"Wrzutka" do europejskich emerytur. PiS zmienia sposób funkcjonowania SKOK-ów

Ustawa o OIPE (Ogólnoeuropejskim Indywidualnym Produkcie Emerytalnym), czyli tzw. europejskiej emeryturze, ma uzupełnić podstawowe systemy emerytalne dostępne w Polsce, takie jak: ZUS, IKE i IKZE. To rozwiązanie wprowadzane przede wszystkim z myślą o tych osobach, które pracują za granicą.

Senat jednak wniósł o odrzucenie ustawy w całości, z czym nie zgodził się Sejm. Jak się okazuje, akt mający w założeniu wdrożyć europejski instrument do polskiego systemu, posłużył Prawu i Sprawiedliwości do wprowadzenia zmian w sposobie funkcjonowania SKOK-ów.

Zwróciła na to uwagę Bianka Mikołajewska. Dziennikarka Magazynu Wirtualnej Polski na portalu X (dawny Twitter) opisała perypetie Spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych.

Pierwotnie były one założone jako instytucje samopomocy finansowej, zrzeszającymi ludzi, którzy np. pracują w jednym zakładzie. Dlatego też nie podlegały one pod nadzór państwa. Z czasem zmieniono przepisy tak, że dołączyć do nich mogli niemal wszyscy Polacy.

Wszystko zmieniła ustawa z 1996 r. autorstwa Grzegorza Biereckiego, dzisiejszego senatora PiS-u. Zgodnie z nią wszystkie SKOK-i musiały przystąpić do Krajowej SKOK. A na jego czele stał właśnie Grzegorz Bierecki. Choć pierwotnie wydawało się, że nadrzędna Kasa będzie także funkcjonowała spółdzielczo, to jednak szybko okazało się, że jej członkami zostały podmioty prawne.

W efekcie Krajowa SKOK przejęła kontrolę nad całym systemem. "To 'Krajówka' decydowała o kierunku rozwoju Kas, wyznaczała warunki, które musieli spełniać kandydaci do władz Kas. W Kasach, które nie chciały realizować jej wytycznych, wprowadzała zarządy komisaryczne" – przypomniała Bianka Mikołajewska.

Zmiany te jednak cofnęła reforma wprowadzona przez rząd PO-PSL, która miała przywrócić SKOK-om spółdzielczy charakter. Zgodnie z nią członkami Kasy Krajowej mogą być wyłącznie "szeregowe" Kasy. We władzach "szeregówek" natomiast zasiadać mogły wyłącznie: osoby fizyczne, organizacje pozarządowe i kościoły.

Właśnie tę reformę poprzednich rządów zmienił PiS za sprawą ustawy o tzw. emeryturze europejskiej.

Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi w ramach "wrzutki" członkami kas "szeregowych" będą mogły też być: spółki jawne, spółki partnerskie i spółki komandytowe, których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne będące członkami kasy. Ponadto zmiana PiS-u wprowadza też nową formę udziałów. Oprócz członkowskich, czyli dotychczasowych, pojawią się też tez. udziały inwestorskie.

Tzw. UDZIAŁY INWESTORSKIE w Kasach będą mogły obejmować osoby prawne, które w ogóle nie są członkami Kas (!). Jeśli Kasa wypracuje w ciągu roku nadwyżkę (zysk), inwestorzy będą mogli dostać jej część – proporcjonalną do posiadanych udziałów. Przypomnę: wedle pierwotnych założeń Kasy miały być organizacjami spółdzielców, działającymi non-profit – nadwyżka miała być przeznaczana na rozwój działalności Kasy. Teraz te cechy – odróżniające Kasy od banków i innych instytucji finansowych – zostają wymazane – napisała Bianka Mikołajewska.

Dziennikarka przypomniała też, że Kasy latami walczyły o zniesienie tzw. rozmaitych obciążeń nakładanych przez Krajową SKOK. Jedną z nich była np. składka na promocję, z której "krajówka" finansowała akcje PiS-u. Tymczasem obóz rządzący obecnie ponownie wprowadził opłatę podobnego rodzaju. Tym razem nazywa się ona "funduszem wsparcia edukacji i promocji"