Czeski przemysł pogrąża się w kryzysie. "Kubeł zimnej wody"

Dynamika produkcji przemysłowej w listopadzie 2024 roku pogłębiła negatywny trend, odnotowując spadek o 2,7 proc. rok do roku wobec październikowego spadku na poziomie 2,1 proc. Jak podaje Czeski Urząd Statystyczny, w ujęciu miesięcznym produkcja skurczyła się o 1,5 proc. Dodatkowo wartość nowych zamówień obniżyła się o 1,4 proc. w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku.

Głównym czynnikiem odpowiedzialnym za załamanie jest sektor motoryzacja, który zanotował spadek przekraczający 7 proc. Jak wskazują analitycy mBanku Research, czeski przemysł znajduje się obecnie w trendzie spadkowym, a jego poziom odpowiada temu sprzed siedmiu lat. W swojej analizie eksperci zwracają uwagę, że "opublikowana dzisiaj rano czeska produkcja przemysłowa za listopad wylała kolejny kubeł zimnej wody na głowy potencjalnych optymistów".

Negatywny wpływ na sytuację mają również problemy w produkcji komponentów oraz wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych, w tym opon. Radek Matějka z Czeskiego Urzędu Statystycznego podkreśla, że "utrzymuje się długoterminowy spadek w produkcji maszyn i urządzeń". Lukáš Kovanda, główny ekonomista Trinity Bank, dodaje, że branża motoryzacyjna wyczerpuje impuls, który otrzymała dzięki post-covidowemu gromadzeniu zamówień związanych z przerwanymi międzynarodowymi łańcuchami logistycznymi.

Sytuacja na kluczowym rynku niemieckim dodatkowo komplikuje możliwości szybkiego odbicia. Problemy tamtejszego przemysłu, wynikające między innymi z nieefektywnej polityki energetycznej oraz spadku konkurencyjności sektora motoryzacyjnego, przekładają się bezpośrednio na kondycję czeskiej gospodarki. Vít Mikušek, analityk Raiffeisenbank, wskazuje, że "przemysłowa produkcja wciąż nie odwróciła trendu i pozostaje w silnym spowolnieniu, gdy spada nie tylko wolumen produkcji, ale i nowych zamówień, szczególnie tych z zagranicy".

Sytuację dodatkowo pogarsza systematyczna redukcja zatrudnienia - liczba pracowników w przemyśle zmniejszyła się w listopadzie o 2 proc. rok do roku. Jednocześnie przeciętne wynagrodzenie w sektorze wzrosło o 4,3 proc., co może świadczyć o próbach utrzymania wykwalifikowanych pracowników w obliczu trudnej sytuacji rynkowej.

Szczególnie niepokojące są dane dotyczące zamówień zagranicznych, które spadły o 3,8 proc., podczas gdy zamówienia krajowe wzrosły o 3,1 proc. To pokazuje, że czeska gospodarka staje się coraz bardziej zależna od popytu wewnętrznego, co przy jej eksportowym charakterze może być długoterminowym zagrożeniem dla wzrostu gospodarczego.

Urząd w swoim komunikacie podkreśla, że "przemysł w 2024 roku niestety pozostał w negatywnych wynikach, co zresztą potwierdzają opublikowane dziś dane za listopad ubiegłego roku. Czeskiemu przemysłowi zdecydowanie nie pomogły kontynuowane problemy w Niemczech czy utrzymująca się niepewność na rynkach związana z niższymi inwestycjami w gospodarce".

Eksperci zwracają również uwagę na rosnące wyzwania związane z transformacją sektora motoryzacyjnego. Branża musi zmierzyć się nie tylko z przejściem na elektromobilność, ale także z zaostrzającymi się celami emisyjnymi UE oraz potencjalnym wpływem ceł importowych ze strony USA, dokąd czeski eksport trafia głównie przez Niemcy. Te czynniki mogą dodatkowo osłabić konkurencyjność czeskiego przemysłu w najbliższych kwartałach.