Energetyka jądrowa w centrum debaty o konkurencyjności Europy

Ogłoszone w trakcie konferencji memorandum EBNA pt. "From objectives to delivery: why 2026 matters", podsumowało pierwszy rok działalności sojuszu. Dokument wskazuje, że mimo rosnącego politycznego uznania dla technologii niskoemisyjnych - w tym energetyki jądrowej - w Europie wciąż istnieje istotna luka między deklaracjami a realnymi decyzjami inwestycyjnymi.

Sygnatariusze memorandum podkreślają, że energetyka jądrowa odgrywa kluczową rolę w procesie elektryfikacji przemysłu, budynków i transportu, a także w rozwoju nowych obszarów gospodarki, takich jak centra danych czy produkcja wodoru. Jednocześnie zwracają uwagę na utrzymujące się bariery finansowe oraz potrzebę konsekwentnego stosowania zasady neutralności technologicznej w politykach Unii Europejskiej.

- Energetyka jądrowa to dziś praktyczna odpowiedź na kluczowe wyzwania europejskiej gospodarki: dekarbonizację, bezpieczeństwo dostaw i konkurencyjność przemysłu. Stabilna, niskoemisyjna energia nie jest już kwestią politycznego wyboru, ale warunkiem utrzymania bazy przemysłowej w Europie. Transformacja energetyczna może się udać tylko wtedy, gdy będzie pragmatyczna i neutralna technologicznie - podkreślił Maciej Witucki, przewodniczący Rady Głównej Konfederacji Lewiatan. - To także moment, w którym firmy - w tym polskie - powinny przygotowywać się do udziału w rozwijającym się europejskim łańcuchu wartości energetyki jądrowej.

W dyskusji o kierunkach polityki energetycznej i przemysłowej głos zabrali również przedstawiciele rządu.

- Energetyka jądrowa jest niezbędna dla polskiego i europejskiego systemu elektroenergetycznego. Zapewnia czystą, bezpieczną i stabilną energię, której potrzebuje przemysł i odbiorcy, także po to, by rachunki za energię były niższe. Jednocześnie jej rozwój to impuls dla całego sektora wykonawczego i podwykonawczego oraz realna szansa na wzrost gospodarczy. Dlatego rozwój energetyki jądrowej wymaga ścisłej współpracy rządu i przedsiębiorców oraz systematycznej budowy kompetencji - powiedział Wojciech Wrochna, sekretarz stanu w Ministerstwie Energii i Pełnomocnik Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej.

- Stabilna, przewidywalna i niskoemisyjna energia to dziś warunek nie tylko utrzymania konkurencyjności Europy na globalnym rynku, ale również przeprowadzenia skutecznej i sprawiedliwej transformacji. Energetyka jądrowa może i powinna odegrać w tym procesie kluczową rolę - powiedział Michał Baranowski, wiceminister rozwoju i technologii.

Dyskusje koncentrowały się na roli energetyki jądrowej w funkcjonowaniu unijnego rynku energii, kosztach systemowych oraz wpływie cen energii na konkurencyjność europejskiej gospodarki. Istotnymi tematami były również zdolność europejskiego przemysłu i łańcuchów dostaw do realizacji nowych projektów jądrowych - w tym SMR - a także wyzwania związane z dostępnością kadr, rozwojem kompetencji i innowacjami technologicznymi.

W memorandum EBNA apeluje do decydentów o zdecydowane przejście od celów do wdrożeń, m.in. poprzez stworzenie spójnych i niedyskryminujących ram finansowania, wdrożenie planu elektryfikacji oraz zapewnienie długoterminowej stabilności regulacyjnej po 2030 roku. Rok 2026, jako pierwszy pełny rok realizacji Clean Industrial Deal, został wskazany jako kluczowy moment dla podjęcia konkretnych decyzji inwestycyjnych.

Honorowy patronat nad konferencją objął Minister Energii oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Głównym sponsorem wydarzenia były Polskie Elektrownie Jądrowe, a partnerami merytorycznymi - EDF oraz Steady Energy.

Spotkanie European Business Nuclear Alliance odbyło się w dniach 4-5 lutego 2026 roku w Warszawie, w Ministerstwie Rozwoju i Technologii.