Wenezuela bez Maduro. USA otwierają drogę do największych złóż ropy

Światowe rynki surowcowe oraz ośrodki geopolityczne z uwagą śledzą wydarzenia w Caracas, gdzie w wyniku operacji sił Stanów Zjednoczonych doszło do zatrzymania prezydenta Nicolasa Maduro. Jak donoszą media, wenezuelski przywódca wraz z małżonką zostali wywiezieni z kraju, co kończy wieloletni okres jego rządów i otwiera nowy rozdział w historii Ameryki Południowej. Christopher Landau, zastępca sekretarza stanu USA, ogłosił w mediach społecznościowych "nowy świt dla Wenezueli", podkreślając, że era tyranii dobiegła końca, a Maduro odpowie za swoje zbrodnie.

Z perspektywy rynków finansowych i bezpieczeństwa energetycznego, wydarzenia te niosą ze sobą konsekwencje wykraczające daleko poza granice Wenezueli. Jonathan Bass, ekspert sektora energetycznego i szef Argent LNG, ocenia, że obecna sytuacja stanowi krytyczny punkt zwrotny dla globalnej infrastruktury przesyłowej i bezpieczeństwa dostaw. Stabilizacja kraju, który dysponuje największymi na świecie potwierdzonymi rezerwami ropy naftowej, wynoszącymi około 303 miliardy baryłek, może całkowicie przedefiniować globalne strategie inwestycyjne i politykę surowcową mocarstw.

Wenezuela, obok ogromnych zasobów ropy, posiada również szacowane na 195 bilionów stóp sześciennych rezerwy gazu ziemnego. Mimo tak gigantycznego potencjału, pod rządami Maduro wydobycie surowca drastycznie spadło. Obecnie produkcja ropy utrzymuje się na poziomie zaledwie 0,8–1,0 mln baryłek dziennie, co stanowi ułamek historycznych wyników przekraczających niegdyś 3 mln baryłek. Jak zauważa Jonathan Bass, ten regres jest wynikiem wieloletnich zaniedbań, degradacji infrastruktury oraz izolacji kraju na arenie międzynarodowej. Ewentualna stabilizacja polityczna stworzyłaby warunki do powrotu zachodniego kapitału i technologii, co pozwoliłoby na rehabilitację systemów wydobywczych i przesyłowych.

Dla Waszyngtonu operacja ta ma również wymiar strategicznego uderzenia w interesy Chin i Rosji w regionie. W ciągu ostatniej dekady Pekin systematycznie rozszerzał swoje wpływy w Ameryce Południowej, wykorzystując mechanizmy pożyczek zabezpieczonych dostawami energii oraz finansowanie infrastruktury w krajach o słabych standardach zarządzania. Wenezuela, odcięta od zachodnich rynków finansowych, stała się kluczowym ogniwem tej strategii. Powrót Wenezueli do zachodniej sfery wpływów gospodarczych mógłby, zdaniem Bassa, wbić klin w regionalną politykę Chin, redukując zależność Caracas od nieprzejrzystych układów finansowych z Pekinem.

Choć administracja Donalda Trumpa uzasadnia swoje działania walką z terroryzmem narkotykowym i ochroną interesów narodowych, operacja budzi poważne wątpliwości na gruncie prawa międzynarodowego. Przypomnijmy, że napięcie rosło od początku drugiej kadencji Trumpa, który oskarżał Maduro o sprzyjanie przemytnikom narkotyków i ogłosił blokadę tankowców wpływających do wenezuelskich portów. Amerykański prezydent argumentował, że reżim wykorzystuje dochody z "ukradzionych pól naftowych" do finansowania przestępczości i porwań. W celu przeprowadzenia operacji, USA uzyskały logistyczne wsparcie od Trynidadu i Tobago, a wokół Wenezueli zgromadzono potężną armadę z lotniskowcem USS Gerald R. Ford.

Eksperci wskazują jednak na niebezpieczne precedensy. Dr Mateusz Piątkowski z Uniwersytetu Łódzkiego podkreśla, że atak na Wenezuelę może być postrzegany jako poważne naruszenie Karty Narodów Zjednoczonych. W jego ocenie, nawet udowodnione zaangażowanie państwa w obrót narkotykami nie stanowi w świetle prawa międzynarodowego wystarczającej podstawy do przeprowadzenia interwencji zbrojnej. Ekspert ostrzega, że takie działania mogą prowadzić do erozji zasad porządku światowego i być wykorzystywane jako argument przez inne mocarstwa, na przykład Rosję, do uzasadniania własnych agresywnych działań pod płaszczem operacji prewencyjnych.

Z punktu widzenia inwestorów, kluczowe będzie teraz to, jak szybko uda się wprowadzić reformy instytucjonalne i w jaki sposób zostaną zniesione sankcje. Reintegracja Wenezueli z globalnym systemem energetycznym nie tylko zwiększy podaż surowców, ale wymusi przetasowania w alokacji kapitału na całym świecie. Konkurencja o wykwalifikowaną siłę roboczą i moce przerobowe w sektorze wydobywczym może się zaostrzyć, co wpłynie na koszty projektów energetycznych w innych regionach globu. Dla polityków w Waszyngtonie wyzwaniem pozostaje przekucie militarnego sukcesu w trwałą stabilność gospodarczą, która zakotwiczy Wenezuelę w ramach przejrzystego, opartego na jasnych regułach rynku.