Izrael może stracić amerykańską pomoc wojskową. Tel Awiw zaskoczony planem Trumpa

Donald Trump oświadczył we wtorek, że od 2027 r. Stany Zjednoczone przestaną przekazywać Izraelowi niemal 4 mld dolarów rocznie w ramach pomocy wojskowej. Amerykańskie firmy nadal mają jednak sprzedawać Izraelowi broń. Izraelskie resorty oraz armia analizują skutki zapowiadanej zmiany, w tym jej wpływ na planowane kontrakty z USA.

Benjamin Netanjahu od miesięcy mówił o stopniowym ograniczaniu amerykańskiego wsparcia, ale nie zapowiadał całkowitego zakończenia pomocy w tak krótkim terminie. Kwestia zmniejszania środków była wcześniej omawiana w izraelskich mediach w kontekście kolejnych lat.

Obecne porozumienie między Izraelem a USA obowiązuje do 2028 r. Oba państwa prowadziły rozmowy na temat jego przedłużenia albo zastąpienia go inną umową o współpracy. W Izraelu pojawiły się przypuszczenia, że Trump mógł nieprecyzyjnie przedstawić szczegóły ustaleń. Ynet powiązał tę możliwość z trwającymi we wtorek w USA wyborami do Kongresu.

Według portalu Walla urzędnicy izraelskiego ministerstwa finansów znali plany zakończenia pomocy, lecz nie spodziewali się tak szybkiego działania. Jeden z wysokich rangą urzędników resortu, cytowany przez Ynet, ocenił, że rezygnacja ze wsparcia za dwa lata oznaczałaby stratę 8 mld dolarów. Kwota ta musiałaby zostać pokryta z podatków.

Zapowiedź Trumpa stała się także przedmiotem krytyki ze strony izraelskiej opozycji. Gadi Ajzenkot, lider partii Prosto (Jaszar), uznał, że sposób przekazania informacji wskazuje na konieczność odejścia premiera.

"Fakt, że resort obrony i obywatele Izraela dowiadują się z mediów o zmianie w strategicznych relacjach, pokazuje, jak wielkie zagrożenie stanowi postępowanie Netanjahu. Nie można mu już ufać i musi zostać zastąpiony" – oświadczył Ajzenkot, jak poinformował portal Times of Israel.

Jair Golan, inny polityk opozycji i lider lewicy, określił zakończenie pomocy jako "poważny cios dla bezpieczeństwa Izraela". Ostrzegł, że w czasie konfliktów prowadzonych na kilku frontach izraelscy podatnicy mogą zostać obciążeni wyższymi kosztami obrony kraju.

Na mocy porozumienia zawartego w 2016 r. administracja Baracka Obamy zobowiązała USA do przekazywania Izraelowi 3,8 mld dolarów rocznie w latach 2019–2028. Większość tych środków służy do zakupu amerykańskiego uzbrojenia.

Umowa nie ma formy prawnie wiążącego traktatu, a wypłata pieniędzy zależy od corocznych decyzji Kongresu. Nie jest jasne, w jaki sposób Donald Trump zamierza zakończyć finansowanie przed terminem zapisanym w obecnym porozumieniu. Kancelaria Benjamina Netanjahu nie odniosła się dotąd do jego oświadczenia.