Noblista: świat płaci dziś za ropę jak przy 140 dol. za baryłkę

Krugman uważa, że prezydent USA Donald Trump kontynuuje konflikt, mimo że Iran nie upadł po pierwszym uderzeniu, a amerykańskie siły nie przejęły kontroli nad cieśniną Ormuz. Noblista wskazuje, że to właśnie dalsza eskalacja - jego zdaniem napędzana przez polityczne motywacje - wypchnęła ceny ropy na poziomy niekorzystne dla gospodarki.

Krugman wyjaśnia, że w pierwszym etapie wojny i przy blokowaniu cieśniny Ormuz ceny ropy nie wzrosły tak mocno, jak przewidywano, bo część surowca z Zatoki Perskiej docierała na rynki innymi trasami, Chiny znacząco ograniczyły import, a państwa sięgały po rezerwy. Teraz jednak - jak zaznacza - drugie zamknięcie cieśniny może być dotkliwsze.

W tekście noblista zwraca uwagę na dodatkowe ryzyko dla transportu ropy: jemeński ruch Huti, sojusznik Iranu, atakuje statki handlowe na Morzu Czerwonym, co podważa rolę tej trasy jako "wentylu bezpieczeństwa" dla żeglugi. Jednocześnie rezerwy surowca są – według autora – wyraźnie mniejsze i z czasem nie będą w stanie amortyzować szoku podażowego.

Krugman podkreśla, że kluczowe znaczenie ma nie tylko cena baryłki, ale też ograniczone moce przerobowe rafinerii. "Najważniejsze w obecnej sytuacji jest jednak to, że realny koszt ropy jest wyższy niż się wydaje" – podkreśla.

Ekonomista rozwija ten wątek, wskazując na problem z przerobem surowca na paliwa. "Nikt nie pali surowej ropy. Musi być przerafinowana w użytkowe paliwa (...). A na świecie brakuje mocy przerobowych do rafinacji. To częściowo efekt wojny z Iranem, ale też zdumiewająco skutecznej kampanii Ukrainy wymierzonej w infrastrukturę energetyczną Władimira Putina" - wyjaśnia autor.

W konsekwencji rośnie tzw. crack spread, czyli różnica między ceną baryłki ropy a kosztem produktów, na które jest przerabiana: z 25 dol. przed wojną do 65 dol. obecnie. Krugman ocenia, że dla odbiorców końcowych oznacza to realną cenę paliw, jakby ropa była droższa o ok. 40 dol. "W praktyce świat musi sobie radzić z ekwiwalentem ceny ropy sięgającej 140 dol. za baryłkę" – napisał.

Autor dodaje, że taki poziom kosztów energii, połączony z presją inflacyjną wynikającą z nowych ceł nałożonych przez Trumpa na kilkadziesiąt krajów, może przełożyć się na wyraźny wzrost kosztów życia i prowadzenia działalności gospodarczej. "Czy wróży to katastrofę? Jeszcze nie. (...) Ale sytuacja może się wkrótce znacznie pogorszyć, jeśli Trump (...) będzie nadal eskalował tę niszczycielską wojnę" – konkluduje noblista.

Źródło: PAP