Prezydent podpisał ustawę. ZUS umorzy miliony zaległości

Ponad 315 mln zł zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zostać umorzonych na podstawie ustawy podpisanej przez prezydenta Karola Nawrockiego. Nowe przepisy dotyczą długów powstałych przed 1 stycznia 1999 roku. Według szacunków resortu pracy obejmą około 7,1 tys. płatników składek. Nie wszystkie stare zobowiązania zostaną jednak objęte zmianami.

Za przygotowanie regulacji odpowiada Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort uzasadnia ją przede wszystkim niską skutecznością odzyskiwania należności sprzed ponad 27 lat. Jak wskazano w ocenie skutków regulacji, upływ czasu sprawił, że znaczna część tych zobowiązań jest już w praktyce niemożliwa do wyegzekwowania.

Skala problemu jest widoczna w danych dotyczących wpływów z egzekucji. W ostatnich latach ZUS odzyskiwał z należności sprzed 1999 roku około 4 mln zł rocznie. Resort zwraca jednak uwagę, że duża część tych pieniędzy pochodziła ze spłaty należności ubocznych, a nie samego zadłużenia głównego.

Według wyliczeń autorów ustawy dalsze dochodzenie starych należności byłoby ekonomicznie nieuzasadnione. W ciągu kolejnych 10 lat koszty egzekucji miałyby wynieść około 135 mln zł. Tymczasem prognozowane wpływy z tego tytułu oszacowano na zaledwie 13,9 mln zł.

Nowe przepisy mają wyeliminować konieczność prowadzenia postępowań, które generują koszty niewspółmierne do możliwych do odzyskania pieniędzy. Ustawodawca zdecydował, że umorzenie nastąpi automatycznie, z mocy prawa. Oznacza to, że ZUS nie będzie musiał wydawać osobnych decyzji dla każdego płatnika.

Osoby, których zadłużenie zostanie objęte regulacją, będą mogły jednak zrezygnować z umorzenia. W tym celu konieczne będzie złożenie odpowiedniego oświadczenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Ustawa przewiduje istotne ograniczenie. Automatyczne umorzenie nie obejmie należności zabezpieczonych hipoteką. Według szacunków resortu pracy wyjątek ten dotyczy około 3,8 tys. płatników składek.

Ministerstwo argumentuje, że w przypadku takich zobowiązań istnieje możliwość odzyskania pieniędzy z nieruchomości należącej do dłużnika. Zabezpieczenie hipoteczne daje bowiem wierzycielowi możliwość dochodzenia należności z majątku o określonej wartości ekonomicznej.

W praktyce oznacza to, że nowe przepisy obejmą tylko część osób posiadających zaległości składkowe sprzed 1999 roku. Kluczowe znaczenie będzie miało nie tylko to, kiedy powstał dług, ale również to, czy został zabezpieczony hipoteką.