izba skarbowa (strona 30 z 59)

1. Zastosowanie przepisu art. 54 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ z mocą wsteczną, a zatem do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem 30 czerwca 1999 r., narusza zakaz retroakcji wynikający z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/. 2. W demokratycznym państwie prawa postępowanie powinno być prowadzone w zaufaniu do podatnika /art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Dotyczy to również stosowania wykładni przepisów prawa zwłaszcza w sytuacji, gdy mamy do czynienia z zawiłymi i mało zrozumiałymi przepisami, a podatnik musi w ramach samoopodatkowania dokonać samodzielnej wykładni.

1. Stosowanie przez spółkę stawek podatku od towarów i usług niezgodnych z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w związku z poz. 18 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz przepisem par. 65 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./ w związku z poz. 9 załącznika nr 4 do tego rozporządzenia, nie mogło powodować dla niej ujemnych skutków finansowych, skoro stawki takie stosowała ona w oparciu o opinie organów statystyki państwowej i usankcjonowanie tym samym niezgodnego z prawem działania. Podatnik nie może ponosić z datą wsteczną negatywnych konsekwencji zmiany stanowiska organów statystycznych odnośnie klasyfikacji sprzedawanych wyrobów. 2. Przepis art. 2 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z cytowanej normy prawnej wynika zasada pewności prawa podatkowego oraz zasada sprawiedliwości. Pewność i sprawiedliwość opodatkowania są wartościami nie kwestionowanymi, a często uważa się, że zasada pewności praw ma służyć realizacji zasady sprawiedliwości podatkowej w procesie stosowania prawa. Za naruszenie tej zasady demokratycznego państwa prawa należy uznać sytuację, gdy organ administracji zachował się odmiennie wobec osoby, która uprzednio zastosowała się do interpretacji o praktyce stosowania prawa.

Zarachowanie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, w sytuacji kiedy nadpłata powstała wcześniej niż zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa już z chwilą wymagalności zaległości podatkowej.

Nie można przepisów Traktatu stosować retroaktywnie do całości stosunków, które zaistniały przed przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Wspólnoty Europejskiej, gdyż podważałoby to zasadę zakazu retroakcji, wynikającą zarówno z prawa międzynarodowego /art. 28 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów międzynarodowych sporządzonej w Wiedniu 23 maja 1969 r. - Dz.U. 1970 nr 74 poz. 439/, jak i przez samo prawo wspólnotowe. Zasada działania prawa wspólnotowego może bowiem odnosić się tylko do faktów (zdarzeń) zaistniałych od 1 maja 2004 r.

"Błąd w ustaleniach faktycznych" i "błędna ocena zgromadzonego materiału dowodowego" nie stanowią podstaw kasacyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jednoznacznie wynika z powołanego przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Również nie jest nim samo naruszenie prawa procesowego przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jeżeli autor skargi kasacyjnej nie wykaże, że takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Wynikające z delegacji ustawowej rozporządzenie wykonawcze Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245/ wymienia w par. 50 ust. 4 przypadki, kiedy faktury i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Art. 365 par. 1 Kpc stanowiący o związaniu prawomocnym wyrokiem nie tylko stron i sądu, który go wydał, ale także innych sądów oraz organów państwowych wywiera określone skutki w sferze materialnoprawnej. Jest zatem przepisem prawa materialnego, który dotyczy także sądów administracyjnych. Jego naruszenie stanowi przesłankę, o której mowa w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Wspólnik upoważniony do działania w imieniu spółki cywilnej na podstawie art. 866 Kc może wystąpić w postępowaniu podatkowym jej dotyczącym za pośrednictwem pełnomocnika, którego ustanowił przed zawarciem umowy spółki.

Elementy zawarte w art. 65 par. 1 i 2 Kc, takie jak brzmienie oświadczeń woli, zamiar stron, cel umowy oraz okoliczności towarzyszące złożeniu oświadczenia są elementami stanu faktycznego. których nieuwzględnienie przez sąd może być podnoszone jedynie w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Od wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych /Dz.U. nr 94 poz. 1037 ze zm./ określenie "spółka osobowa" nabrało określonego doktrynalnego znaczenia. Zgodnie bowiem z definicją przyjętą w art. 4 par. 1 pkt 1 Ksh przez spółkę nie mającą osobowości prawnej należy rozumieć każdą spółkę osobową w rozumieniu tej ustawy, a także spółkę cywilną. Również w świetle tych przepisów od 1 stycznia 2001 r. dopuszczona została możliwość przekształcenia spółki cywilnej w dowolną spółkę handlową, o czym wyraźnie stanowi przepis art. 155 par. 2 Ksh.

Skoro przedmiotem sprzedaży było przedsiębiorstwo, to nie ma możliwości odliczenia podatku zawartego w fakturach, z uwagi na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Ocena prawna prowadząca sąd do stwierdzenia istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego z powodów podanych w przepisie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" powinna stanowić element uzasadnienia wyroku. Ponadto to uzasadnienie w takiej sytuacji zgodnie z treścią art. 141 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd powinien podać wskazania co do dalszego postępowania. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku przesłanki jakimi kierował się sąd obok tego, że stanowią gwarancję, iż sąd dołożył należytej staranności przy ocenie przy podejmowaniu rozstrzygnięcia to również umożliwią sądowi odwoławczemu ocenę czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji były trafne.

Skoro przepisy art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obejmowały wyłącznie sytuacje, w których podatnik dokonywał sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku, to nie mogły mieć zastosowania do przypadków sprzedaży niepodlegających opodatkowaniu. W takim przypadku zastosowanie miały ogólne zasady określone w art. 19 ust. 1 ww. ustawy. Jeżeli podatnik nie prowadził sprzedaży zwolnionej od podatku, a nabywane towary i usługi służyły w części sprzedaży opodatkowanej, to miał prawo na podstawie art. 19 ust. 1 do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy ich nabyciu.

Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnymi akta administracyjne /podatkowe/. Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał faktyczny i dowodowy, który legł u podstaw wydania zaskarżonego aktu administracyjnego i znajduje się w nadesłanych przez organ aktach sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym /podatkowym/ i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego.

Nie można w trybie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 176 cyt. ustawy skutecznie zakwestionować odpowiedzialności płatnika bez zarzutu naruszenia art. 30 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

1. Zawarty w końcowym fragmencie art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ zapis o treści: "jeżeli tak stanowią odrębne przepisy", odnosić należało - przy uwzględnieniu przyjętej w tym przepisie konstrukcji, tj. wyraźnym wyodrębnieniu dochodów, o jakich mowa "w art. 30 ust. 1 pkt 1-4" oraz dochodów, o których mowa "w pkt 8", wyłącznie do tego ostatniego członu, tj. do dochodów wymienionych w art. 30 ust. 1 pkt 8 ustawy. 2. W tekście art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /w brzmieniu obowiązującym w 1997 r./ ustawodawca spójnik "oraz" zastosował w znaczeniu enumeracyjnym, to jest do wymienienia dwóch odrębnych kategorii dochodów - jedną stanowiły dochody wymienione w art. 30 pkt 1-4, a drugą - dochody wymienione w art. 30 ust. 1 pkt 8.

Skoro uzasadnienie wyroku sądu I instancji w ogóle nie zawiera stanowiska do części zarzutów skargi, to brak możliwości przyjęcia, iż zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu /art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie.

Za błędną uznać należy tezę, iż z treści art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ wynika dla organów podatkowych "obowiązek określania z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy". Regulacja ta formułuje bowiem pewien standard postępowania, które winno dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej. Cel ten osiągnąć zaś można za pomocą wszelkich dostępnych środków, które w żadnym razie nie mogą być z góry określane, gdyż wtedy właśnie mogłoby dojść do nieusprawiedliwionych ograniczeń w dążeniu do niego.

Błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie.

Za błędną uznać należy tezę, iż z treści art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ wynika dla organów podatkowych "obowiązek określania z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy". Regulacja ta formułuje bowiem pewien standard postępowania, które winno dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej. Cel ten osiągnąć zaś można za pomocą wszelkich dostępnych środków, które w żadnym razie nie mogą być z góry określane, gdyż wtedy właśnie mogłoby dojść do nieusprawiedliwionych ograniczeń w dążeniu do niego.

Ustalone wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych i przygotowania pedagogicznego powinny być spełnione już w chwili rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu, a nie dopiero w trakcie jej trwania.

Nieuprawnione są wywody skarżącej fundacji dotyczące konieczności stosowania wykładni rozszerzającej przepisów z uwzględnieniem humanitarnego i pozanormatywnego wymiaru działalności, dla której są tworzone fundacje.

Użyte w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ pojęcie "podatku naliczonego" nie jest tożsame z pojęciem "podatku", o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Przepis art. 233 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ ma charakter uznaniowy, a nie związany. Zastosowanie tego przepisu przez organ drugiej instancji jest możliwe gdy wystąpią wskazane w nim przesłanki /jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części/. Jednakże wystąpienie tych przesłanek nie obliguje organu odwoławczego do wydania orzeczenia o kasacyjnym charakterze, gdyż ma on możliwość samodzielnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, także przy wykorzystaniu organu pierwszej instancji, stosownie do art. 229 Ordynacji podatkowej.