Wirtualne kasy fiskalne. "Próby obejścia są możliwe, jednak ich skala jest bardzo trudna do przewidzenia" [KOMENTARZ]

Oczywiście kasy wirtualne, tak samo jak i inne narzędzia z obszaru IT, są i będą narażone na potencjalne ataki i nadużycia. Administracja publiczna, która dostarcza to narzędzie, jest obok sektora energetycznego i finansowego obszarem najbardziej narażonym na cyberataki. Dlatego też bezpieczeństwo takich rozwiązań powinno być priorytetowe.

Wprowadzenie kas rejestrujących mających postać oprogramowania to kolejny element systemu informacyjnego państwa. W tym przypadku utrata owych informacji i nienależyte zabezpieczenie jej podstawowych atrybutów, takich jak poufność, integralność i dostępność, może bezpośrednio skutkować stratami budżetowymi.

Warto pamiętać, że mówiąc o bezpieczeństwie nie mamy na myśli jedynie oprogramowania. Aby usługa działała, potrzebne są odpowiednie procedury oraz hardware. Pojawiają się wątpliwości co do tego, czy urządzenia konsumenckie takie jak tablety i smartfony są bezpiecznym środowiskiem pracy oprogramowania dla kas rejestrujących. Brak jest jednak zdefiniowanych wymogów technicznych dla środowiska, w którym taka kasa miałaby działać.

Zdaniem resortu finansów wprowadzenie kas wirtualnych pozwoli na ograniczenie działań podatników zaangażowanych w nieuczciwą działalność, co z kolei przyczyni się do zwalczania nieuczciwej konkurencji. Istnieją natomiast wątpliwości m.in. właśnie w zakresie szczelności proponowanego systemu, które zostały zgłoszone przez różne podmioty podczas konsultacji projektu rozporządzenia. Próby obejścia tego systemu są możliwe, jednak ich skala jest bardzo trudna do przewidzenia.

PIIT rekomenduje na przykład, aby w początkowym etapie kasy w postaci oprogramowania były stosowane jedynie przez grupy przedsiębiorców, u których ryzyko oszustw podatkowych jest niskie, a w szczególności, aby z systemu wyłączyć grupy przedsiębiorców zagrożonych szarą strefą. Pozwoliłoby to na obserwację systemu bez ponoszenia dużego ryzyka związanego ze zmniejszeniem wpływów podatkowych.

Wprowadzenie kas wirtualnych jest kolejnym krokiem w stronę postępującej cyfryzacji gospodarki. Postęp technologiczny umożliwia obecnie bezpośrednie przekazywanie danych w czasie rzeczywistym pomiędzy systemami, co przekłada się na wzrost efektywności oraz zmniejszenie kosztów. Oczywiście administracja publiczna powinna wykorzystywać najnowsze technologie w celu usprawniania swoich procesów.

Efektywny i bezpieczny system umożliwi bieżącą oraz do pewnego stopnia zautomatyzowaną weryfikację rozliczeń związanych z podatkiem od towarów i usług. Należy jednak podkreślić, że najważniejszym elementem związanym z wdrożeniem tego typu rozwiązań jest świadomość występujących zagrożeń oraz kalkulacja ryzyka.

Kryterium wyboru stosowanego oprogramowania powinna być ich efektywność i bezpieczeństwo, a zasady wolnorynkowe i brak narzuconych konkretnych rozwiązań mogą przyczynić się do zwiększenia obu wspomnianych kwestii. Co do roli organów państwowych, powinien istnieć szereg wymogów mających na celu maksymalizację bezpieczeństwa oraz minimalizację potencjalnych nieszczelności systemu.

Z uwagi na istotne zagrożenia dla systemu fiskalnego, tego typu oprogramowanie oraz środowisko, w jakim ma być ono uruchamiane, powinno podlegać obowiązkowej certyfikacji. Brak takich procedur spowoduje pojawienie się bardzo dużej ilości oprogramowania, których jakość nie będzie mogła być zweryfikowana przez przedsiębiorcę, który nie posiada niezbędnej wiedzy technicznej w tym zakresie. Niewątpliwie istotna będzie również ciągłość działania podmiotu oferującego takie rozwiązanie, a także zobowiązanie się do zapewnienia wsparcia technicznego.

Autor komentarza: Barbara Sztokfisz, Instytut Kościuszki