Innowacja czy izolacja? Instytut Humanites: Samotność nie sprzyja prężnej gospodarce

Przez wiele lat w społeczeństwie ludzkim pokutowało myślenie, że sfera gospodarki, o której świadczą twarde dane w rodzaju PKB, niewiele ma wspólnego z prywatnym, ciężko uchwytnym szczęściem jednostki. Fundacja Instytut Humanites, przeprowadzając po raz piętnasty swoją flagową akcję HumanBE – Dwie Godziny dla Rodziny | dla Człowieka, pokazuje, jak niebezpieczne jest to przekonanie – zarówno dla ww. szczęścia ludzkiego, jak i dla całej gospodarki. Zwłaszcza w świecie, w którym kluczową rolę zaczęły odgrywać zaawansowane technologie w rodzaju sztucznej inteligencji.

Źródło zdjęć: © materiały partnera

29 czerwca 2026, 13:34

Nieszczęśliwi ludzie nie tworzą silnych gospodarek, a epidemia samotności to jeden z tych czynników, które osłabiają całe społeczeństwa, a więc także firmy, biznes i rynek. Nawet kierując się chęcią jedynie pomnażania kapitału, lepiej nie ignorować tego faktu, na który wskazuje coraz więcej badań.

– Z przygotowanego przez nas raportu "Między samotnością a Innowacją – człowiek i gospodarka w świecie AI" wynika, że 60 proc. obywateli naszego kraju dostrzega negatywne skutki epidemii samotności dla gospodarki, a 69 proc. jest przekonana, że samotność nie służy budowaniu współprac – przekonuje Zofia Dzik CEO Instytutu Humanites – Człowiek i Technologia i inicjatorka akcji HumanBE – Dwie Godziny dla Rodziny | dla Człowieka. – Wyzwaniem w procesie transformacji technologicznej jest idąca z nią w parze transformacja społeczna. Rosnąca skala samotności, zwłaszcza wśród młodych ludzi, znacząco utrudnia odnalezienie się jednostki w coraz bardziej skomplikowanym technologicznie świecie – dodaje.

W maju 2026 roku miał miejsce 15 finał akcji #HumanBE #2h4family, stworzonej po to, aby przeciwdziałać kryzysowi więzi i epidemii samotności. Są to jedne z największych ryzyk związanych z transformacją technologiczną. Projekt wpisuje się w systemowe działania Instytutu Humanites na rzecz rozwoju kapitału ludzkiego, kluczowych kompetencji i globalnej zmiany kultury pracy i stylu życia.

W empatycznym środowisku wszyscy jesteśmy bardziej produktywni

Najważniejszy cel Akcji to zaangażowanie pracodawców i zwrócenie ich uwagi na skutki biznesowe i społeczne postępującego kryzysu więzi. To na ich barki składana jest odpowiedzialność zainspirowania pracownic i pracowników do większej ciekawości drugiego człowieka w środowisku pracy i w życiu prywatnym. Jest to kluczowe, ponieważ w natłoku codziennych obowiązków coraz rzadziej ze sobą rozmawiamy, a coraz częściej wymieniamy się jedynie informacjami organizacyjnymi, logistycznymi – dotyczącymi np. utrzymania domu, zakupów, dzieci czy naszych zwierzaków.

Jak czytamy w raporcie Brytyjskiego Czerwonego Krzyża "Loneliness at work" z 2023 roku, poczucie osamotnienia obniża produktywność i zaangażowanie zatrudnionych, skłania ich do poszukiwania nowej pracy, a także źle wpływa na ich zdrowie. Podobne wnioski płyną z badań kalifornijczyków Sigala Barsade i Hakana Ozcelika, opublikowanych w artykule "No Employee an Island: Workplace Loneliness and Job Performence". Naukowcy utrzymują, że słabe relacje przekładają się na gorsze zdrowie i motywację do pracy. Tymczasem z raportu "#Wellbeing. Dobre Praktyki Pracodawców" Instytutu Humanites (2023/2024) wynika, że co piąta pracująca osoba w Polsce nie ma w pracy ani jednej bliskiej relacji. Także dane World Economic Forum z 2023 roku pokazują, że blisko 60 proc. osób poniżej 24. roku życia regularnie doświadcza samotności. Zjawisko uznaje się za jedno z najpoważniejszych zagrożeń społecznych związanych z postępującą cyfryzacją. Potwierdza to również raport Komisji Europejskiej "Loneliness, health and adverse childhood experiences" z 2023 roku – aż 36 proc. osób poniżej 30. roku życia czuje się samotnie przez większość czasu.

Jest się więc czym przejmować i coraz więcej pracodawców ma tego świadomość, o czym najlepiej świadczą liczby. W 2026 roku do ruchu HumanBE – Dwie Godziny dla Rodziny | dla Człowieka przystąpiło 500 nowych instytucji. Oznacza to, że łączna liczba zaangażowanych podmiotów przekroczyła 4000, a krajów, do których akcja dotarła – 50. Tym samym beneficjentami #HumanBe #2h4family są miliony pracowników na całym świecie. Otoczenie zawodowe tych milionów stało się dzięki udziale w akcji bardziej proludzkie, prorodzinne, po prostu bardziej przyjazne. Mało która firma rezygnuje z udziału w ruchu – menedżerowie obserwują nie tylko większą produktywność i motywację do pracy wśród zatrudnionych, ale im samym w empatycznym i rozumiejącym środowisku przebywa się zwyczajnie lepiej.

Kultura jako przestrzeń nie w pełni cyfrowo skolonizowana

Finał akcji #HumanBE miał, jak co roku, miejsce 15 maja, w ustanowiony przez ONZ Międzynarodowy Dzień Rodzin. Nieprzypadkowo. Coś, co narodziło się jako niewielka akcja, w której wzięło udział kilkadziesiąt przedsiębiorstw, w ciągu 15 lat rozrosło się w wielki ruch zmiany kultury pracy i stylu życia, wyznający zasadę, że człowiek to jedna, holistycznie rozumiana całość. Nie można traktować "pracownika" jako byt osobny wobec "ojca", "męża", "syna", "przyjaciela" itp. Dopiero patrząc na jednostkę jako złożoną całość, troszcząc się o jej relacje i nie będąc obojętnym na jej życie prywatne, możemy wydobyć z niej pełen potencjał zawodowy. Dlatego podczas #HumanBE Instytut Humanites zachęca podmioty, które dołączyły do akcji, aby podarowały swoim pracownikom symboliczne dwie dodatkowe godziny wolnego – na spędzenie tego czasu z rodziną, przyjaciółmi, na budowanie więzi.

Co roku akcja ma inny motyw przewodni, wyłoniony w konkursie w roku ubiegłym. W 2026 roku w centrum zainteresowań stanęła kultura jako przestrzeń, która jeszcze długo nie zostanie w pełni cyfrowo skolonizowana. Nie ma oczywiście co udawać, że najnowsze zdobycze technologii nie mają na nią wpływu: przeformułowują sposoby spędzania wolnego czasu, dają artystom nowe narzędzia, inne odsyłając do lamusa itp. Ponieważ jednak to tylko człowiek tworzy kulturę, tym samym tylko on może czynić starania, aby pozostała przestrzenią nie tylko adaptacji tych zmian, ale też czynnego, świadomego buntu przeciwko nim. Na styku tych dwóch przeciwstawnych tendencji zachowa się bowiem to, co łatwo możemy zgubić w świecie maszyn – człowieczeństwo.

To człowiek przed tysiącami lat sięgnął po pierwsze, prymitywne narzędzia, aby dokonać ekspresji artystycznej na ścianie jaskini. Od tamtych czasów tworzy non stop, przetwarza wciąż naturę, zamieniając ją na kulturę, wyraża swoje myśli i uczucia pisząc, malując, tworząc muzykę itp. Narzędzia się zmieniają – od prymitywnych dłut po wyrafinowane prompty. Potrzeba ekspresji jest jednak niezmienna. W 2026 roku Instytut Humanites zwrócił się w tym kierunku, aby pokazać, że może ona także ocalać relacje międzyludzkie. I że odwoływać się do niej można nie tylko w przestrzeni galeryjnej, ale także w domu czy w miejscu pracy.

Łatwo dziś mówić o technologii, trudniej o człowieku

Wybór tegorocznego motta spotkał się z bardzo dobrym przyjęciem przez wieloletnich Partnerów akcji #HumanBE, którzy od lat aktywnie włączają się i wspierają akcję widząc długofalowy związek pomiędzy przeciwdziałaniem kryzysowi więzi a wspieraniem budowania jakościowego kapitału społecznego – kultury współpracy, co przekłada się na innowacyjność organizacji i innowacyjność całej gospodarki.

– ORLEN już po raz jedenasty przystąpił do akcji Dwie Godziny dla Rodziny | dla Człowieka, której celem jest zachęcenie pracowników do dbałości o budowanie relacji, dobrostan i równowagę pomiędzy życiem zawodowym i prywatnym. Hasło tegorocznej edycji, "Kultura łączy pokolenia", jest nam szczególnie bliskie z uwagi na szereg podejmowanych przez nas działań wspierających kulturę i sztukę. Zachęcamy naszych pracowników do udziału w różnorodnych wydarzeniach kulturalnych, które wyzwalają dobrą energię, dają okazję do wspólnego doświadczania pozazawodowej perspektywy i wpływają na nasz dobrostan. Co roku akcja jest dla nas symbolicznym momentem, dającym możliwość skupienia uwagi na bliskości i byciu razem – powiedziała Anna Socha, Dyrektor Wykonawcza ds. HR w ORLEN S.A.

– KONE od lat uczestniczy w kampanii Dwie Godziny dla Rodziny, wspierającej budowanie bliskich relacji i równowagę między życiem zawodowym a prywatnym. Jesteśmy dumni, że jako firma możemy być częścią tej inicjatywy. Cieszy nas, że spotyka się ona z uznaniem pracowników i doskonale wpisuje w naszą kulturę organizacyjną, opartą na relacjach i trosce o dobrostan ludzi – zaznaczył z kolei Piotr Kotowski, Prezes Zarządu KONE w Polsce. Firma realizuje akcję w 16 krajach regionu, podkreślając jej uniwersalny charakter.

– W przemyśle łatwo dziś mówić o technologii, trudniej o człowieku. A właśnie teraz – w czasie presji otoczenia rynkowego, niepewności i walki o konkurencyjność – najbardziej potrzebujemy relacji. To one są smarem innowacyjności, zaufania i odpowiedzialności. Lider nie może mieć miękkiego serca. Ale może mieć czarne serce przemysłu – twarde wobec decyzji, ale uważne na ludzi. Bo bez bezpieczeństwa psychologicznego nie ma odwagi, rozwoju ani nowoczesnego przemysłu – przekonuje Marek Serafin, Prezes Zarządu Koksownia Częstochowa Nowa.

– W świecie zdominowanym przez cele, wyniki i napięte kalendarze łatwo zapomnieć, że największym kapitałem każdego z nas są relacje. Dwie Godziny dla Rodziny | dla Człowieka to nie tylko symboliczna inicjatywa, ale realny sygnał, że dbanie o równowagę między pracą a życiem prywatnym jest kluczowe. Silna rodzina to stabilny fundament, na którym budujemy także nasz sukces zawodowy – zauważa Prezes Zarządu Bibby Financial Services Polska Tomasz Kukulski.

Ambasadorką akcji w 2026 roku została osoba, której ścisłego związku z polską kulturą nie trzeba nikomu udowadniać – Grażyna Torbicka. Dziennikarka, prezenterka i osobowość telewizyjna, wielokrotnie za swoją działalność nagradzana (m.in. Wiktorem, Telekamerami czy Różą Gali), a także wręczająca nagrody innym: m.in. literacką NIKE czy "Paszporty Polityki".

Inteligentne narzędzia w odpowiedzi na skomplikowane czasy

Wychodząc naprzeciw potrzebom instytucji, które wdrażają u siebie Akcję, Instytut Humanites oferuje narzędzia ułatwiające jej przeprowadzenie. Jednym z nich są karty AskMe – gra w pytania, odpowiedzi i wyzwania, które mają stać się pretekstem do dobrej, pogłębionej rozmowy. Ich tegoroczna edycja obfituje w nawiązania do kultury i zachęty do wspólnych działań artystycznych.

- Oferując podmiotom, które dołączyły do akcji, możliwość zakupu kart AskMe, chcemy przede wszystkim ułatwić symboliczne pchnięcie pierwszej kostki domina. Wielu ludzi zatraciło współcześnie umiejętność spontanicznego nawiązywania ważnych rozmów, takich, po których człowiek czuje się emocjonalnie nakarmiony, a jego osadzenie w danej relacji się umacnia. Do tego służą te karty – proste pytania wymagają nieraz sięgnięcia w głąb siebie w celu poszukania odpowiedzi. Osoby, które zdecydowały się użyć kart, wracają do nas z informacją zwrotną, że dzięki nim udało im się odbyć rozmowę, na którą nieświadomie od lat czekały. Nic nas tak nie wzrusza i nie daje poczucia, że to, co robimy, ma olbrzymi sens, jak takie sytuacje – przekonuje prezes Instytutu Humanites.

Innym narzędziem, z którego instytucje zaangażowane w #2h4family chętnie korzystają, jest badanie sieci społecznych opracowane wspólnie przez Instytut Humanites i prof. Barbarę Fatygę, Kierowniczkę Katedry Metod Badania Kultury Uniwersytetu Warszawskiego – HumanLINK. Jest to pierwsze w Polsce badanie, które kompleksowo analizuje poziom osamotnienia i więzi w miejscu pracy i otoczeniu organizacji. Dzięki niemu firmy zyskują możliwość zbadania wpływu swojej kultury korporacyjnej na rozległość i trwałość relacji tworzonych przez pracowników. Narzędzie to umożliwia zrozumienie wpływu kultury korporacyjnej na jakość relacji międzyludzkich, kluczowych dla zaangażowania i dobrostanu pracowników w czasach intensywnej cyfryzacji i rosnącej atomizacji społeczeństwa. Pozwala zobaczyć, jak kształtują się relacje między pracownikami, diagnozuje poziom więzi i wskazuje obszary, gdzie może pojawiać się poczucie izolacji.

Warto pamiętać, że do ruchu #HumanBE #2h4familu dołączać można także po 15 maja, działania związane z akcją realizować do końca roku, a obecność w programie – wykazać w raporcie działań z zakresu ESG, który na mocy unijnego prawa coraz więcej firm ma obowiązek przygotowywać.

Partnerzy 15. edycji akcji HumanBE – Dwie Godziny dla Rodziny/dla Człowieka:

Autopay, Bibby Financial Services, Fundacja Liderek Biznesu, Great Place to Work, Koksownia Częstochowa Nowa, KONE, ORLEN S.A., Reputacja Sp. z o.o., Stowarzyszenie LiderShe, TVP3 Warszawa, WARS S.A., Wirtualna Polska.