"Nie" dla sprzedaży złota na zbrojenia. Skrytykowali plan Glapińskiego

Europejski Bank Centralny stanowczo sprzeciwia się pomysłowi, aby Narodowy Bank Polski przejął ciężar finansowania wydatków obronnych państwa. Z informacji, które przekazał portal Business Insider, wynika, że EBC opublikował opinię do polskich projektów ustaw. Dokumenty te zakładają zasilenie budżetu militarnego zyskami ze sprzedaży złota, które posiada NBP.

Unijna instytucja uznała takie działanie za próbę obejścia prawa. Instytucja z Frankfurtu, która na co dzień odpowiada za politykę pieniężną i stabilność cen w strefie euro, przeanalizowała zgodność tych pomysłów z europejskimi regulacjami.

Dyskusja dotyczy inicjatywy, za którą stoją prezes NBP Adam Glapiński oraz prezydent Karol Nawrocki. Politycy zaproponowali utworzenie Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, który stanowiłby krajową alternatywę dla unijnego programu SAFE. Zgodnie z projektami, które złożyła w Sejmie głowa państwa oraz grupa posłów, główne źródło pieniędzy dla nowego funduszu miały stanowić transfery z rocznego zysku banku centralnego. W grę wchodziła m.in. sprzedaż państwowych rezerw kruszcu.

Warto przypomnieć, że celem tych działań miało być sfinansowanie modernizacji technicznej polskiej armii oraz innych zadań, które wzmacniają bezpieczeństwo narodowe. EBC podszedł jednak do tych planów z dużą rezerwą.

Europejski Bank Centralny w swojej analizie przywołuje artykuł 123 unijnego traktatu. Przepis ten wprowadza kategoryczny zakaz finansowania ze środków banku centralnego. Według EBC bank centralny nie może brać na siebie odpowiedzialności za realizację zobowiązań, które wynikają z decyzji politycznych innych organów państwowych.

Przedstawiciele EBC w oficjalnym stanowisku wyjaśniają ten mechanizm bardzo precyzyjnie. – Z powyższego wynika, że w celu utrzymania dynamiki prowadzenia właściwej polityki budżetowej zakaz finansowania ze środków banku centralnego nie pozwala krajowym bankom centralnym na przejęcie finansowania wydatków publicznych, takich jak wydatki na politykę obronną – czytamy w opinii, którą przytacza Business Insider.

Unijni urzędnicy zwrócili również uwagę na propozycję zmiany w ustawie o NBP. – W konsekwencji przede wszystkim NBP byłby odpowiedzialny za finansowanie funduszu i tym samym przejąłby — wbrew celowi zakazu finansowania ze środków banku centralnego — odpowiedzialność za finansowanie decyzji podejmowanych przez organy i podmioty publiczne w zakresie modernizacji technicznej polskich sił zbrojnych i innych zadań wzmacniających bezpieczeństwo narodowe – dodaje EBC w swoim dokumencie.

Zastrzeżenia budzi także sam mechanizm dysponowania nadwyżką finansową banku. Europejski Bank Centralny przypomina, że banki centralne mogą przekazywać zyski do budżetu państwa dopiero po spełnieniu określonych warunków. Najpierw instytucja musi pokryć łączne straty z lat ubiegłych. Następnie powinna utworzyć rezerwy finansowe, które chronią realną wartość kapitału.

Business Insider przytacza w tym kontekście kolejny fragment unijnej opinii. – W związku z tym przeniesienie zysków do funduszu bez uprzedniego pokrycia łącznych strat NBP nie byłoby zgodne z finansowym wymiarem zasady niezależności banku centralnego – ocenia EBC.

Unijna instytucja ostrzega również przed pomysłem spłaty pożyczek w Banku Gospodarstwa Krajowego z przyszłych zysków NBP. Zgodnie z projektami ustaw, fundusz miałby obowiązek spłaty zobowiązań kredytowych właśnie ze środków, które wypracuje w przyszłości Narodowy Bank Polski.

Taki mechanizm mógłby uniemożliwić polskiemu bankowi centralnemu budowę niezbędnego kapitału rezerwowego. EBC zauważa, że w przypadku niewystarczających zysków do pokrycia potrzeb zbrojeniowych, NBP miałby ogromne trudności z realizacją swoich podstawowych zadań.