Historyczne porozumienie. O co chodzi w umowie UE-Indie?

Unia Europejska i Indie otwierają nowy rozdział w relacjach gospodarczych i politycznych, finalizując negocjacje handlowe, które z przerwami toczyły się od niemal dwóch dekad. Szczyt w Nowym Delhi, w którym udział wzięli przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz przewodniczący Rady Europejskiej António Costa, przyniósł konkretne rozstrzygnięcia w kluczowych obszarach współpracy.

Gospodarzem spotkania był premier Indii Narendra Modi, a unijni przywódcy dzień wcześniej uczestniczyli jako goście honorowi w obchodach Dnia Republiki Indii. Jak wynika z oficjalnego oświadczenia przewodniczącego Rady Europejskiej, rozmowy zakończyły się przyjęciem pakietu porozumień, które mają zdefiniować współpracę obu potęg na najbliższe lata.

Najważniejszym punktem szczytu jest ogłoszenie zakończenia negocjacji w sprawie umowy o wolnym handlu (FTA). Proces ten ma długą historię – rozmowy rozpoczęto jeszcze w 2007 roku, a po wieloletnim impasie wznowiono je formalnie w 2u022 roku. António Costa w swoim wystąpieniu podkreślił, że jest to jedno z najbardziej ambitnych porozumień, jakie kiedykolwiek zawarto.

Nowa umowa handlowa ma połączyć rynki, na których łącznie żyją dwa miliardy ludzi, tworząc strefę wspólnego dobrobytu w coraz bardziej wielobiegunowym świecie.

Dla Brukseli Indie są partnerem strategicznym nie tylko ze względu na skalę demograficzną, ale przede wszystkim gospodarczą. Indie pozostają najszybciej rozwijającą się dużą gospodarką globu. W ocenie unijnych urzędników handel między kontynentami ma pełnić funkcję nie tylko źródła wzrostu, ale również "geopolitycznego stabilizatora". Zgodnie z wytycznymi Rady UE z października 2025 roku, umowa ma zapewnić europejskim firmom szerszy dostęp do indyjskiego rynku, usunięcie barier taryfowych oraz wprowadzenie przepisów dotyczących zrównoważonego rozwoju.

Równie istotnym elementem szczytu, obok kwestii handlowych, jest ustanowienie partnerstwa w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Jest to pierwsze tego typu ramy współpracy uzgodnione między Indiami a Unią Europejską. Bruksela i Delhi zamierzają ściślej współpracować w celu przeciwdziałania zagrożeniom w regionie Indo-Pacyfiku, Europie i na całym świecie.

Porozumienie to, jak wskazywała wcześniej Rada UE, ma opierać się na wzajemnym zaufaniu i może ułatwić w przyszłości współpracę przemysłową w sektorze obronnym. António Costa zaznaczył, że dobrobyt nie może istnieć bez bezpieczeństwa, a nowa umowa jest pierwszym krokiem do jeszcze ambitniejszych działań w przyszłości.

Przywódcy przyjęli również Wspólny Kompleksowy Program Strategiczny do 2030 roku. Dokument ten wyznacza priorytety na najbliższe pięć lat, koncentrując się na: czystej energii i zielonej transformacji, technologiach i innowacjach oraz globalnej łączności (w tym w ramach korytarza gospodarczego Indie–Bliski Wschód–Europa).

W tle rozmów gospodarczych nie zabrakło tematów geopolitycznych, w tym wojny w Ukrainie. Unia Europejska i Indie, określane przez Costę jako "dwie największe demokracje świata", zadeklarowały wsparcie dla działań na rzecz sprawiedliwego i trwałego pokoju, opartego na Karcie Narodów Zjednoczonych. Przewodniczący Rady Europejskiej podkreślił, że taki pokój musi w pełni szanować niezależność, suwerenność i integralność terytorialną Ukrainy.

Szczyt miał również wymiar osobisty dla przewodniczącego Rady Europejskiej. António Costa przypomniał, że jest obywatelem Indii z zagranicy (Overseas Indian Citizen) i jest dumny ze swoich korzeni w Goa, skąd pochodzi rodzina jego ojca.

Zatwierdzone w Delhi dokumenty są zwieńczeniem procesu politycznego, któremu nadano bieg w ostatnich latach. Jeszcze w październiku 2025 roku Rada UE formalnie zatwierdziła kierunki strategiczne, które teraz przekuły się w konkretne umowy międzynarodowe. Bruksela liczy, że zacieśnienie więzi z Indiami pozwoli na budowę bardziej zrównoważonego porządku globalnego, opartego na zasadach prawa międzynarodowego.