Iran zaproponował otwarcie Ormuzu. Donald Trump zdecydował

Iran przekazał swoją propozycję podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. Według władz w Teheranie plan trafił do strony amerykańskiej za pośrednictwem katarskich mediatorów. Zakłada ponowne otwarcie strategicznego szlaku wodnego oraz zakończenie działań zbrojnych w regionie w ciągu siedmiu dni.

"Wall Street Journal" jako pierwszy poinformował, że Donald Trump odrzuci propozycję. Dziennik podał, że prezydent USA powiedział współpracownikom, że po listopadowych wyborach do Kongresu w połowie kadencji prawdopodobna jest kolejna kampania bombardowań. W sobotę polityk potwierdził te doniesienia.

– Odrzucam ich propozycję... Odrzuciłem ich układ – powiedział Trump, którego cytuje Reuters. – Chcą zawrzeć porozumienie ws. natychmiastowego otwarcia cieśniny Ormuz, ponieważ ponoszą ogromne straty – stwierdził przed wyjazdem do Tennessee.

– My odnosimy ogromne sukcesy. Chcą się porozumieć i uważam, że to dobrze – ja też lubię zawierać umowy. Chodzi im o natychmiastowe otwarcie cieśniny Ormuz... ponieważ nie mają żadnych wpływów, a swoje pieniądze czerpią właśnie z cieśniny Ormuz – stwierdził prezydent USA.

Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araqchi powiedział w piątek dziennikarzom w siedzibie ONZ, że przyjęcie propozycji uruchomiłoby siedmiodniowe odliczanie do ponownego otwarcia cieśniny oraz wstrzymania walk w regionie.

– Jeśli po stronie USA istnieje gotowość do zawarcia porozumienia i otwarcia cieśniny Ormuz, wszystko jest już przygotowane – powiedział Abbas Araqchi.

Minister dodał, że po zaakceptowaniu planu przez Stany Zjednoczone strony konfliktu mogłyby rozpocząć szersze rozmowy "w sprawie tematów uzgodnionych przez obie strony". Jednym z ich elementów mógłby być irański program nuklearny.

Donald Trump wielokrotnie zapowiadał, że Iran nie zdobędzie broni jądrowej. Wysoki rangą irański urzędnik powiedział jednak Reutersowi, że Teheran nie zamierza wykazywać elastyczności w sprawie swojego programu nuklearnego nawet w razie zaakceptowania przez USA planu pokojowego.

Według tego przedstawiciela Iran nie zgodzi się na ustępstwa dotyczące swoich praw, w tym wzbogacania uranu ani wywozu wysoko wzbogaconego uranu z kraju.

Z kolei prezydent Iranu Masoud Pezeshkian w wywiadzie dla programu CBS "Face the Nation" przekazał, że Teheran jest gotowy rozmawiać o programie nuklearnym i innych kwestiach. Zastrzegł jednak, że jego państwo nie zaakceptuje nacisków ani przymusu.

– Iran nie dąży do wojny, ale będzie bronił się przed presją, groźbami i atakami – powiedział Masoud Pezeshkian. Dodał, że Teheran zgodził się już, iż "nie powinien rozwijać broni nuklearnej".

Abbas Araqchi poinformował, że irańska propozycja zakłada zakończenie walk na wszystkich frontach, w tym w Libanie. W zamian Stany Zjednoczone miałyby podjąć kilka działań: znieść blokadę irańskich portów, uwolnić zamrożone środki Iranu, odstąpić od sankcji dotyczących irańskiej ropy.

Dotychczasowe próby dyplomatyczne nie doprowadziły do zakończenia wojny, która rozpoczęła się 28 lutego od ataków USA i Izraela. Od tego czasu okresy zawieszenia walk przeplatały się z kolejnymi nalotami. Konflikt doprowadził do śmierci tysięcy osób, osłabił konwencjonalne siły Iranu i pogłębił problemy jego gospodarki – zwraca uwagę Reuters.

Iran oraz jego sojusznicy rozszerzyli działania odwetowe na kolejne części regionu. Teheran, który wspólnie z Omanem kontroluje cieśninę Ormuz, przeprowadzał ataki dronami i pociskami na sojuszników USA w państwach Zatoki. Sprzymierzeni z Iranem Huti w Jemenie atakowali natomiast saudyjskie interesy.

Źródło: Reuters, Wall Street Journal