Sprawdź, jakie zmiany podatkowe czekają firmy w 2013 roku

Wśród zmian najbardziej rzucają się w oczy te dotyczące spółki komandytowo-akcyjnej. Według obecnego stanu prawnego podatkiem dochodowym od osób prawnych opodatkowane są osoby prawne i spółki kapitałowe w organizacji oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Te ostatnie jednak nie są objęte ustawą CIT, jeśli są spółkami lub gdy nie są traktowane w państwie ich siedziby jak osoby prawne i równocześnie nie podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Po nowelizacji do grona podatników CIT dołączyć ma także spółka komandytowo-akcyjna, dlatego warto przyjrzeć się bliżej ich sytuacji na tle spółek kapitałowych. Polski system prawny zakłada tzw. dwupoziomowe opodatkowanie spółek kapitałowych. Oznacza to, że w pierwszej kolejności opodatkowaniu podlega dochód na poziomie spółki. Następnie, w razie uzyskania przez udziałowca lub akcjonariusza tej spółki dochodu - zwłaszcza poprzez wypłatę przez spółkę dywidendy, podatek pobiera się także od dochodów udziałowca lub akcjonariusza.

Inaczej wygląda sytuacja spółek komandytowo-akcyjnych oraz innych spółek osobowych. W ich przypadku obowiązuje podatkowa transparentność, która zakłada niepobieranie podatku dochodowego na poziomie spółki, ale od dochodów wspólników tej spółki.

Ministerstwo Finansów, dostrzegając w obecnym stanie prawnym naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej, planuje istotną nowelizację. Skutkować ma ona odebraniem spółce możliwości optymalizacyjnej polegającej na odraczaniu opodatkowania zysków przypadających akcjonariuszom spółki komandytowo-akcyjnej. W świetle przeważającego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu brak jest obowiązku odprowadzania przez akcjonariuszy spółki komandytowo-akcyjnej zaliczek na podatek dochodowy w chwili uzyskania przez spółkę dochodu. Obowiązek taki powstaje dopiero w momencie otrzymania przez nich dywidendy na podstawie uchwały walnego zgromadzenia o podziale zysku, a także w przypadku wypłaty zaliczki na poczet dywidendy. Zmiany te mogą w konsekwencji spowodować spadek popularności spółek komandytowo-akcyjnych.

Projekt ustawy przewiduje również wyłączenie prawa do korzystania ze zwolnienia od podatku w przypadku wypłat dywidend i innych dochodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Obecnie zwolniony od podatki jest podatnik, który otrzymuje dywidendę od spółki, która w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów. Taka możliwość ma zostać wyeliminowana, gdy kwoty wypłacane z tytułu udziału w zysku podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w państwie spółki wypłacającej.

Ministerstwo zamierza także wprowadzić przepisy wskazujące sposób określenia wartości przychodów i kosztów świadczenia w naturze. Do tej pory dywidendy wypłacane w formie niepieniężnej nie podlegały opodatkowaniu. Ustawodawca nie wprowadzał rozróżnienia form wypłaty, a tym samym nie uznawał, że spółka wypłacająca dywidendę w formie rzeczy ruchomej lub nieruchomości uzyskuje dochód z odpłatnego zbycia rzeczy. Ma to się wkrótce zmienić.

W dalszej kolejności planowane są doprecyzowania oraz poprawy redakcji przepisów ustaw. Odnosi się to do norm dotyczących niepodzielnego zysku, niedostatecznej kapitalizacji, cen transferowych, jak i algorytmu stosowanego przy wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej.

Ponadto przewidziano ujednolicenia przepisów PIT i CIT dotyczące definicji pochodnych instrumentów finansowych oraz momentu powstawania przychodu z ich realizacji, płatników zryczałtowanego podatku od dywidend oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.

Wejście w życie zmian planowane jest na dzień 1 stycznia 2013 roku. Ministerstwo Finansów przewidziało w tym zakresie okresy przejściowe. Projekt jest obecnie na etapie konsultacji społecznych.

Autor jest prawnikiem