MON podpisał tajną umowę z Palantirem. Media ujawniły szczegóły

Jak ustaliło RMF FM 23 grudnia 2024 r. Ministerstwo Obrony Narodowej podpisało z amerykańską firmą Palantir Technologies nie tylko memorandum dotyczące potencjalnej współpracy, lecz także umowę o poufności. O drugim dokumencie nie informowano publicznie.

Pięciostronicowa umowa została sporządzona w języku angielskim i datowana na 1 listopada 2024 r. MON wyjaśniło jednak, że faktycznie podpisano ją 23 grudnia. Dokument określa obie strony jako dysponentów informacji poufnych w zakresie bezpieczeństwa.

Zapisano w nim, że MON i Palantir "pragną i wyrażają gotowość do wzajemnego ujawniania oraz otrzymywania informacji poufnych". Wymiana miałaby służyć współpracy w obszarze cyberbezpieczeństwa, w tym testowaniu technologii, szkoleniom i ćwiczeniom związanym z technologiami informatycznymi.

Dlaczego o umowie nie poinformowano opinii publicznej? Ani MON, ani Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni nie wyjaśniły tego szczegółowo. Jak przekazał RMF FM ppłk Przemysław Lipczyński, rzecznik dowództwa, umowy tego rodzaju są standardową praktyką przy podobnej współpracy i służą ochronie informacji przekazywanych przez obie strony.

Resort obrony podkreśla, że mimo zapisów o gotowości do wymiany poufnych danych Palantir nie otrzymał informacji niejawnych. Według ppłk. Lipczyńskiego podczas organizowanych warsztatów wykorzystywano wyłącznie fikcyjne dane testowe przygotowane na potrzeby spotkań oraz informacje z ogólnodostępnych źródeł.

Umowa nadal obowiązuje. Jak wynika z informacji przekazanych RMF FM przez rzecznika dowództwa, żadna ze stron jej nie rozwiązała ani nie aneksowała.

Palantir to amerykańskie przedsiębiorstwo zajmujące się gromadzeniem, przetwarzaniem i analizą danych. Firma założona przez Petera Thiela, jednego ze współtwórców PayPala, świadczy usługi m.in. dla armii i służb specjalnych. Jednocześnie budzi kontrowersje związane z prywatnością i ryzykiem masowej inwigilacji.

Współpraca z firmą wywołuje dyskusje również w innych państwach europejskich. Szwajcaria zrezygnowała z podpisania umowy po analizie ryzyka przeprowadzonej przez armię. Władze obawiały się utraty kontroli nad danymi. Ograniczenie współpracy zapowiedzieli także Francuzi, Holendrzy i Niemcy.

W Polsce współpraca rozwijała się dalej. W grudniu 2024 r. podpisano memorandum, a w październiku 2025 r. list intencyjny dotyczący sztucznej inteligencji, technologii informacyjnych i cyberbezpieczeństwa.

– Bez rozwoju zdolności sztucznej inteligencji, bez implementacji jej w armii i połączenia wszystkich rodzajów sił zbrojnych w jeden system, prowadzenie nowoczesnych działań nie będzie możliwe – mówił wówczas wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz.