Ściągalność podatku VAT nadal słaba w UE. Zobacz, jak wypada Polska

Kraje UE nie poprawiły ściągalności VAT, tzw. luka w VAT wyniosła w 2013 roku 168 mld euro, co stanowi 15,2 proc. możliwych do uzyskania dochodów z tego podatku - wynika z najnowszego raportu Komisji Europejskiej. W Polsce ta luka sięgnęła 26,7 proc. Najgorzej w zestawieniu wypadły Słowacja, Rumunia, Litwa oraz Łotwa.

"Z danych z 2013 roku wynika, że całkowita różnica między oczekiwaną o faktycznie osiągniętą wartością dochodów z VAT (tzw. "luka w VAT") nie zmniejszyła się w stosunku do 2012 roku. Podczas gdy w 15 państwach członkowskich, m.in. na Łotwie, Malcie i Słowacji zauważono poprawę, w 11 państwach członkowskich takich jak Estonia i Polska nastąpiło pogorszenie" - napisano w piątkowym komunikacie KE.

Według Komisji łączna kwota strat w podatku VAT we wszystkich krajach UE może wynosić nawet 168 mld euro, co odpowiada utracie 15,2 proc. przychodów. Wynika to z oszustw i uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania, bankructw, niewypłacalności oraz błędów rachunkowych.

Z raportu wynika, że w Polsce luka w VAT w 2013 roku wyniosła 26,7 proc. Gorzej było w Grecji (34 proc.), Włoszech (33,6 proc.), na Łotwie (29,9 proc.), Litwie (37,7 proc.), Rumunii (41,1 proc.) i Słowacji (34,9 proc.). Do danych nie było możliwe włączenie szacunków dla Chorwacji i na Cyprze, ze względu na niekompletne statystyki krajowe w tych państwach. W takich krajach jak Finlandia, Holandia i Szwecja luka w VAT przekroczyła nieznacznie 4 proc.

- To ważne badanie podkreśla po raz kolejny potrzebę dalszych reform w systemach poboru podatku VAT w całej UE. Wzywam państwa członkowskie do podjęcia kroków niezbędnych do walki z uchylaniem się od opodatkowania i oszustwami podatkowymi na wszystkich poziomach. Pozostaje to palącym problemem, który zajmuje jedno z czołowych miejsc programie prac obecnej Komisji - powiedział cytowany w komunikacie komisarz ds. gospodarczych i finansowych, podatków i ceł Pierre Moscovici.

KE wskazała, ze badanie luki w VAT jest finansowane przez Komisję w ramach prac na rzecz reformy systemu VAT w Europie oraz ukrócenia oszustw podatkowych i uchylania się od płacenia podatków. Komisja określiła już kluczowe działania i podjęła szereg działań wspierających państwa członkowskie w tym zakresie.

Według Komisji konieczne są surowsze stanowisko wobec uchylania się od płacenia podatków oraz silniejsze egzekwowanie prawa na szczeblu krajowym. KE wskazała, że reforma VAT z grudnia 2011 roku dała ważne narzędzia zapewniające lepszą ochronę przed oszustwami podatkowymi a państwa uzyskały możliwość szybkiego i skutecznego reagowania na nagłe i zakrojone na szeroką skalę przypadki oszustw związanych z VAT. Zwrócono uwagę, że KE wspiera także sieć Eurofisc, w celu wzmocnienia zdolności państw członkowskich w zakresie zwalczania transgranicznych sieci oszustów poprzez wymianę informacji operacyjnych.

Zaznaczono, że Komisja pracuje nad uproszczeniem systemów podatkowych, co ułatwi podatnikom przestrzeganie prawa. Wskazano na przykład na środki ułatwiające e-fakturowanie oraz specjalne przepisy dla małych firm, które weszły w życie w 2013 roku.

Od 1 stycznia 2015 roku punkty kompleksowej obsługi transgranicznej pozwalają firmom świadczącym e-usługi, usługi nadawcze i telekomunikacyjne na składanie jednej deklaracji VAT ze wszystkich działań na terenie całej UE.

"Po trzecie, państwa członkowskie muszą zreformować swoje systemy podatkowe i zmodernizować administrację w celu zmniejszenia luki VAT-owskiej. Komisja określiła możliwe środki, służące do osiągnięciach tych celów oraz na prośbę państw członkowskich wspiera je koordynując działania pomocy technicznej" - poinformowano.

Zgodnie z opublikowanymi w listopadzie ubiegłego roku danymi PwC w 2014 roku wartość luki w VAT miałaby wynieść w ubiegłym roku około 42 mld zł, czyli 2,5 proc. PKB. Byłby to spadek po raz pierwszy od siedmiu lat - o 4,8 mld zł. Według PwC w 2013 roku ubytek ten wyniósł 46,8 mld zł, co stanowiło 2,9 proc. PKB. Zdaniem specjalistów z PwC lukę w VAT można by ograniczyć o ok. 31,5 mld zł, czyli kwotę odpowiadającą w przybliżeniu rocznemu budżetowi MON. Dodają, że całkowita likwidacja luki podatkowej w VAT nie jest jednak możliwa.