Zwrot ws. dotacji na szybką kolej. FENiKS wraca na stół [NEWS MONEY.PL]

Money.pl latem ujawnił korespondencję między zarządem spółki Centralny Port Komunikacyjny, ówczesnym pełnomocnikiem rządu ds. CPK Maciejem Laskiem oraz kierownictwem Ministerstwa Infrastruktury. Tematem były braki w finansowaniu dla budowy Kolei Dużych Prędkości (KDP). Zwłaszcza jeśli chodzi o dotacje unijne.

Spółka – w telegraficznym skrócie – wnioskowała usilnie o to, by umożliwić jej starania o pieniądze unijne przyznawane na poziomie krajowym w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021–2027. Wskazywała m.in. na wykluczającą spółkę barierę formalną.

Resort konsekwentnie odmawiał. Jak wyjaśniał - również w odpowiedzi na pytania money.pl – pieniędzy tam i tak jest już za mało, aby zaspokoić wszystkie potrzeby inwestycyjne PKP PLK. Doszło jednak do zwrotu.

– Jest możliwość, żeby CPK weszło teraz do FENiKSa. Jeszcze w tej perspektywie – powiedział w piątek money.pl Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury, a od czerwca, po dymisji Macieja Laska, pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego. To nie wszystko. – Jest możliwość, żeby nawet ten tunel (dla szybkiej kolei w Łodzi – red.), który tutaj chcemy budować, częściowo przeszedł na dofinansowanie "feniksowe" – dodał wiceminister.

To o tyle istotne, że spółka CPK w czasach poprzedniego prezesa spółki oraz pełnomocnika rządu starała się o dotacje z FEnIKS właśnie dla tunelu KDP w Łodzi, po to, by uwolnione w ten sposób środki z innych źródeł przeznaczyć na inne odcinki sieci Kolei Dużych Prędkości. Argumentowano wówczas także, że tunel nie zostanie oddany do użytku w terminie, który pozwalałby na rozliczenie dofinansowania.

Warto przy tym dodać, że w przypadku programów unijnych, takich jak FENiKS, pod koniec perspektywy budżetowej często pojawiają się pewne oszczędności (bo np. założone na etapie przetargów budżety okazały się wyższe niż oferty wykonawców), które są wykorzystywane na inwestycje, które czekały na liście rezerwowej. I tak jednak można ogłaszać zwrot, bo ministerstwo nie postawiło na oczekujące inwestycje PKP PLK, a na linie kolejowe w ramach projektu CPK.

– Mówimy o pieniądzach na poziomie pół miliarda złotych – informuje money.pl Piotr Malepszak.

Spółka CPK należy w 100 proc. do Skarbu Państwa. Odpowiada za przygotowanie inwestycji Port Polska. Jak wspomnieliśmy, w jej ramach ma powstać m.in. lotnisko zlokalizowane pomiędzy Łodzią a Warszawą, a także sieć Kolei Dużych Prędkości.

Według wciąż obowiązującego harmonogramu do końca 2032 r. ma zostać oddane do użytku nowe lotnisko oraz odcinek KDP między Łodzią a Warszawą o długości ok. 130 km. Plan zakłada, że do 2035 r. zrealizowane będą też fragmenty trasy z Łodzi do Poznania i Wrocławia. Pociągi kursujące na tych odcinkach będą mogły jeździć z prędkością ponad 300 km/h.

Jeśli chodzi zaś o sam tunel KDP w Łodzi, to w piątek w okolicach południa wykonawca (PORR) rozpoczął opuszczanie do tzw. komory startowej tarczy maszyny TBM, która go wydrąży.

Głowica skrawająca waży ok. 430 ton. To kluczowy i najcięższy element urządzenia, które już na wiosnę 2027 r. rozpocznie drążenie 4,6-kilometrowego tunelu pod Łodzią. Cała maszyna waży cztery tysiące ton, a jej montaż prowadzony jest z dokładnością do kilku milimetrów.

Tunelem KDP pociągi mają pojechać w 2029 r. Pełnomocnik rządu ds. CPK w rozmowie w money.pl zapewnił, że z uruchomieniem tego połączenia nie będzie trzeba czekać, aż powstanie nitka szybkiej kolei między Łodzią, Portem Polska a Warszawą.

– Mówimy o zakończeniu budowy tunelu w 2029 r. Gdy tylko zostanie oddany do użytku, automatycznie wszystkie pociągi jadące z Warszawy, zatrzymujące się na stacjach Łódź Widzew i Łódź Fabryczna, skierujemy na tę trasę. Nie będą już jechać przez stację Chojny, tylko pojadą tunelem w kierunku zachodnim. To skróci czas przejazdu o około 10 minut – powiedział wiceminister.

– Tunel dalekobieżny (KDP – red.) będzie służył zarówno ruchowi dalekobieżnemu, jak i szybkim pociągom regionalnym wyjeżdżającym z Łodzi Fabrycznej w kierunku Zduńskiej Woli. Nie ma żadnych przeszkód, aby Łódzka Kolej Aglomeracyjna również uruchamiała tędy pociągi, na przykład w relacji z Łodzi do Sieradza przez Zduńską Wolę - dodał.