Firmy powiązane z Niemcami grzęzną w długach. Ponad pięciokrotny wzrost

W samym segmencie produkcji pojazdów, przyczep i naczep (w statystykach obejmujących także części i komponenty) zaległości rosły bardzo szybko: od czerwca 2023 r. do czerwca 2026 r. wzrosły ponad pięciokrotnie – z 62,7 mln zł do 344,5 mln zł. Za zdecydowaną większość tego przyrostu odpowiadają wytwórcy części i akcesoriów.

Z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor oraz informacji o opóźnieniach zobowiązań kredytowych w BIK z ostatnich czterech lat wynika, że problemy płatnicze w produkcji skoncentrowały się właśnie w tym jednym obszarze.

Do 2024 r. branża producentów części i akcesoriów generowała mniej niż 40 proc. zaległości wszystkich motoryzacyjnych firm produkcyjnych, co odpowiadało 23,7 mln zł.

W kolejnych latach udział tej branży wyraźnie wzrósł. W 2025 r. przekroczył 90 proc. i sięgnął 269,2 mln zł, a w 2026 r. wzrósł do 310,7 mln zł.

Eksperci zwrócili uwagę, że odsetek nierzetelnych dłużników wrócił do poziomu sprzed czterech lat i zmniejszył się do 4 proc., ale równocześnie całkowita kwota zaległości w tym okresie wzrosła kilkukrotnie.

- Oznacza to, że problemy nie rozprzestrzeniają się na coraz większą liczbę firm, lecz koncentrują się w grupie podmiotów, które od dłuższego czasu zmagają się z trudnościami finansowymi. Dalszy wzrost zadłużenia sugeruje, że nie mamy już do czynienia z efektem pojedynczych zdarzeń, ale z utrwalającą się presją finansową w tej części sektora motoryzacyjnego - zauważył prezes BIG InfoMonitor Paweł Szarkowski.

W pozostałych segmentach rynku motoryzacyjnego sytuacja wygląda stabilniej. Na koniec czerwca 2026 r. zaległości płatnicze całego handlu i naprawy pojazdów wyniosły 1,22 mld zł. Wartość ta wzrosła w latach 2023–2026 o 7,22 proc., przy czym tempo wzrostu zmieniało się w kolejnych okresach:

• 5,11 proc. w latach 2023–2024,
• 1,45 proc. w latach 2024–2025,
• 0,55 proc. w okresie 2025–2026.

Podobny trend widać w sprzedaży pojazdów: po wcześniejszym wzroście zaległości dynamika zadłużenia wyhamowała z 7,68 proc. w okresie 2023–2024 do 1,27 proc. w ostatnim roku.

Jeszcze lepiej wypada segment sprzedaży części. Po okresowych wahaniach łączna wartość zaległości jest obecnie o 16,7 proc. niższa niż cztery lata temu.

"Niezależnie od zmiany samych kwot zaległości, odsetek firm wpadających w nadmierny dług powoli, ale konsekwentnie zmniejsza się w każdym segmencie handlu i serwisu. Szczególnie dobrze widać to w kategorii części motoryzacyjnych. Podczas gdy zaległości producentów wzrosły w ciągu roku o 15,4 proc., wśród firm zajmujących się handlem częściami spadły o 2,9 proc. Różnica widoczna jest też w przeliczeniu na jedną firmę: średnia zaległość nierzetelnego dłużnika w produkcji pojazdów sięga 1,49 mln zł, a w handlu i naprawie pojazdów 90 tys. zł" - wskazano w raporcie.

Według przytoczonych danych w 2025 r. wartość produkcji sprzedanej pojazdów, przyczep i naczep (z ujęciem części i komponentów) wzrosła o 2,9 proc., do 226,7 mld zł. Jednocześnie eksport branży zmniejszył się w ubiegłym roku o 3,73 proc., do 43,8 mld euro, co – jak podano – wskazuje na pogorszenie koniunktury na rynkach międzynarodowych, od których branża w znacznym stopniu zależy.

Eksperci zauważyli też, że rosnące zaległości producentów części motoryzacyjnych zbiegły się w czasie z pogarszającą się sytuacją europejskiego przemysłu motoryzacyjnego, w tym Niemiec, z którym polskie firmy są najściślej powiązane. W raporcie wskazano, że branża zmaga się ze słabnącym popytem na swoje wyroby oraz rosnącą konkurencją ze strony chińskich wytwórców.

Obserwowana przez nas zróżnicowana sytuacja w sektorze motoryzacji - rosnące zaległe długi w produkcji przy jednoczesnej stabilizacji wartości zaległości w handlu i usługach - doskonale wpisuje się w szerszy obraz sytuacji makroekonomicznej. Producenci części znajdują się dziś na pierwszej linii frontu globalnych przetasowań - ocenił dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor i BIK.

- Kontekst rynkowy jest kluczowy. Tłumaczy on, dlaczego to właśnie produkcja znajduje się pod tak potężną presją finansową, podczas gdy lokalny handel i warsztaty samochodowe - znacznie mniej narażone na globalne, strukturalne wstrząsy - potrafią w tym samym czasie odzyskiwać rynkową i płynnościową równowagę - dodał.