Tajemnica handlowa. Kiedy pracownik musi milczeć?

Każde przedsiębiorstwo może zadbać o to, aby chronić się przed nieuczciwą konkurencją. Takie prawo daje mu nie tylko ustawa, ale również kodeks pracy. Za ujawnienie poufnych danych pracownik może zostać pociągnięty do odpowiedzialności.

Problem związany ze zdradą tajemnicy przedsiębiorstwa nie musi wiązać się wyłącznie z konkurencją na rynku. Bardzo często nieświadomi pracownicy zdradzają tajne informacje firmy. Dlatego, aby skutecznie się przed tym zabezpieczyć, przedsiębiorca musi objąć poufnością dane osobowe klientów, dokumentację firmową, czy wykorzystywane w zakładzie oprogramowanie. Powinien również zadbać o to, aby uświadomić pracownika o jego obowiązkach związanych z ochroną tego typu danych. Najlepiej w treści umowy o pracę zaznaczyć, co dokładnie w firmie jest objęte tajemnicą.

Powszechnie używane pojęcie tajemnicy handlowej w polskim prawie tak na prawdę nie istnieje, jednak należy je traktować jako odpowiednik tajemnicy przedsiębiorstwa. Definicja swoje źródło znajduje bezpośrednio w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji: art. 11 ust. Dodaj wykresy do Twojej strony internetowej

O tym, które informacje dotyczące przedsiębiorstwa mają być objęte tajemnicą decyduje właściciel. Nie ma przepisów, które nakazywałby ochronę konkretnych informacji. Lista tak naprawdę jest nieograniczona i może obejmować wszystkie obszary działalności.

Można więc zabezpieczyć takie dane, jak bazy danych klientów, czy prowadzenie i przebieg negocjacji. Z reguły zabezpiecza się również prognozy i plany sprzedaży, czy plany kampanii reklamowych i marketingowych.

Przedsiębiorcy dbają też o ochronę danych finansowych firmy: dokumentów, sprawozdań, plany ale również informacje o zyskach, stratach, budżetach, a nawet sposobu pracy lub oprogramowania wykorzystywanego w zakładzie.

Aby można było mówić o tajemnicy przedsiębiorstwa muszą zostać spełnione przesłanki. Przede wszystkim są to informacje poufne, które mają wartość gospodarczą. Mowa tutaj o informacjach technicznych, technologicznych, organizacyjnych. O ich zabezpieczenie musi zadbać właściciel firmy. Pracownik powinien mieć dostęp wyłącznie do tych informacje, które są mu niezbędne do wykonywania pracy na obejmowanym stanowisku. Gdy taki kontakt jest nieunikniony, wówczas należy przygotować stosowne pismo, które zabezpieczy interesy przedsiębiorcy.

Dla wymiaru sprawiedliwości ważne jest, aby wyżej wymienione przesłanki zostały spełnione wszystkie jednocześnie, w przeciwnym razie nie można mówić, że mamy do czynienia z tajemnicą. Ma to szczególne znaczenie, gdy przedsiębiorca uzna, że ważna informacja, która jego zdaniem jest poufna została wykorzystana przez konkurencję i skieruje sprawę na drogę sądową. Niedotrzymanie chociaż jednej przesłanki, stawia sprawę na przegranej pozycji.

Z niedotrzymaniem tajemnicy przedsiębiorstwa przez pracownika mamy do czynienia w sytuacji, gdy ten wynosi z firmy ważne informacje finansowe, pracownicze, czy bazy danych klientów.

Oprócz obowiązku dotrzymania tajemnicy przedsiębiorstwa pracodawca może zabezpieczyć się dodatkowo, podpisując z pracownikiem umowę o zakazie konkurencji. Znaczy to, że nie będzie on mógł dorabiać na boku, wykonując takie same czynności jakie należą do jego obowiązków w pracy.

Za działanie na szkodę pracodawcy pracownik może ponieść poważne konsekwencje. Jeżeli zdradzi poufne informacje przedsiębiorstwa, może zostać zwolniony z pracy. Jeżeli udowodniona zostanie mu wina na przykład, że działał celowo, może zostać usunięty z firmy w tak zwanym trybie dyscyplinarnym (bez wypowiedzenia), czyli z powodu ciężkiego naruszenia warunków pracowniczych. W najgorszym wypadku pracodawca może zażądać odszkodowania o wartości na jaką zostanie wyceniona szkoda.

Z kolei nabyte w trakcie pracy umiejętności nie są już chronione tajemnicą przedsiębiorstwa, dlatego też pracownik może z nich swobodnie korzystać bez obaw, że zostanie pociągnięty do jakiekolwiek odpowiedzialności. Należy jednak uważać na kontakty z klientami, z którymi współpracowało się u byłego pracodawcy. Bowiem może zostać to uznane za korzystanie z nieujawnionej bazy klientów byłego szefa, czyli złamanie tajemnicy poufności i działalność konkurencyjną.