NSA uchylił wyrok ws. przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku

Sprawa dotyczy przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku przeprowadzonej przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) w 2022 r. Decyzja BFG w tym zakresie została zaskarżona m.in. przez radę nadzorczą banku. Pod koniec stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja BFG została wydana z naruszeniem prawa; Fundusz zaskarżył ten wyrok, z tego powodu sprawa trafiła przed Naczelny Sąd Administracyjny.

Sprawa, choć wstępnie miała odbywać się za otwartymi drzwiami, ostatecznie była niejawna. O cofnięcie jawności postępowania wnioskowali pełnomocnicy BFG, tłumacząc to możliwością naruszenia tajemnicy bankowej. Sąd przychylił się do ich wniosku.

NSA w trzyosobowym składzie po kilku godzinach niejawnego procesu zdecydował się uwzględnić skargę kasacyjną BFG, tym samym uchylając wyrok WSA w Warszawie i odsyłając sprawę do ponownego rozpoznania. W ustnym uzasadnieniu sąd II instancji ocenił, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało "deficyty zarówno w płaszczyźnie unijnej jak i krajowej".

Według sądu, WSA przedstawił w uzasadnieniu tego wyroku argumentacje cechującą się "abstrakcyjnością i ogólnikowością", a jej trzon miała stanowić abstrakcyjna kontrola przepisów wewnętrznych BFG.

Sąd stwierdził również, że WSA nie wyjaśnia motywów oraz oceny, dlaczego decyzja BFG ws. przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku miała być przyjęta niezgodnie z prawem. Tym samym - jak dodał NSA - sąd nie jest w stanie podzielić opinii WSA, lub wydać orzeczenia przeciwnego, gdyż przesłanek do tego brakuje w uzasadnieniu wyroku sądu I instancji. NSA wskazał, że skoro istnieją deficyty uzasadnienia wyroku, to istnieją także deficyty samej kontroli decyzji BFG, co jest powodem uchylenia wyroku i odesłania go do ponownego rozpoznania.

Pod koniec września 2022 r. Bankowy Fundusz Gwarancyjny rozpoczął przymusową restrukturyzację Getin Noble Banku. Jak zapewnił Fundusz, pozwoliło to "ochronić wszystkie depozyty klientów w kwocie 38,1 mld zł, łącznie z 3,3 mld zł depozytów, które nie mogłyby zostać wypłacone w ramach gwarancji BFG w przypadku upadłości". Na przeprowadzenie restrukturyzacji skargę złożyła m.in. rada nadzorcza banku i klienci. W sumie wniesiono ponad 8 tys. skarg.

W sprawie wypowiadał się również Trybunał Sprawiedliwości UE, który ocenił, że sąd krajowy powinien zbadać nie tylko skargę rady nadzorczej tego banku na jego przymusową restrukturyzację, ale także inne skargi, np. klientów i akcjonariuszy. TSUE ponadto orzekł, że unijne prawo nakłada na kraj członkowski obowiązek zapewnienia "niezależności operacyjnej" BFG i uniknięcia konfliktu interesów podczas prowadzenia przymusowej restrukturyzacji.

Jeśli nie ma jednak przepisów krajowych dotyczących zapewnienia tej niezależności, może być ona - jak stwierdził wówczas TSUE - zagwarantowana poprzez właściwą organizację działania instytucji. Zdaniem TSUE w takim przypadku do BFG należy ustalenie, czy przepisy UE były przestrzegane, a co za tym idzie, czy jego decyzja została podjęta wyłącznie z myślą o osiągnięciu celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Po odpowiedziach TSUE, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w styczniu u.br. uznał, że decyzja BFG o przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku została wydana z naruszeniem prawa. BFG nie zgadzając się z decyzją sądu zaskarżył ją do NSA.

W czerwcu ubiegłego roku NSA uznał skargę kasacyjną do wyroku WSA w Warszawie ws. przymusowej restrukturyzacji innej instytucji finansowej - Idea Banku zapadłego. WSA 25 sierpnia 2021 r. oddalił 606 skarg wniesionych na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 30 grudnia 2020 r., uznając, że decyzja BFG w zakresie restrukturyzacji Idea Banku nie została wydana z naruszeniem prawa. Po poniedziałkowym wyroku WSA będzie musiał jeszcze raz zająć się tą sprawą w zakresie podmiotów, których skargi uznano za zasadne.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny gwarantuje depozyty zgromadzone w bankach i kasach oraz odpowiada za przeprowadzanie przymusowej restrukturyzacji instytucji finansowych zagrożonych bankructwem.