Tak Chiny zagrażają Niemcom. Eksperci od inwestycji zabrali głos

Według Allianz Trade, niemiecki model przemysłowy zorientowany na eksport znajduje się pod coraz większą presją ze względu na nasilającą się konkurencję z Chin, niższy popyt, wysokie koszty energii i niesprzyjające warunki globalnej wymiany handlowej. Rosną obawy o deindustrializację niemieckiej gospodarki, co potwierdzają słabe wyniki krajowej produkcji przemysłowej. Wartość dodana brutto w przemyśle utrzymuje się jednak na relatywnie dobrym poziomie od 2021 roku, co sugeruje, że rentowność i akumulacja oszczędności są bardziej odporne na perturbacje, niż wskazują dane dotyczące samej produkcji.

Niemieckie firmy próbują dostosować się do nowej rzeczywistości, koncentrując się na produktach zaawansowanych technologicznie, badaniach i rozwoju oraz zintegrowanych usługach. Konkurowanie ceną z gospodarkami o niskich kosztach pracy, takimi jak Chiny, stało się nieopłacalne. Mimo tych wysiłków, Niemcy systematycznie tracą udział w rynku zarówno globalnie, jak i w Unii Europejskiej, w tym na własnym rynku krajowym. Od 2000 roku udział Chin w zaawansowanym imporcie do UE stale rósł, podczas gdy udział Niemiec spadał od 2010 roku, a szczególnie gwałtownie w latach 2020-2024, kiedy to zmniejszył się o 14 punktów procentowych.

Najbardziej dotknięte sektory to maszyny, pojazdy, elektronika, chemikalia i farmaceutyki - kluczowe dla niemieckiego przemysłu. Wraz z eskalacją wojny handlowej między USA a Chinami od kwietnia 2025 roku, Chiny w coraz większym stopniu przekierowują eksport do Europy, zwiększając presję konkurencyjną na niemiecką produkcję.

Analitycy Allianz Trade przewidują, że w ciągu najbliższych trzech lat Niemcy mogą przyjąć 14 proc. chińskiej nadwyżki handlowej powstałej w wyniku wojny handlowej z USA. Sektory takie jak maszyny i urządzenia, w których imporcie Chiny mają już 19 proc. udział, mogą stanąć w obliczu wzrostu importu z Chin o kolejne 10,4 mld dolarów z 54 mld dolarów globalnie realokowanych przez Chiny w tym sektorze. Inne wrażliwe sektory obejmują tekstylia, niemetaliczne produkty mineralne, sprzęt elektryczny, komputery i pojazdy silnikowe.

Szacuje się, że Niemcy wchłoną dodatkowe 32,8 mld dolarów chińskiego eksportu, co zwiększy niemiecki import z Chin o 19 proc. i całkowitą wartość niemieckiego importu o 2,5 proc. w ciągu trzech lat. Zmiany te wpłyną na struktury wartości dodanej w różnych niemieckich sektorach przemysłowych.

Chińska konkurencja importowa może nasilić presję strukturalną na i tak już napiętym niemieckim rynku pracy. Zwiększona chińska konkurencja importowa i zmiany w wartości dodanej mogą narazić na ryzyko około 500 tysięcy miejsc pracy w przemyśle wytwórczym w Niemczech, co stanowi 7 proc. zatrudnienia w tym sektorze. Szacuje się, że od 17 do 25 tysięcy miejsc pracy (0,2-0,3 proc. całkowitego zatrudnienia w przemyśle wytwórczym) jest bezpośrednio zagrożonych.

Najbardziej dotknięte sektory to maszyny i urządzenia, tekstylia i niemetaliczne produkty mineralne. Wpływ regionalny jest również nierównomierny - obszary takie jak Górna Frankonia i Tybinga (przemysł tekstylny i komputerowy) oraz Fryburg (komputery i metale) należą do najbardziej narażonych, co odzwierciedla ich strukturę przemysłową.

Wynikające z tych zmian spowolnienie wzrostu gospodarczego Niemiec będzie miało także konsekwencje dla kluczowych partnerów w łańcuchu dostaw UE. W ciągu najbliższych trzech lat niemiecki PKB może spaść nawet o 0,26 punktu procentowego, głównie z powodu zwiększonej chińskiej konkurencji na rynku krajowym. Zmniejszona konkurencyjność Niemiec na rynkach UE wpłynie również na dynamikę handlu z gospodarkami unijnymi.

Podczas gdy ogólny wpływ na PKB strefy euro szacowany jest na -0,07 punktu procentowego w ciągu trzech lat, do najbardziej narażonych krajów należą Czechy (-0,05 punktu procentowego), Węgry, Luksemburg i Słowacja (po -0,04 punktu procentowego). Choć te liczby mogą wydawać się niewielkie, mogą zostać spotęgowane przez ekspozycję każdego kraju na przekierowane chińskie przepływy handlowe i szersze skutki wojny handlowej, szczególnie poprzez powiązania eksportowe z rynkiem amerykańskim.