Skarbówka nie potrzebuje nakazu. Ma wgląd w konta i transakcje bankowe Polaków

Urzędy skarbowe mają szerokie uprawnienia do sięgania po informacje bankowe zarówno o osobach prywatnych, jak i firmach. Nie muszą w tym celu wszczynać żmudnych postępowań. Infor.pl podaje, że wystarczy wszczęcie tzw. czynności wyjaśniających.

Fiskus może zażądać od banku danych o stanie rachunku, historii operacji, umowach kredytowych czy papierach wartościowych klienta. Nie chodzi o sprawy związane z postępowaniem karno-skarbowym i zarzutami o charakterze karnym lub wykroczeniowym, ale mogącymi skutkować większymi naliczeniami podatku czy zapłatą odsetek.

Tajemnica bankowa nie stanowi w tych okolicznościach bariery - prawo daje skarbówce podstawę prawną do uzyskania takich danych. Chodzi o przepisy STIR (Systemu Usług Teleinformatycznych do Wymiany Informacji Podatkowej - red.) oraz unijnej dyrektywy DAC7. Ta ostatnia wymaga raportowania danych o wynajmie i sprzedaży rzeczy lub usług.

Dawniej takie czynności fiskus mógł prowadzić jedynie wówczas, gdy osoba miała status podejrzanej o wykroczenie lub przestępstwo skarbowe. A to nie wszystko. Jednocześnie obowiązująca Ordynacja podatkowa (art. 182) pozwala skarbówce pobierać informacje bankowe w postępowaniach podatkowych, gdy trzeba uzupełnić materiał dowodowy.

Kluczową rolę w analizie przepływów odgrywa STIR, czyli System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej. To narzędzie gromadzi i przetwarza ogromne wolumeny danych z sektora bankowego. Na ich podstawie wylicza wskaźnik ryzyka wykorzystania rachunków do wyłudzeń, szczególnie w VAT. Co prawda, brakuje aktualnych danych, ale infor.pl podaje, że w 2021 roku do STIR zaraportowano roku aż 4,54 miliarda transakcji z rachunków bankowych.

Drugim filarem jest DAC7 – unijna dyrektywa o wymianie informacji podatkowych, wdrożona w Polsce 1 lipca 2024 r. Zobowiązuje platformy, takie jak Allegro, Vinted czy Amazon, do raportowania danych o sprzedawcach i ich przychodach z: sprzedaży towarów, usług, udostępnienia nieruchomości oraz środków transportu. Dane trafiają do fiskusa, który na ich podstawie może określić należne i niezapłacone podatki.

W praktyce oznacza to ciągły monitoring transakcji bankowych oraz operacji na platformach internetowych. Ryzykiem jest dopłata podatku z odsetkami, a nawet odpowiedzialność karno-skarbowa, jeśli organy wykryją uchybienia.

Źródło: infor.pl