KNF za bardzo dociska SKOK-i? Krajowa Kasa się skarży

Kasa Krajowa SKOK zwraca także uwagę, że "sektor bankowy oraz ubezpieczeniowy miał nieporównywalnie więcej czasu na wdrożenie rekomendacji im dedykowanych".

W ubiegły wtorek KNF wydała rekomendację E-SKOK dotyczącą dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem operacyjnym, stopy procentowej, płynności i koncentracji w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Kasa oczekuje, że zostanie ona wprowadzona w życie nie później niż do 31 grudnia 2017 r.

"Wydając rekomendację, KNF wzięła pod uwagę sytuację w sektorze SKOK, stwierdzone nieprawidłowości i realia rynkowe. Sytuacja finansowa większości kas i skala zidentyfikowanych nieprawidłowości wymaga wskazania odpowiednich standardów, ukierunkowanych na poprawę jakości zarządzania ryzykiem operacyjnym, stopy procentowej, płynności i koncentracji przez kasy, co stworzy warunki dla ograniczenia nadmiernej ekspozycji kas na ryzyko i stabilnego rozwoju sektora SKOK. W rekomendacji zastosowano zasadę proporcjonalności" - zaznaczyła KNF w komunikacie.

Kasa Krajowa zaznacza, że na ogół opiniuje projekty rekomendacji przedkładane przez KNF, i w wielu wypadkach zgłasza do nich uwagi. "Uwagi te dotyczą przede wszystkim potrzeby uwzględnienia przez KNF szczególnego charakteru SKOK-ów jako spółdzielni oraz charakteru samych rekomendacji, które nie mogą być sprzeczne z przepisami ustawy z uwagi na to, iż nie stanowią one przepisów prawa, a jedynie dobre praktyki. Nierzadko bowiem w projektach rekomendacji proponuje się rozwiązania przewidziane dla banków, które działają w oparciu o inne zasady, aniżeli SKOK-i, oraz rozwiązania, które mogą pozostawać w sprzeczności z przepisami samej ustawy o s.k.o.k." - głosi stanowisko podpisane przez rzecznika KK SKOK Mariusza Wielebskiego.

"Kasy stosują się do rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego, jednakże w działalności Kas niezbędne jest zapewnienie stabilności działania, a wydawanie kolejnych rekomendacji od czerwca 2015 r., w tym szóstej już rekomendacji, jaką jest ta dotycząca E-SKOK dotycząca dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem operacyjnym, stopy procentowej, płynności i koncentracji w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, (obok wydanej także niedawno rekomendacji D-SKOK dotyczącej zarządzania obszarami technologii informacyjnej i bezpieczeństwa środowiska teleinformatycznego w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych) w tak krótkim czasie może budzić wątpliwości, skoro nie ma pełnej możliwości zweryfikowania skutków i efektów wdrożenia wydawanych wcześniej rekomendacji" - dodaje Kasa Krajowa.

Przypomina, że chodzi np. o rekomendację A-SKOK, dotyczącą dobrych praktyk zarządzania ryzykiem ekspozycji kredytowych w SKOK, rekomendację B-SKOK, dotyczącą dobrych praktyk w zakresie ładu korporacyjnego SKOK, rekomendację C-SKOK, dotyczącą rachunkowości SKOK, a także rekomendację dotyczącej bezpieczeństwa transakcji płatniczych wykonywanych w internecie, m.in. przez spółdzielcze kasy.

Rekomendacja E-SKOK składa się z 37 tzw. głównych rekomendacji. Pierwsza z nich zwraca uwagę, że zarząd kasy jest odpowiedzialny za opracowanie oraz wprowadzenie w życie sporządzonych w formie pisemnej polityk zarządzania ryzykiem: operacyjnym, stopy procentowej, płynności i koncentracji.

Inna określa, że zarząd kasy powinien wyznaczyć osoby odpowiedzialne za ryzyko i zapewnić wdrożenie polityk kasy w zakresie zarządzania rodzajami ryzyka uwzględnionymi w Rekomendacji. Kolejna zaleca, że "zarząd kasy powinien co najmniej raz w roku lub w przypadku istotnych zmian dokonywać oceny przyjętych polityk w zakresie rodzajów ryzyka uwzględnionych w Rekomendacji pod względem sposobu ich stosowania oraz ewentualnej konieczności wprowadzenia zmian" oraz że "zarząd kasy powinien poinformować radę nadzorczą o wynikach oceny".

Z kolei główna rekomendacja nr 11 stwierdza, że kasa "w ramach oceny ryzyka operacyjnego powinna przeprowadzać testy warunków skrajnych, których programy są regularnie przeglądane i oceniane pod kątem efektywności i dopasowania do potrzeb, zarówno pod względem jakościowym, jak i ilościowym".

"Okresowe (przeprowadzane co najmniej raz w roku) testy warunków skrajnych powinny obejmować estymacje zdarzeń i strat operacyjnych oraz testy scenariuszowe obejmujące analizę potencjalnych zagrożeń. Na podstawie testów należy określić sposób postępowania z poszczególnymi zidentyfikowanymi rodzajami ryzyka w ramach ryzyka operacyjnego, w tym maksymalny, akceptowany ich poziom" - zaleca KNF.

Inna rekomendacja, nr 19, nakłada na zarządy kas określanie limitów, "które utrzymują całościowe narażenie kasy na ryzyko stopy procentowej, w przedziale zgodnym z poziomem apetytu na ryzyko w kasie". "Przestrzeganie limitów powinno podlegać regularnej kontroli, z częstotliwością nie mniejszą niż raz na miesiąc" - zaleca komisja.

Główna rekomendacja nr 20 zwraca natomiast uwagę, że "kasa powinna posiadać system informacji, umożliwiający efektywne podejmowanie decyzji".

Kolejne główne rekomendacje zakładają także, że "kasa powinna dysponować wiarygodnym procesem identyfikacji i pomiaru lub szacowania ryzyka płynności", powinna "opracować strategię finansowania, która zapewnia dywersyfikację źródeł i okresu finansowania oraz uwzględnia potrzebę dywersyfikacji aktywów", a także "powinna posiadać plan awaryjny płynności, który precyzyjnie określa strategię i tryb postępowania w przypadku niedoborów płynności w sytuacjach awaryjnych".

Kolejne rekomendacje dotyczą koncentracji.

Rekomendacje główne zawierają ponadto tzw. rekomendacje szczegółowe. KNF podzieliła zarazem kasy na trzy grupy (Grupa I to kasy o sumie bilansowej mniejszej niż 50 mln zł oraz liczbie członków niższej niż 10 tys.; Grupa II - kasy o sumie bilansowej co najmniej 50 mln zł, lecz nie więcej niż 200 mln zł, niezależnie od liczby członków, a także kasy o sumie bilansowej poniżej 50 mln zł i liczbie członków co najmniej 10 tys.; Grupa III - kasy o sumie bilansowej powyżej 200 mln zł, niezależnie od liczby członków).

Kasy mniejsze, z grup I i II, są zwolnione ze stosowania niektórych rekomendacji (np. dotyczących przeprowadzania testów warunków skrajnych).

Komisja wyraża zarazem oczekiwanie, że "Kasa Krajowa będzie wspierała kasy w procesie poprawy zarządzania rodzajami ryzyka uwzględnionymi w Rekomendacji i dostosowywania się do postanowień Rekomendacji - stosownie do potrzeb zgłaszanych przez poszczególne kasy", by "w znaczący sposób ułatwić (zwłaszcza mniejszym kasom) dostosowanie się do Rekomendacji".

Dwa tygodnie temu Komisja Nadzoru Finansowego ustanowiła zarządcę komisarycznego w kolejnej, już 18 spółdzielczej kasie - Bieszczadzkiej SKOK w Sanoku.

Pod koniec czerwca funkcjonowało 29 "małych" kas, o aktywach poniżej 100 mln zł, 11 kas o aktywach 100-500 mln zł i trzy kasy o aktywach przewyższających 500 mln zł, dysponujące jednak ponad 70 proc. aktywów systemu.