Media: Rosja przejmuje ukraińskie fabryki. Pracownicy bez pensji

• Obwód zaporoski w południowo-wschodniej Ukrainie i jest ważnym regionem przemysłowym oraz rolniczym.
• Znaczna część tego regionu, w tym Melitopol i Berdiańsk, pozostaje pod rosyjską okupacją od wiosny 2022 r.
• Według ustaleń rosyjskiego niezależnego portalu region ten stał się jednym z głównych miejsc systemowego przejmowania ukraińskiego mienia.

Od początku pełnoskalowej inwazji w rosyjskim rejestrze firm pojawiło się ponad tysiąc podmiotów utworzonych na bazie obiektów przejętych w Ukrainie. Wśród nich są przedsiębiorstwa rolne, zakłady przemysłowe, kopalnie, porty i centra handlowe. Portal Ważnyje Istorii opisuje, że dane większości współwłaścicieli ukryto, aby utrudnić objęcie ich sankcjami.

Przykładem opisywanego mechanizmu są zakłady przemysłowe w okupowanym obwodzie zaporoskim. Wśród nich znajduje się Zaporoski Kombinat Górniczo-Metalurgiczny w Dnieprorudnym. W listopadzie 2025 r. produkcja zakładu całkowicie stanęła. Przyczynami były ciągłe ataki dronowe, przerwy w dostawach prądu oraz braki kadrowe. W 2026 r. pracownicy zaczęli masowo informować o tym, że nie dostają wypłat.

Przed wojną kombinat należał on do ukraińskiego miliardera Rinata Achmetowa oraz dwóch zagranicznych spółek.

Później zakładem zarządzał ukraiński przedsiębiorca Jurij Muraj, wyznaczony przez rosyjskie siły okupacyjne. Według ustaleń portalu zaangażował się w przekazywanie wielomilionowych datków na aneksję i wsparcie rosyjskiej armii. Kluczową rolę w tym procederze odegrał powiązany z zarządcą fundusz charytatywny, do którego w ciągu dwóch lat trafiło około 1,5 mld rubli (65-70 mln zł) z zysków przejętego kombinatu.

Rosyjskie dokumenty sądowe wskazują, że ponad 80 proc. tej kwoty oficjalnie przeznaczono na "pomoc armii Federacji Rosyjskiej".

W sprawozdaniach funduszu wymieniono między innymi: wsparcie dla uczestników wojny; zakup pojazdów terenowych dla ochotniczych formacji i prywatnych firm wojskowych, w tym jednostki "Konwój"; finansowanie "wsparcia informacyjnego" i prorosyjskiej propagandy w mediach społecznościowych.

Transfery na cele wojenne następowały w czasie, gdy kombinat miał poważne problemy finansowe. Nie regulował wysokich rachunków za energię elektryczną ani zobowiązań podatkowych. Znalazł się na granicy bankructwa.

W sporach z dostawcami energii rosyjski zarząd tłumaczył, że wspiera armię, starając się w ten sposób o obniżenie kar finansowych.

Portal Ważnyje Istorii opisał podobny schemat w kilku fabrykach w obwodzie zaporoskim. Kontrolująca je rosyjska spółka przekazywała miliony rubli lokalnym funduszom wojskowym, choć sama miała narastające długi.

W styczniu w serwisie Telegram opublikowano nagranie z jednej z fabryk. Widać na nim robotników w odzieży roboczej, którzy ogrzewają się przy ognisku rozstawionym w hali. Budynek nie miał dachu, a pensje nie były wypłacane przez kilka miesięcy.

Przelewy na cele wojenne płyną, a tymczasem kondycja finansowa przejętych zakładów nadal się pogarsza. Nad częścią z nich pojawiła się groźba likwidacji i upadłości.

Źródło: Ważnyje Istorii, PAP