Czerwień na giełdach po orędziu Trumpa. Europę straszy wojna o ropę

Poranna sesja na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie rozpoczęła się od silnej przeceny większości walorów. Najmocniej traci KGHM, którego akcje potaniały o blisko 3 proc., ciągnąc w dół główne indeksy. Wyprzedaż dotknęła również sektor bankowy – wyraźne spadki notują m.in. Alior Bank (1,83 proc. na minusie), mBank (zniżka o 1,7 proc.) oraz giganci tacy jak PKO BP i Pekao. Pod kreską znalazły się także spółki budowlane i handlowe, na czele z Budimeksem tracącym ponad 2 proc. oraz Allegro, które oddało niemal 1,5 proc. swojej wyceny.

Na tle zalanego czerwienią parkietu wyróżniają się jedynie spółki z sektora energetycznego i paliwowego. Zwyżki notują Tauron (wzrost o 1,16 proc.), PGE oraz PKN Orlen, co stanowi bezpośrednią reakcję kapitału na rosnące napięcia geopolityczne na Bliskim Wschodzie. Podobny pesymizm zapanował na całym Starym Kontynencie, uderzając w najważniejsze rynki. Niemiecki DAX stracił na otwarciu 1,53 proc., francuski CAC 40 spadł o 1,15 proc., a ogólnoeuropejski indeks Euro Stoxx 50 zanurkował aż o 1,81 proc.

To kolejny już raz w tym roku, gdy groźby Donalda Trumpa wobec Iranu wywołują natychmiastową reakcję na rynkach surowcowych. Tym razem jednak retoryka prezydenta USA jest znacznie ostrzejsza niż w styczniu, gdy zapowiadał wysłanie "armady" w kierunku Teheranu.

Tłem dla giełdowej nerwowości i ucieczki kapitału od ryzykownych aktywów jest nocne wystąpienie prezydenta Stanów Zjednoczonych. Donald Trump zapowiedział w orędziu do narodu, że w ciągu najbliższych dwóch do trzech tygodni amerykańskie siły zbrojne mogą przypuścić zmasowany atak na Iran, który "cofa ten kraj do epoki kamienia". Amerykański przywódca postawił twarde ultimatum, grożąc, że w przypadku braku szybkiego porozumienia zniszczone zostaną irańskie elektrownie oraz strategiczne cele związane z sektorem naftowym. Jednocześnie ogłosił sukces trwającej operacji militarnej, twierdząc, że marynarka wojenna i siły powietrzne Teheranu zostały już zrujnowane.

Dla europejskich inwestorów i gospodarek najbardziej niepokojące okazały się jednak słowa dotyczące bezpieczeństwa dostaw surowców. Prezydent USA wprost oświadczył, że Ameryka nie potrzebuje zablokowanej cieśniny Ormuz i wezwał państwa uzależnione od tamtejszej ropy do samodzielnego zabezpieczenia tego kluczowego szlaku. Trump zasugerował wręcz, by kraje borykające się z deficytem paliw i brakiem odwagi do konfrontacji z Iranem zaczęły kupować surowiec bezpośrednio od Stanów Zjednoczonych. Taka retoryka doskonale tłumaczy poranną słabość europejskiego przemysłu i giełd w krajach, które są strukturalnie uzależnione od importu energii z Bliskiego Wschodu.

Warto zauważyć, że rynki finansowe mogły zareagować jeszcze bardziej nerwowo, gdyby zrealizował się najczarniejszy scenariusz dotyczący globalnej architektury bezpieczeństwa. Wbrew wcześniejszym zapowiedziom z wywiadów prasowych, Donald Trump ostatecznie nie poruszył w nocnym orędziu kwestii ewentualnego wyjścia Stanów Zjednoczonych z NATO. Brak tego wątku nieco ostudził najgorsze emocje, jednak sama perspektywa uderzenia w bliskowschodnią infrastrukturę naftową wystarczyła, by zasiać popłoch na parkietach.

Obecna sytuacja na giełdach dobitnie pokazuje, jak mocno portfele inwestorów są powiązane z geopolityką. Dopóki kwestia odblokowania szlaków handlowych i ostatecznego finału amerykańskiej operacji nie zostanie rozwiązana, rynki muszą przygotować się na podwyższoną zmienność. W takim otoczeniu makroekonomicznym zyskiwać mogą głównie lokalni producenci energii oraz spółki z ekspozycją na rynek surowcowy, podczas gdy szeroki sektor finansowy, technologiczny i przemysłowy pozostanie pod presją rosnących kosztów i globalnej niepewności.

Eskalacja napięć wokół Iranu budzi się stopniowo od początku roku. Już w styczniu inwestorzy nerwowo reagowali na groźby Trumpa, a ceny ropy zaczęły rosnąć w odpowiedzi na sygnały płynące z Waszyngtonu. W lutym sytuacja zaostrzyła się jeszcze bardziej, gdy analitycy ostrzegali, że ewentualny atak USA na Iran uruchomi domino globalnych konsekwencji. Teraz, gdy Trump oficjalnie zapowiada operację militarną, te czarne scenariusze zaczynają się materializować. Eksperci przewidują dramatyczny wzrost cen paliw, co może uderzyć nie tylko w europejskich kierowców, ale w całą gospodarkę kontynentu uzależnioną od stabilnych dostaw energii.