Sprawy spadkowe. Czego dotyczą i jak są przeprowadzane?

Sprawy spadkowe to wszystkie kwestie związane z dziedziczeniem ustawowym, testamentem, zachowkiem i wydziedziczeniem.

Spadek dziedziczy się na podstawie testamentu lub reguł ustawowego dziedziczenia
Źródło zdjęć: © ARKADIUSZ ZIOLEK
Marlena Kostyńska

Sprawy spadkowe – dziedziczenie

W przypadku śmierci osoby bliskiej można po niej odziedziczyć spadek. Dzieje się to na podstawie:

  • testamentu, który pozostawił spadkodawca
  • reguł ustawowego dziedziczenia, czyli zasad, które są określone w kodeksie cywilnym.

W obu tych przypadkach bierzemy pod uwagę regulacje kodeksu cywilnego. Procedura i wszystkie formalności określone są w kodeksie postępowania cywilnego.

Testament jest dokumentem, w którym spadkodawca przekazuje swój majątek dowolnej osobie lub osobom. Nie ma pod tym względem ograniczeń. Jeśli jednak w testamencie będą pominięte osoby najbliższe, to niezależnie od wszystkiego, mają prawo do otrzymania zachowku. Jeśli nie chcemy by osoby, które mogą dziedziczyć automatycznie otrzymały zachowek, można je wydziedziczyć. Taki akt musi być uzasadniony bardzo ważnymi powodami. Spadkobierca ma prawo zdecydować o odrzuceniu spadku. Musi wtedy złożyć stosowne oświadczenie przed sądem lub u notariusza.

Jeśli spadkodawca nie zostawił testamentu, to trzeba zastosować reguły dziedziczenia ustawowego. Regulują one krąg spadkobierców, którzy po śmierci spadkodawcy mogą odziedziczyć jego majątek, a także udziały, które przypadają każdemu spadkobiercy. Jeśli spadkodawca nie chce wykluczać nikogo ze swoich bliskich, nie musi sporządzać testamentu. Testament sporządza się po to by można było zmienić zasady dziedziczenia, które określa ustawa. Testament przyda się jeśli spadkodawca ma zamiar kogoś pomijać albo przekazać majątek osobie, która nie należy do rodziny.

Kolejność dziedziczenia

Gdy zmarły pozostawił potomstwo, wtedy dziedziczą: dzieci, lub wnuki i prawnuki (gdy nie dożyły), a także małżonek

Jeśli spadkodawca nie ma dzieci, jeden z rodziców nie żyje, dziedziczenie obejmuje:

  • małżonka,
  • żyjącego rodzica,
  • rodzeństwo.

Jeśli nie ma potomstwa, nie żyje małżonek, rodzice, rodzeństwo ani zstępni rodzeństwa, wtedy dziedziczenie obejmuje dziadków. Gdy oni nie dożyli, to dziedziczyć mogą wujowie, stryjowie albo ciotki. W sytuacji gdy nie ma żadnego z wymienionych dziedziczeniu podlegają pasierbowie. Gdy nie ma żadnej z wymienionych osób, które mogłyby przyjąć spadek, wtedy dziedziczenie obejmuje gmina lub Skarb Państwa. Trzeba wiedzieć, że zasady dziedziczenia są niezmienne. Nie ma w tym zakresie żadnych odstępstw.

Warto jednak wiedzieć, że w przypadku spraw spadkowych trzeba załatwić sporo dodatkowych spraw, które ze względu na to, że są bardzo złożone powinny być skonsultowane z prawnikiem

Chodzi np. o sytuację, gdy nie chcemy przyjąć spadku bo spadkodawca zostawił spore długi. Wtedy konieczne będzie przygotowywanie oświadczenia. Trzeba je przygotować najpóźniej w ciągu pół roku od tego, gdy dowiedzieliśmy się o śmierci spadkodawcy lub od chwili gdy dowiedzieliśmy się o tym, że wymieniono nas w testamencie, który jest pozostawiony przez zmarłego. Jeśli złożymy oświadczenie o tym, że odrzucamy spadek, to w takiej sytuacji traktowani jesteśmy tak, jakbyśmy w ogóle nie dożyli spadku. Spadek przechodzi wtedy na zstępnych.

Wybrane dla Ciebie
"Jesteśmy w europejskiej elicie". Premier chwali się sukcesem Polski
"Jesteśmy w europejskiej elicie". Premier chwali się sukcesem Polski
Demokraci wycofują poparcie dla jednej z ustaw o sankcjach na Rosję. "Są lepsze sposoby"
Demokraci wycofują poparcie dla jednej z ustaw o sankcjach na Rosję. "Są lepsze sposoby"
Reforma PIP nie trafi do kosza. Sejm nie zgodził się na odrzucenie projektu
Reforma PIP nie trafi do kosza. Sejm nie zgodził się na odrzucenie projektu
Były szef CBA w zarządzie Orlenu. Oto czym się będzie zajmował
Były szef CBA w zarządzie Orlenu. Oto czym się będzie zajmował
Cena benzyny w górę o 10 proc. Mówią, co się stanie, gdy wejdzie ETS2
Cena benzyny w górę o 10 proc. Mówią, co się stanie, gdy wejdzie ETS2
Prezes NBP spotkał się z ambasadorem USA. Rozmawiali m.in. o złocie
Prezes NBP spotkał się z ambasadorem USA. Rozmawiali m.in. o złocie
Nowe sankcje USA wobec tankowców z irańską ropą
Nowe sankcje USA wobec tankowców z irańską ropą
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 25.02.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 25.02.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 25.02.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 25.02.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 25.02.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 25.02.2026
Zwrot ws. sprzedaży właściciela TVN. Oferta Paramount może być lepsza od tej Netflixa
Zwrot ws. sprzedaży właściciela TVN. Oferta Paramount może być lepsza od tej Netflixa
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 25.02.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 25.02.2026