Te zmiany w prawie uczynią administrację bardziej przyjazną dla obywatela?

Rząd przyjął we wtorek projekt przepisów, które stanowią część tzw. pakietu 100 zmian dla firm. Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego zakłada m.in. wprowadzenie mediacji administracyjnej, instytucji milczącego załatwienia sprawy oraz obowiązku informowania, jakie konkretnie przesłanki nie zostały spełnione przez wnioskodawcę. Resort rozwoju, który przygotował nowe regulacje, twierdzi, że mają one uczynić administrację bardziej partnerską i przyjazną dla obywatela.

Oprócz tego projekt zmian w przepisach ma usprawnić postępowania administracyjne oraz zapewnić adekwatność administracyjnych kar pieniężnych.

Jedną z ciekawszych zmian w projekcie nowelizacji kodeksu jest wprowadzenie tzw. milczącego załatwienia sprawy, jako alternatywy dla zakończenia postępowania administracyjnego decyzją.

"Milczenie organu, po upływie ustawowego terminu na załatwienie sprawy, zostanie uznane za jej załatwienie w sposób zgodny z oczekiwaniem strony. W polskim prawie instytucja ta będzie miała dwie formy: aktywną (milcząca zgoda) - gdy organ w określonym terminie nie wniesie sprzeciwu oraz pasywną (milczące zakończenie postępowania) - gdy organ w określonym terminie nie wyda decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie" - głosi komunikat Centrum Informacyjnego Rządu.

Nowela wprowadza szybszy tryb załatwiania spraw nieskomplikowanych (postępowanie uproszczone). Zmiany przewidziano też w obszarze kar administracyjnych. Organ będzie mógł wziąć pod uwagę m.in. okoliczności sprawy i stopień winy, by kary były bardziej adekwatne do naruszeń prawa. Przewidziano też możliwość odstępowania od nakładania kar - zwłaszcza wtedy, gdy waga naruszenia prawa jest znikoma.

Wicepremier Mateusz Morawiecki mówił wcześniej, że w związku ze zmianami w Kodeksie postępowania administracyjnego, za ewentualne błędy przedsiębiorcy będą upominani, a nie karani wysoką grzywną.

Oprócz tego w kodeksie "wprowadzono kilka nowych zasad postępowania administracyjnego, takich jak: zasada przyjaznej interpretacji przepisów (in dubio pro libertate), reguła rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony, zasada pewności prawa, zasada bezstronności i równego traktowania oraz zasada proporcjonalności działań administracji" - informują służby prasowe rządu.

Nowela ma umożliwić np. mediację administracyjną, która będzie mogła być prowadzona zarówno między stronami, przy udziale organu, jak i pomiędzy organem i stroną.

Kolejną istotną zmianą jest wprowadzenie dla organów obowiązku informowania - jeszcze przed wydaniem decyzji - jakie konkretnie przesłanki nie zostały spełnione przez stronę składającą wniosek o wydanie np. pozwolenia. Dzięki temu strona będzie mogła np. uzupełnić brakujące dokumenty, co z kolei pozwoli uniknąć późniejszego zaskarżania decyzji.

Inne zmiana to możliwość zawiadamiania o wydaniu decyzji administracyjnej przez obwieszczenie w przypadku, gdy w postępowaniu występuje więcej niż 20 stron.

Nie będzie również konieczności składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (dotyczy decyzji wydawanych przez ministrów lub samorządowe kolegia odwoławcze) - strona będzie mogła złożyć skargę do sądu administracyjnego bez konieczności skorzystania z wniosku.

Opracował Bartosz Wawryszuk