Niemieckie firmy boją się skutków polityki handlowej Trumpa. Większość już odczuwa już traci

Instytut ifo w czerwcu 2025 roku przeprowadził badanie wśród ponad 1500 niemieckich firm z sektora przetwórstwa przemysłowego, pytając o wpływ nowych amerykańskich ceł na ich działalność. Aż 62 proc. przedsiębiorstw zgłosiło negatywne konsekwencje wprowadzonych przez administrację Trumpa taryf celnych, przy czym 14 proc. określiło te skutki jako "bardzo negatywne". Jedynie 1,2 proc. firm dostrzega pozytywne efekty nowej polityki handlowej USA.

Wpływ ceł jest zróżnicowany w zależności od branży. Najbardziej dotknięte są firmy z sektora maszynowego, gdzie niemal 80 proc. przedsiębiorstw zgłasza negatywne skutki, a jedna czwarta określa je jako bardzo negatywne. Podobnie wysoki odsetek negatywnych ocen (około 70 proc.) występuje w branży metalurgicznej, która bezpośrednio odczuwa podniesione do 50 proc. cła na stal i aluminium.

Badanie wykazało również, że firmy o silnej orientacji eksportowej są szczególnie narażone na negatywne konsekwencje amerykańskich ceł. Około 80 proc. przedsiębiorstw, dla których eksport do USA odgrywa istotną rolę, zgłasza negatywne skutki. Co ciekawe, również niemieckie firmy posiadające zakłady produkcyjne w USA w przeważającej większości doświadczają negatywnych konsekwencji, co przeczy założeniu, że produkcja lokalna chroni przed skutkami ceł.

Prawie 60 proc. niemieckich firm przemysłowych obawia się, że w wyniku amerykańskiej polityki handlowej wzrośnie presja konkurencyjna ze strony chińskich przedsiębiorstw szukających nowych rynków zbytu. Ta obawa jest szczególnie silna wśród producentów urządzeń elektrycznych, w przemyśle odzieżowym oraz metalurgicznym. Jedynie około 10 proc. firm z sektora spożywczego dostrzega takie ryzyko.

Przedsiębiorcy nie są zgodni co do przyszłego poziomu amerykańskich ceł. Około jedna trzecia firm spodziewa się dalszego zaostrzenia polityki celnej do końca kadencji Trumpa w styczniu 2029 roku. Kolejna jedna trzecia przewiduje utrzymanie obecnego poziomu ceł, a pozostała część oczekuje pewnego złagodzenia, choć tylko 12 proc. liczy na powrót do poziomu z czasów administracji Bidena.

Mimo różnic w ocenie przyszłych taryf celnych, niemieckie firmy są raczej zgodne co do ogólnego wpływu polityki Trumpa na ich działalność. Dwie trzecie przedsiębiorstw spodziewa się negatywnych skutków do końca kadencji obecnego prezydenta USA, przy czym 63 proc. określa je jako "raczej negatywne", a 5 proc. jako "bardzo negatywne". Jedynie około 5 proc. firm liczy na pozytywne efekty drugiej kadencji Trumpa.

Około jedna trzecia firm przewiduje, że znaczenie rynku amerykańskiego dla ich działalności zmniejszy się do końca kadencji Trumpa, podczas gdy tylko 17 proc. spodziewa się wzrostu jego znaczenia. Dla kontrastu, ponad 40 proc. przedsiębiorstw oczekuje, że rynek wewnętrzny UE zyska na znaczeniu, a zaledwie 6 proc. przewiduje jego spadek. Pozytywne oczekiwania dotyczą również Indii, gdzie około 40 proc. firm spodziewa się wzrostu znaczenia tego rynku.

W przypadku Chin opinie są podzielone – jedna czwarta firm przewiduje wzrost znaczenia rynku chińskiego, podczas gdy 17 proc. spodziewa się jego spadku. Jest to zaskakujące w kontekście publicznej debaty o ograniczaniu ryzyka w relacjach handlowych z Chinami.

Polityka handlowa administracji Trumpa wpływa również na plany inwestycyjne niemieckich firm. Inwestycje w USA są szczególnie dotknięte – około 30 proc. przedsiębiorstw posiadających takie plany przesunęło je w czasie, a 15 proc. całkowicie je anulowało. Tylko 10 proc. firm planuje dodatkowe inwestycje w USA. Widoczne są również pierwsze oznaki negatywnego wpływu na inwestycje w Niemczech – 20 proc. firm przesunęło projekty inwestycyjne w wyniku wyboru Trumpa, a prawie 10 proc. anulowało niektóre z nich.