Niemiecka ekonomistka o polityce Trumpa. Obietnica reindustrializacji USA się nie spełniła

Samina Sultan, starsza ekonomistka ds. europejskiej polityki gospodarczej i handlu zagranicznego w kolońskim Instytucie Gospodarki Niemieckiej (IW), wzięła w czwartek udział w programie "Markus Lanz" nadawanym przez telewizję ZDF. Rozmowa dotyczyła sytuacji Stanów Zjednoczonych po wyborach połówkowych, w których republikanie, jak wskazują materiały IW, ponieśli wyraźną porażkę. Oprócz niej w studiu pojawili się dziennikarka tygodnika "Die Zeit" Anna Sauerbrey, polityk CDU Roderich Kiesewetter oraz politolog Armin Petschner-Multari z CSU. Nagranie całego programu jest dostępne w serwisie internetowym ZDF.

Ekonomistka przypomniała, że USA notują w tym roku łączny wzrost gospodarczy na poziomie 2,3 proc., czyli wynik, do którego Niemcom wiele brakuje. "Rzecz jednak w tym, że ten wzrost jest bardzo kruchy i niezrównoważony" – zaznaczyła Sultan.

Z wypowiedzi Sultan wynika, że na polityce gospodarczej Donalda Trumpa, w tym na ulgach podatkowych, korzysta 10 proc. najzamożniejszej części społeczeństwa. Na tej samej polityce tracą natomiast osoby z grupy 10 proc. najuboższych, dla których życie staje się coraz mniej przystępne finansowo. "W tym sensie wiele jest na szali, jeśli chodzi o perspektywę długoterminową" – oceniła ekonomistka.

Według Sultan nie spełniła się również zapowiedź reindustrializacji Stanów Zjednoczonych, którą składał prezydent. Mimo że Trump chroni cłami między innymi przemysł stalowy, sektor przemysłowy w USA przestał rosnąć. "Nie wolno składać fałszywej obietnicy, że powróci taka forma industrializacji, jaką kiedyś miała Ameryka" – podkreśliła ekonomistka.

Jak dodała, ta sama uwaga dotyczy także Niemiec. "Na zmianę strukturalną trzeba wprawdzie pozwolić, ale trzeba ją amortyzować. A w USA tak nie jest" – mówiła. Sultan wyjaśniła, że w Stanach Zjednoczonych nie istnieje państwo opiekuńcze, które umożliwiałoby ludziom na przykład przekwalifikowanie się.

Ekonomistka mówiła także o tym, co może pomóc w obecnej sytuacji. "Fałszywe obietnice prowadzą do frustracji" – powiedziała. "Uznanie rzeczywistości jest pierwszym krokiem do zbudowania czegoś nowego" – dodała.

Jej zdaniem ważną dźwignią jest wspólne przeciwstawianie się zjawiskom tam, gdzie globalizacja przybrała niewłaściwy obrót. Zarówno w USA, jak i w Niemczech przemysł znalazł się pod presją nieuczciwej konkurencji ze strony Chin, które, jak wskazała ekonomistka, zapewniają sobie przewagę między innymi dzięki masowym subsydiom i zaniżaniu wartości swojej waluty.

Sultan uważa, że takim praktykom można przeciwdziałać w sposób celowany, na przykład wprowadzając cła wyrównawcze. "Nie chodzi o taki rodzaj protekcjonizmu, jaki uprawia Trump. Chodzi o to, by w ukierunkowany sposób występować przeciwko nieuczciwym praktykom" – zaznaczyła.

Ekonomistka IW komentowała wynik wyborów również w wywiadzie dla tygodnika "Wirtschaftswoche", opublikowanym 4 listopada. Wyjaśniała w nim, że wyraźna porażka republikanów nie musi oznaczać zwrotu w polityce gospodarczej. "Mimo to powinniśmy nastawić się na kolejne turbulencje" – mówiła wówczas.

Do sytuacji po wyborach odniósł się także dyrektor IW Michael Hüther. W piątkowym odcinku podcastu "Economic Challenges" dziennika "Handelsblatt" rozmawiał z głównym ekonomistą gazety Bertem Rürupem o tym, jaka szansa może otworzyć się przed Europą w sytuacji, gdy po porażce republikanów Trump znalazł się pod presją, by działać.