Na czym polega franczyza?

Najtrudniejszym etapem w tworzeniu własnego biznesu jest unikalny pomysł, który pozwoli na _ przebicie się _ na rynku. Można jednak pójść na skróty i skorzystać z cudzej koncepcji. To pozwoli zaoszczędzić czas i poczuć się pewnie, ale z drugiej strony - będzie też kosztować.

Umowa franczyzy jest podpisywana między franczyzodawcą, czyli _ sprzedawcą pomysłu _, który udziela drugiej stronie prawa do korzystania ze swojej koncepcji biznesu, a franczyzobiorcą, który prowadzi działalność korzystając z cudzego pomysłu, płacąc drugiej stronie umowy wynagrodzenie.

Mechanizm działania systemu polega, najprościej mówiąc, na tym, że większa (często międzynarodowa) firma - franczyzodawca - udostępnia mniejszemu przedsiębiorcy (franczyzobiorcy) prawo do korzystania ze swojego doświadczenia. Sposób prowadzenia działalności gospodarczej jest zawarty w tak zwanym pakiecie franczyzowym. Składa się on z:

• udostępnienia marki na rzecz franczyzobiorcy,
• podręcznika operacyjnego, określającego procedury działania
• usług franczyzodawcy na rzecz franczyzobiorcy takich, jak na przykład szkolenia zatrudnionych w punkcie franczyzobiorcy, w tym również w zakresie księgowości, administracji czy marketingu,
• uprawnień do kontroli przeprowadzanej przez franczyzodawcę,
• wykazu opłat franczyzowych, wnoszonych na rzecz franczyzodawcy.

Franczyzobiorca płaci wynagrodzenie trzech różnych formach:

• opłaty wstępnej,
• opłaty bieżącej,
• wpłaty na wspólny fundusz marketingowy.

Wstępna opłata jest jednorazowym wynagrodzeniem, które przedsiębiorca wpłaca za przyłączenie do sieci . Jej wysokość zależy od rodzaju działalności, ale przede wszystkim od pozycji na rynku, którą wypracował sobie franczyzodawca. Może wynosić od kilkunastu do nawet kilkuset tysięcy złotych. Rekordzistą jest pod tym względem McDonald's. Amerykański gigant gastronomiczny opłatę wstępną ustalił w Polsce na poziomie 1,2 miliona złotych.

Przedsiębiorca musi też oddawać franczyzodawcy część przychodów ze sprzedaży. Opłata bieżąca jest zazwyczaj określana procentowo i wynosi od kilku do kilkunastu procent. Największą korzyścią franczyzy jest często korzystanie z rozpoznawalności i wizerunku marki. Dlatego wielu franczyzobiorców musi również dokonywać wpłat na fundusz marketingowy, wspólny dla całego systemu.

Przedsiębiorcy mają szeroki wachlarz możliwości, jeśli chodzi o rodzaj franczyzy. Mogą wybrać:

• bezpośrednią, czyli najbardziej klasyczną, w której franczyzodawca osobiście kontroluje franczyzobiorców, przeprowadza szkolenia i prowadzi działania marketingowe,
• pośrednią, kiedy do tych zadań wyznaczony jest jeden z franczyzobiorców,
• wielokrotną, kiedy biorcy mogą sami otwierać kolejne oddziały na nowym terenie (ich liczba jest zazwyczaj określona w umowie)
• _ masterfranczyzę _, w której franczyzobiorca otrzymuje wyłączność na działalność w obrębie danego terytorium,
• przedstawicielstwo regionalne, w którym przedstawiciel nie może podpisywać umów, a jego działalność ogranicza się do wyszukiwania nowych partnerów dla franczyzodawcy, organizowania szkoleń i nadzorem.

W 2014 roku, według raportu przeprowadzonego przez firmę PROFIT System, liczba marek franczyzowych w Polsce przekroczyła tysiąc, a liczba placówek zrzeszonych w systemach przekroczyła 63 tysiące.