W projekcie zapisano, że to w umowie zawieranej między seniorem a gminą zostanie określony wymiar wsparcia. Rozwiązanie ma pozwolić dopasować usługi zarówno do indywidualnych potrzeb osoby starszej, jak i do lokalnych warunków.
Jak będzie oceniane zapotrzebowanie seniora
Zgodnie z projektem kwalifikacja do otrzymania bonu senioralnego ma zależeć od poziomu niezaspokojenia potrzeb związanych z codziennym funkcjonowaniem. Wymieniono m.in. obszary dotyczące poruszania się, żywienia, ubierania, utrzymania higieny osobistej, załatwiania czynności fizjologicznych, przyjmowania leków i monitorowania stanu zdrowia, a także zarządzania sprawami domowymi.
W katalogu potrzeb ujęto też utrzymywanie aktywności fizycznej i intelektualnej, kontakt z przyrodą oraz uczestnictwo w życiu społecznym i kulturalnym. To właśnie stopień niezaspokojenia takich potrzeb ma wpływać na to, czy senior otrzyma wsparcie i w jakim wymiarze.
WIDEOEmerytura bez czekania na wiek? Ministra mówi o projekcie Lewicy
Bon senioralny: komu ma przysługiwać i na jakie usługi
Projekt zakłada, że bon senioralny będzie świadczeniem niepieniężnym. Ma obejmować usługi doraźne, trwające maksymalnie dwa tygodnie, polegające na pomocy w zaspokojeniu potrzeb życia codziennego.
W opisie wskazano przykładowo takie formy wsparcia jak pomoc w ubraniu się, przygotowaniu posiłków czy utrzymaniu porządku. Bon ma obejmować również wsparcie w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych oraz działania zapewniające kontakt z otoczeniem.
Dostęp do programu przewidziano dla osób, które:
- ukończyły 65 lat,
- mają obywatelstwo Polski albo państwa UE (lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej albo Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej),
- mają średni dochód nieprzekraczający 3410 zł.
Finansowanie i zasady przekazywania środków gminom
Program ma być finansowany z budżetu państwa. W projekcie zapisano, że łącznie w latach 2026-2028 na ten cel przeznaczone zostanie 1 mld zł: 100 mln zł w 2026 r., 400 mln zł w 2027 r. oraz 500 mln zł w 2028 r.
Środki mają trafiać do gmin jako dotacje celowe przekazywane przez wojewodów. Pierwszeństwo w przyznawaniu pieniędzy mają mieć:
- gminy, w których dotychczas nie realizowano publicznych usług opiekuńczych,
- następnie gminy, które świadczą je dla maksymalnie 10 osób,
- dalej gminy o najwyższej prognozowanej dynamice wzrostu liczby seniorów.
W projekcie podkreślono też, że bonem senioralnym gminy nie będą mogły zastępować dotychczasowych usług opiekuńczych.
Kiedy przepisy mają zacząć obowiązywać
Z przekazanych informacji wynika, że ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej ma wejść w życie 7 sierpnia. Projekt rozporządzenia umożliwiającego wdrożenie Programu Bonu Senioralnego przygotowała pełnomocnik rządu ds. polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz.
Rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Program ma być wprowadzany stopniowo - w pierwszej kolejności w gminach, w których nie są realizowane publiczne usługi opiekuńcze na rzecz seniorów.