Polska powtórzy błąd Niemiec? Resort odpowiada drogowcom. Jest już riposta

Jacek Losik
Budowa drogi ekspresowej, zdjęcie ilustracyjneBudowa drogi ekspresowej. Zdj. ilustracyjne
Źródło zdjęć: © GDDKiA | GDDKiA

Ministerstwo Infrastruktury zapewnia, że reforma Funduszu Kolejowego nie uszczupli pieniędzy zaplanowanych na inwestycje drogowe. Z odpowiedzi udzielonej money.pl wynika, że w latach 2027–2030 na inwestycje realizowane przez GDDKiA ma trafić ponad 100 mld zł. Drogowcy jednak podtrzymują swoje stanowisko i przypominają o 2004 r.

Branża budowlana pozostaje podzielona w sprawie przygotowanej przez Ministerstwo Infrastruktury reformy Funduszu Kolejowego. Obawy przedstawiają m.in. Ogólnopolska Izba Gospodarcza Drogownictwa oraz Polski Związek Pracodawców Budownictwa. Jak sądzą, może ona doprowadzić do mniejszych nakładów na drogi.

Projekt, o którym mowa, zakłada zmianę podziału wpływów z opłaty paliwowej. Obecnie 76,9 proc. trafia do Krajowego Funduszu Drogowego, a 19,45 proc. do Funduszu Kolejowego. Od 2028 r. udziały mają wynosić odpowiednio 47,75 i 50 proc. Pozostałe 2,25 proc. otrzyma Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych.

Resort argumentuje jednak, że mniejszy procent nie będzie oznaczał mniejszej kwoty dla dróg, ponieważ jednocześnie wzrośnie opłata paliwowa, a obniżona zostanie akcyza. Według Oceny Skutków Regulacji wpływy Krajowego Funduszu Drogowego, zasilanego właśnie opłatą paliwową, mają być w latach 2028–2037 łącznie o 14,17 mld zł wyższe niż bez reformy.

To nie do końca przekonuje OIGD oraz PZPB. Organizacje w swojej negatywnej opinii do projektu ustawy zwracają uwagę, że niższe wpływy budżetowe z akcyzy mogą przełożyć się na ograniczenie innych wydatków na drogi, szczególnie na utrzymanie (powtarzając błąd Niemiec, co doprowadziło do destrukcji tamtejszych tras szybkiego ruchu) oraz inwestycje realizowane przez samorządy. I domagają się gwarancji, że nie dojdzie do cięć. Znamy stanowisko Ministerstwa Infrastruktury w tej sprawie.


DLA CIEBIE
Nie płać więcej niż musisz. Te ulgi podatkowe warto znać


MI obiecuje: Blisko 100 mld zł na inwestycje drogowe

Money.pl zapytał resort o obawy drogowców, związane z nowym podziałem wpływów z opłaty paliwowej, uiszczanej przez dystrybutorów i producentów paliw, wprowadzanych na rynek krajowy. A konkretnie – jakie nakłady na drogi i kolej są planowane w latach 2027-2030?

"Procedowana ustawa o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz niektórych innych ustaw nie spowoduje uszczuplenia środków zaplanowanych na inwestycje drogowe" – zapewnia w odpowiedzi Anna Szumańska, rzeczniczka prasowa MI.

Z przedstawionych przez resort danych wynika, że w ramach trzech podstawowych programów zarządzanych przez GDDKiA na inwestycje drogowe przewidziano w latach 2027-2030 około 98,3 mld zł.

Największą pozycją jest Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych. Roczne nakłady mają wynieść: 16,4 mld zł w 2027 r., 18,5 mld zł w 2028 r., po 16,5 mld zł w latach 2029 i 2030. Daje to łącznie 67,9 mld zł.

Kolejne 13,2 mld zł ma zostać wydane w ramach Programu Budowy 100 Obwodnic. Resort planuje przeznaczyć na ten cel 1,7 mld zł w 2027 r., po 4 mld zł w latach 2028-2029 oraz 3,5 mld zł w 2030 r.

Łącznie 116 mld zł na drogi

Ministerstwo przedstawiło również wydatki w ramach Programu Wzmocnienia Krajowej Sieci Drogowej. Całkowita wartość programu, obejmującego zarówno inwestycje, jak i utrzymanie istniejących dróg krajowych, wynosi 58,3 mld zł.

Na lata 2027–2030 przewidziano łącznie 34 mld zł, z czego około 17,2 mld zł ma zostać przeznaczone bezpośrednio na inwestycje. Roczne wydatki inwestycyjne mają wzrosnąć z 3,64 mld zł w 2027 r. do 5,02 mld zł w 2030 r.

Do tego dochodzą dwa projekty niewpisane do wymienionych programów. W latach 2027–2030 około 1 mld zł ma kosztować realizacja drogowego dostępu do portu w Gdyni, czyli tzw. Drogi Czerwonej. Program w tej sprawie nie został jeszcze przyjęty przez Radę Ministrów.

Ponad 400 mln zł ma natomiast pochłonąć budowa drogi krajowej nr 69 między Lubiatowem a trasą ekspresową S6. Będzie to dojazd do powstającej elektrowni jądrowej.

Po doliczeniu tych przedsięwzięć nakłady inwestycyjne zarządzane przez GDDKiA przekraczają 99,6 mld zł w latach 2027-2030. Jeżeli uwzględnić również utrzymaniową część Programu Wzmocnienia Krajowej Sieci Drogowej, łączne wydatki na wskazane przez resort zadania przekraczają 116 mld zł.

MI zaznacza, że znaczna część pieniędzy będzie pochodziła z Krajowego Funduszu Drogowego. Jego źródłami są m.in. opłata paliwowa, opłaty za przejazd autostradami i drogami krajowymi oraz refundacje z funduszy unijnych.

Ponad 80 mld zł na główne programy kolejowe

Resort przedstawił także plany dotyczące inwestycji kolejowych. W ramach Krajowego Programu Kolejowego w latach 2027-2030 ma zostać wydane 66,9 mld zł. Nakłady mają osiągnąć najwyższy poziom w 2028 r., kiedy wyniosą 20,9 mld zł. Rok później będzie to 19,3 mld zł, natomiast w 2030 r. – 9 mld zł.

Na program Kolej Plus przewidziano w tym samym okresie 11,5 mld zł. Kolejne 2,3 mld zł ma trafić do 2029 r. na rozwój kolei metropolitalnej w aglomeracji trójmiejskiej.

Łącznie trzy wymienione programy inwestycyjne oznaczają wydatki na poziomie 80,7 mld zł w latach 2027-2030.

Do tej kwoty dochodzą inwestycje dworcowe. Na Program Dworce Przyjazne Pasażerom w całym okresie 2026-2030 zabezpieczono 1,5 mld zł. Dodatkowo budżet państwa ma przeznaczać na dworce po 50 mln zł rocznie.

Osobną pozycją są wydatki na utrzymanie i remonty infrastruktury kolejowej. Na lata 2027–2028 zaplanowano około 22 mld zł. Ministerstwo deklaruje, że w kolejnych latach nakłady mają utrzymywać się na zbliżonym poziomie. Fundusz Kolejowy przekazuje ponadto województwom 110 mln zł rocznie na zakup, modernizację i naprawy pociągów pasażerskich.

Obawy drogowców pozostają

Dane resortu pokazują skalę zaplanowanych nakładów na sieć zarządzaną przez GDDKiA. Nie odnoszą się jednak bezpośrednio do głównej obawy OIGD i PZPB, dotyczącej finansowania całego systemu drogowego, w tym dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych.

Organizacje wskazywały wcześniej, że utrzymanie nominalnych wpływów KFD nie gwarantuje zachowania wszystkich wydatków drogowych. Fundusz finansuje przede wszystkim drogi krajowe, podczas gdy duża część inwestycji samorządowych zależy od dotacji i programów zasilanych bezpośrednio z budżetu państwa.

Ministerstwo deklaruje więc, że zaplanowane inwestycje GDDKiA są bezpieczne. Prezes OIGD Barbara Dzieciuchowicz w rozmowie z money.pl odpowiada krótko: organizacja podtrzymuje swoje stanowisko, a resort nie odniósł się do "obaw dotyczących ograniczenia środków budżetowych dotychczas przeznaczonych na finansowanie zadań drogowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego".

– W opinii OIGD konieczne jest zwiększenie środków w ramach Programu Wzmocnienia Krajowej Sieci Drogowej do 2030 r. na utrzymanie bieżące i utrzymanie strukturalne istniejącej sieci dróg oraz środków przeznaczonych na finansowanie zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego – słyszymy od prezes OIGD.

– MI powinno zabiegać o środki finansowe na zadania infrastrukturalne – drogowe i kolejowe, a nie dokonywać zmian w przepisach, które prowadzą do odejścia od podstawowych założeń wprowadzanej do porządku prawnego w 2004 r. opłaty paliwowej. Zgodnie z tymi założeniami docelowo środki te w całości miały trafiać na finansowanie zadań na drogach publicznych – kontruje Barbara Dzieciuchowicz.

Wybrane dla Ciebie