśnie te instytucje jako dysponenci i pierwotni administratorzy są jedynymi podmiotami uprawnionymi do modyfikacji bazy. W związku z powyższym, jeśli w ocenie banku lub SKOK-u zaistnieje do tego podstawa prawna lub faktyczna - dane te mogą być skorygowane (gdy są niepoprawne lub nieaktualne) lub usunięte tylko na pisemny wniosek tego banku lub SKOK-u, natomiast BIK zobowiązany jest do ich zaktualizowania. Usunięcie danych dotyczących spłaconych zobowiązań z bazy biura odbywa się na podstawie wycofania zgody klienta udzielonej bankowi na przetwarzanie danych w BIK.

Warto wykorzystać swoją pozytywną historię kredytową

Gromadzenie danych przez BIK sprawia, że proces uzyskania kredytu jest krótszy i prostszy. Istotną zaletą jest również zmniejszenie papierologii. Dzięki takiej bazie danych, kredytobiorcy nie muszą każdorazowo dostarczać informacji o stanie zobowiązań wobec innych instytucji kredytowych, a to również znacznie przyspiesza proces udzielenia kredytu. Z perspektywy banków, dzięki BIK, możliwe jest szybsze sprawdzenie swoich potencjalnych klientów i monitorowanie bieżącej sytuację obecnych kredytobiorców.

Warto wyrażać zgodę na przetwarzanie naszych danych po wygaśnięciu zobowiązań. Pozytywna historia kredytowa umacnia wizerunek wiarygodnego i rzetelnego klienta. Osoby charakteryzujące się wysokim scoringiem są bardziej atrakcyjnymi klientami, dlatego mogą liczyć na preferencyjne warunki kredytowania. Brak informacji na temat przeszłości dotyczącej zobowiązań z pewnością nie ułatwia oceny ryzyka kredytowego i wiarygodności potencjalnego klienta.

Funkcjonowanie instytucji Biura Informacji Kredytowej pozwala na minimalizację ryzyka kredytowego, co przekłada się na zwiększenie bezpieczeństwa obrotu środkami pieniężnymi. Dzięki takiemu systemowi wymiany informacji klienci są w pewnym sensie chronieni przed nadmiernym i niekontrolowanym zaciąganiem długu, ponieważ trudniej wpaść w wymykającą się spod kontroli spiralę zadłużenia. W sytuacji gdy raty kredytu wraz z odsetkami wymykają się spod kontroli, w trosce o naszą wiarygodność kredytową, powinniśmy udać się do banku, aby negocjować optymalne rozwiązanie dla trudnej sytuacji.

Czytaj więcej w Money.pl
Zdolność kredytowa spadła. Przez decyzję tego banku
Zaostrzająca się polityka banków oraz decyzja Rady Polityki Pieniężnej o podwyżce stóp procentowych doprowadziły do spadku średniej zdolności kredytowej Polaka o 3 punkty procentowe.
Chcesz kredytu na mieszkanie? Nie zdziw się!
Forma zatrudnienia i staż pracy mają ogromne znaczenie. Tego wymagają banki.
Czyszczenie historii w BIK to chwyt marketingowy
Czyszczenie historii w Biurze Informacji Kredytowej - kuszą reklamy. Agresywny marketing ma się nijak do skuteczności takich ofert.
banki, bik, zdolność kredytowa
Money.pl
Czytaj także
Polecane galerie