Zmiana nazwiska dziecka - co warto wiedzieć?

Zgodnie z przepisami zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów. W ustawie ważne powody definiowane są jako m.in.:

• zmiana nazwiska ośmieszającego lub niezgodnego z godnością człowieka,
• zmiana na imię lub nazwisko używane,
• zmiana na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione,
• zmiana na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.

Wyżej wymienione powody mają jedynie charakter przykładowy. Sąd może zasądzić o np. zmianie nazwiska dziecka na nazwisko panieńskie matki również z innych powodów, takich jak brak kontaktu dziecka z jednym z rodziców, względy wychowawcze, czy zapewnienie małoletniemu większego poczucia bezpieczeństwa. Każdy przypadek zmiany nazwiska dziecka jest rozpatrywany indywidualnie. Wówczas sąd bierze pod uwagę dobro dziecka i tym kieruje się podczas wydawania ostatecznej decyzji. 

Do zmiany nazwiska dziecka wymagana jest zgoda obojga rodziców. Zgoda ta nie będzie jednak potrzebna w sytuacji, gdy:

• jeden z rodziców nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych (jest całkowicie lub częściowo ubezwłasnowolniony),
• jeden z rodziców nie żyje lub nie jest znany,
• jeden z rodziców jest pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Jeżeli oboje rodziców wyrażają zgodę na zmianę nazwiska dziecka, wówczas zmiana następuje w trybie administracyjnym. W tym celu jeden z rodziców składa wniosek o zmianę nazwiska małoletniego do właściwego kierownika urzędu stanu cywilnego. 

Jeżeli natomiast wystąpi jakakolwiek z powyżej wymienionych przesłanek, do wniosku o zmianę nazwiska dziecka należy dołączyć m.in. odpis zupełny aktu zgonu rodzica, orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej lub inne dokumenty umożliwiające dokonanie zmiany nazwiska małoletniego za zgodą jednego rodzica. 

Warto również wiedzieć, że zmiana nazwiska dziecka wymaga uiszczenia opłaty skarbowej. Ile kosztuje zmiana nazwiska dziecka? Od wniosku pobierana jest opłata w wysokości 37 zł. 

Aby zmienić nazwisko dziecka, należy przygotować właściwie wypełniony wniosek wraz z uzasadnieniem. We wniosku o zmianę nazwiska dziecka powinny znaleźć się informacje, takie jak:

• dane osoby, której zmiana dotyczy (imię i nazwisko, adres zameldowania, numer PESEL),
• dane wnioskodawcy,
• imię i nazwisko, na jakie ma nastąpić zmiana,
• uzasadnienie wniosku.

Do wniosku należy również dołączyć:

• odpis zupełny aktu urodzenia dziecka,
• odpis zupełny aktu małżeństwa (jeżeli istnieje),
• inne dokumenty uzasadniające zmianę nazwiska,
• zgodę na zmianę nazwiska dziecka w postaci pisemnych oświadczeń rodziców prawnych dziecka,
• dowód uiszczenia opłaty skarbowej,
• dokumenty potwierdzające tożsamość wnioskodawcy i dziecka.

Jeżeli dziecko ukończyło 13. rok życia, wówczas do wniosku trzeba również dołączyć pisemną zgodę małoletniego. 

Rodzic, w imieniu dziecka może dokonać zmiany jego nazwiska do momentu ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Należy także pamiętać, że w chwili, gdy dziecko ukończyło 13. rok życia, niezbędna będzie jego zgoda. W takim przypadku, do wniosku o zmianę nazwiska potomka, obowiązkowo należy dołączyć pisemną zgodę dziecka. 

Zdarzają się sytuacje, gdy jeden z rodziców, np. ojciec dziecka nie wyraża zgody na zmianę nazwiska potomka. W takiej sytuacji każdy z rodziców może zwrócić się do sądu opiekuńczego o rozstrzygnięcie sprawy. 

W tym celu należy złożyć stosowny wniosek i przedstawić w nim okoliczności wyjaśniające konieczność zmiany nazwiska dziecka bez zgody ojca. Jeżeli sąd, kierując się dobrem dziecka, uzna, że zmiana nazwiska jest uzasadniona, wyda zgodę na dokonanie zmiany. Prawomocne postanowienie sądu na dokonanie zmiany nazwiska dziecka zastąpi wówczas zgodę rodzica sprzeciwiającego się.