Negocjatorzy PE i Rady porozumieli się w sprawie budżetu UE na lata 2021-2027

"W ramach kompromisu euro oprócz pakietu uzgodnionego przez szefów państw lub rządów na szczycie w lipcu, Parlament otrzymał 16 mld euro; 15 mld euro wzmocni sztandarowe programy ochrony obywateli przed pandemią COVID-19 [...]. 1 mld euro zwiększy elastyczność w reagowaniu na przyszłe potrzeby i kryzysy" - czytamy w komunikacie.

Dodatkowe fundusze mają pochodzić głównie z kar za naruszenie przepisów dot. konkurencji konkurencję (które przedsiębiorstwa muszą płacić, gdy nie przestrzegają przepisów UE). Dzięki temu kompromisowi, w ujęciu realnym, Parlament Europejski między innymi potroi pulę środków dla EU4Health, zapewni równowartość dodatkowego roku finansowania programu Erasmus + i zapewni, że finansowanie badań będzie rosło, podano także.

Negocjatorzy zgodzili się, że średnio- i długoterminowe koszty spłaty zadłużenia nie powinny odbywać się kosztem ugruntowanych programów inwestycyjnych w wieloletnich ram finansowych 2021-2027 ani skutkować znacznie wyższymi składkami państw członkowskich.

Z tego też względu pracowali plan wprowadzenia nowych zasobów własnych w ciągu następnych siedmiu lat. Ta mapa drogowa została włączona do "Porozumienia międzyinstytucjonalnego". Zasoby własne mają pochodzić m.in. od podatku od plastiku, który - zgodnie z zapowiedziami Komisji - ma zostać wprowadzony w 2021 r. , środków z systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2, a od 2023 roku z granicznym podatkiem węglowym czy od 2023 r. z opłatą węglową (od 2024 r.). W późniejszym okresie takimi instrumentami może być podatek od wielkich korporacji czy wprowadzenie wspólnej podstawy opodatkowania osób prawnych (od 2026 r.).

Oceny wykorzystania środków dokonywać będą instytucje unijne, a Parlament wraz z Radą ma weryfikować wszelkie odstępstwa od wcześniej uzgodnionych planów.

Instrument naprawczy (Next Generation EU) nie przewiduje roli Parlamentu Europejskiego. Negocjatorzy PE uzyskali również nową procedurę, ustanawiającą ,,konstruktywny dialog" między Parlamentem a Radą na podstawie oceny Komisji, w celu uzgodnienia skutków budżetowych każdego proponowanego nowego aktu prawnego, w przyjęciu którego ma uczestniczyć Parlament.

Uzgodniono także, że wdrożone mają zostać ulepszone metodologie śledzenia klimatu i różnorodności biologicznej, aby zapewnić, że co najmniej 30% całkowitej kwoty budżetu Unii i wydatków UE nowej generacji będzie służyło wsparciu celów klimatycznych oraz aby 7,5% rocznych wydatków przeznaczano na cele związane z różnorodnością biologiczną od 2024 r. i 10% od 2026 r.

Według uzgodnień na unijnym szczycie w lipcu br., wartość całego budżetu UE na lata 2021-2027 ma wynieść 1,074 bln euro, a fundusz odbudowy o wartości 750 mld euro będzie składał się z: 390 mld euro w formie grantów, a 360 mld euro w formie pożyczek.

Wynegocjowane porozumienie zakłada dla Polski na cały okres 2021-2027 (wraz z uwzględnieniem środków z inicjatywy Komisji Next Generation EU) ok. 160 mld euro, w tym 125 mld euro w formie dotacji bezpośrednich.