Tak "w teorii" spada wartość rezerw NBP. Wszystko przez taniejące złoto

Narodowy Bank Polski, który w ostatnich latach wyrósł na jednego z największych graczy na rynku złota, musi mierzyć się z dużą zmiennością wyceny swoich aktywów. Ostatnie dwa tygodnie przyniosły gwałtowną korektę cen kruszcu, co bezpośrednio uderzyło w papierową wartość polskich rezerw.

O sprawie pisze w mediach społecznościowych ekonomista Rafał Mundry. Zwrócił on uwagę na fakt, że jeszcze kilkanaście dni temu wyceny rynkowe były dla NBP znacznie korzystniejsze. Jak wylicza , w krótkim czasie wartość rezerw uległa znacznemu uszczupleniu. "40 mld zł wyparowało z NBP w 2 tygodnie" – napisał Rafał Mundry na platformie X. Ekonomista wskazał na konkretne stawki: "o ile dwa tygodnie temu za uncję złota trzeba było zapłacić niemal 20 tys. zł, o tyle obecnie cena ta oscyluje w granicach 17,5 tys. zł" - stwierdził.

Spadek cen kruszcu ma bezpośrednie przełożenie na ogólną wartość portfela NBP. Z wyliczeń przedstawionych przez Mundrego wynika, że całkowita wartość rezerw złota w posiadaniu polskiego banku centralnego obniżyła się w tym krótkim okresie z poziomu 360 mld zł do około 320 mld zł. To potężne wahnięcie, które pokazuje, jak duży wpływ na polskie finanse mają obecnie globalne notowania surowców.

Warto w tym miejscu przypomnieć kontekst historyczny i strategiczny tych działań. Narodowy Bank Polski od 2018 roku prowadzi intensywny program zakupów złota. Prezes Adam Glapiński wielokrotnie podkreślał, że kruszec stanowi "bezpieczną przystań" i jest fundamentem wiarygodności finansowej państwa. Strategia banku zakłada, że docelowo złoto ma stanowić aż 20 proc. wszystkich rezerw walutowych Polski. Jeszcze niedawno NBP informował o zakupach rzędu kilkunastu ton miesięcznie, co wywindowało Polskę do światowej czołówki posiadaczy tego surowca.

Obecna sytuacja rynkowa jest jednak lekcją pokory dla inwestorów, w tym dla banków centralnych. Złoto, choć uznawane za bezpieczne aktywo w czasach kryzysów, podlega silnym fluktuacjom cenowym, zwłaszcza w relacji do dolara amerykańskiego. Umocnienie się amerykańskiej waluty po wyborach w USA oraz zmiany w oczekiwaniach dotyczących stóp procentowych w Stanach Zjednoczonych sprawiły, że inwestorzy zaczęli wycofywać kapitał z rynku złota, co wywołało obserwowaną przecenę.

Należy zaznaczyć, że strata, o której piszą ekonomiści, ma charakter księgowy. NBP nie sprzedaje złota, lecz trzyma je jako długoterminowe zabezpieczenie. Niemniej jednak, tak duże wahania wartości aktywów wpływają na ogólny bilans banku centralnego, co w określonych warunkach może mieć znaczenie dla wyniku finansowego instytucji. Rafał Mundry w swojej analizie nie wyklucza jednak, że sytuacja może się równie szybko odwrócić, choć przestrzega przed nadmiernym optymizmem.

– Tak, w kolejne 2 tygodnie może już wzrosnąć. Ale może też spadać. Tu też jest ryzyko – zauważa ekonomista. Ta krótka uwaga celnie punktuje naturę inwestowania w surowce: ogromny potencjał wzrostu wiarygodności i wartości rezerw idzie w parze z narażeniem na gwałtowne, miliardowe straty wizerunkowe i bilansowe w okresach dekoniunktury.

Dla przeciętnego obywatela wahania te mogą wydawać się abstrakcyjne, jednak w szerszej perspektywie finansowej mają one znaczenie dla stabilności złotego i postrzegania polskiej gospodarki przez zagranicznych inwestorów. Obecnie Polska posiada ponad 400 ton złota, co plasuje nas w ścisłej elicie europejskiej, wyprzedzając pod tym względem m.in. Wielką Brytanię. Tak potężny zasób sprawia, że każda zmiana ceny uncji o kilkaset dolarów przekłada się na miliardy złotych różnicy w krajowych rezerwach.

Analitycy rynkowi wskazują, że obecna korekta może być jedynie przystankiem w dłuższym trendzie wzrostowym, ale równie dobrze może zwiastować dłuższą stabilizację cen na niższych poziomach. Dla NBP, który kontynuuje zakupy, niższe ceny mogą być paradoksalnie okazją do tańszego uzupełniania skarbca, jednak "wyparowanie" 40 mld zł w czternaście dni pozostaje faktem, który budzi emocje wśród ekspertów od finansów publicznych.

Sytuacja na rynku złota stała się w ostatnich dniach wyjątkowo dynamiczna. Po okresie historycznych rekordów, kiedy to uncja kruszcu systematycznie drożała, nadeszło gwałtowne schłodzenie nastrojów. Zjawisko to nie pozostaje bez wpływu na bilans polskiego banku centralnego, który pod wodzą prezesa Adama Glapińskiego od dłuższego czasu realizuje strategię agresywnego zwiększania zasobów złota. Choć fizycznie kruszcu w skarbcach nie ubyło, jego wartość rynkowa wyrażona w polskiej walucie drastycznie spadła.