Półtora miliarda euro na obronność. Jest wstępne porozumienie w UE 

O wstępnym porozumieniu poinformowała w komunikacie Rada Unii Europejskiej. Jak czytamy, EDIP ma na celu zwiększenie gotowości obronnej UE poprzez poprawę konkurencyjności i zdolności reagowania europejskiej bazy przemysłowej technologii obronnych (EDTIB). Ma on również na celu wspieranie współpracy przemysłowej w dziedzinie obronności z Ukrainą i ukraińskimi przedsiębiorstwami poprzez specjalny instrument wsparcia dla Ukrainy, z myślą o jej przyszłej integracji z EDTIB. W ramach programu ma też powstać pierwszy w historii mechanizm zapewniający bezpieczeństwo dostaw produktów obronnych w całej UE, a także zestaw narzędzi prawnych służących wspieraniu długoterminowej współpracy między państwami członkowskimi w dziedzinie zbrojeń.

- Europejski program przemysłu obronnego ma kluczowe znaczenie dla gotowości obronnej Europy. Zwiększy on nasze zdolności w zakresie produkcji i dostaw kluczowego sprzętu obronnego oraz zapewni nam możliwość szybkiego i zdecydowanego reagowania na coraz bardziej złożoną sytuację w zakresie bezpieczeństwa - stwierdził cytowany w komunikacie Troels Lund Poulsen, minister obrony i wicepremier Danii, która sprawuje obecnie prezydencję w UE. - Jednocześnie pogłębi on nasze partnerstwo z Ukrainą poprzez zbliżenie jej przemysłu obronnego do naszego, z korzyścią zarówno dla Europy, jak i Ukrainy - dodał Poulsen.

"Z zadowoleniem przyjmuję porozumienie w sprawie Europejskiego Programu Przemysłu Obronnego" - skomentowała w serwisie X szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. "Inwestując w gotowość, inwestujemy w pokój" - stwierdziła.

Osiągnięte w czwartek wstępne porozumienie potwierdza budżet zaproponowany przez Komisję Europejską dla EDIP, tj. 1,5 mld euro w formie dotacji. Z całkowitego budżetu 300 mln euro zostanie przeznaczonych na instrument wsparcia dla Ukrainy - czytamy w komunikacie Rady UE.

Rada i PE zwróciły się też do Komisji Europejskiej o zbadanie możliwości zwiększenia całkowitego budżetu EDIP w przyszłości, w tym na instrument wsparcia dla Ukrainy i proponowany fundusz na rzecz przyspieszenia transformacji łańcuchów dostaw w dziedzinie obronności (FAST).

Rada UE i Parlament Europejski uzgodniły, że koszt komponentów pochodzących spoza UE i krajów stowarzyszonych (państw EOG) nie powinien przekraczać 35 proc. szacowanego kosztu komponentów produktu końcowego. Żadne komponenty nie będą pozyskiwane z krajów niebędących krajami stowarzyszonymi, które naruszają interesy UE lub jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony.

Nie przeszła niekorzystna dla Polski propozycja PE, by zmniejszyć udział komponentów z krajów trzecich.

Półtora miliarda euro, które mają zasilić EDIP i być rozdysponowane w latach 2025-2027, to stosunkowo niewielka kwota. Program ma jednak stać się modelem przyszłych programów unijnego wsparcia dla sektora obronnego w następnej perspektywie finansowej i programy te będą opiewały już na znacznie większe kwoty.

Rozporządzenie ostatecznie w głosowaniu zaakceptują kraje członkowskie w Radzie UE oraz Parlament Europejski.

źródło: Rada UE, PAP