Wielki wyciek danych Polaków. Oto jak zastrzec numer PESEL

- Niestety z przykrością muszę poinformować, że doszło do nadzwyczajnego wycieku danych, sięgającego blisko 19 milionów polskich obywateli, które to osoby w różnych kategoriach korzystały ze wsparcia medycznego. Podjęte zostały natychmiastowe działania, które skupiają się wokół tej sytuacji krytycznej i cyberincydentu - oświadczył w środę po południu Krzysztof Gawkowski.

- Została wdrożona procedura, która ma zabezpieczyć wszystkie dane, które wyciekły. Po to, by zostały przeniesione do bazy (na portalu - red.) Bezpieczne dane, by każdy obywatel zobaczył, czy jego dane wyciekły - dodał minister Gawkowski.

Jak mówił wicepremier, jeśli ktoś znajdzie swoje dane na tym portalu, powinien zastrzec numer PESEL. Przypominamy, jak to zrobić.

Najprostszym sposobem jest skorzystanie z aplikacji mObywatel. Usługa jest bezpłatna i dostępna dla pełnoletnich osób posiadających numer PESEL.

Aby zastrzec numer:

1. Otwórz aplikację mObywatel i zaloguj się.
2. Wejdź w zakładkę "Usługi".
3. Wybierz usługę "Zastrzeż PESEL".
4. Sprawdź aktualny status numeru.
5. Kliknij "Zastrzeż PESEL" i potwierdź operację.

Zmiana statusu jest realizowana od razu. W aplikacji można również sprawdzić historię zastrzeżeń oraz dowiedzieć się, jaka instytucja i z jakiego powodu weryfikowała numer PESEL. Możliwe jest także włączenie powiadomień dotyczących usługi.

Numer PESEL można zastrzec także bez instalowania aplikacji. W tym celu należy skorzystać z serwisu mObywatel dostępnego za pośrednictwem strony gov.pl.

Potrzebne będzie elektroniczne potwierdzenie tożsamości. System umożliwia logowanie m.in. za pomocą:

• profilu zaufanego,
• e-dowodu,
• podpisu kwalifikowanego,
• bankowości elektronicznej.

Po zalogowaniu trzeba przejść do usługi dotyczącej zastrzegania numeru PESEL, wybrać opcję "Zastrzeż PESEL", a następnie potwierdzić decyzję. Powtórzmy jeszcze raz - oficjalna usługa znajduje się na stronie gov.pl.

Osoby, które nie chcą korzystać z internetu, mogą zastrzec numer PESEL w dowolnym urzędzie gminy. Nie musi to być urząd właściwy dla miejsca zamieszkania.

W urzędzie należy:

1. Przygotować dokument potwierdzający tożsamość.
2. Wypełnić wniosek o zastrzeżenie numeru PESEL.
3. Podpisać dokument i złożyć go urzędnikowi.
4. Odebrać potwierdzenie dokonania zastrzeżenia.

Polski obywatel może posłużyć się dowodem osobistym, również tym wyświetlanym w aplikacji mObywatel, albo paszportem. Cudzoziemiec powinien przedstawić dokument podróży lub inny dokument potwierdzający tożsamość i obywatelstwo. Urzędnik może także wydrukować wniosek wypełniony na podstawie danych z systemu. W takim przypadku należy sprawdzić, czy wszystkie informacje są poprawne.

Numer PESEL można zastrzec lub odblokować w dowolnym momencie. Dodatkowo użytkownicy mogą wybrać tymczasowe odblokowanie numeru na określony czas.

Proces ponownego zastrzeżenia trwa od 30 minut do 12 godzin, co stanowi element systemu zabezpieczającego przed manipulacjami "na wnuczka" czy "na policjanta".

Od 1 czerwca 2024 r. w przypadku, gdy oszust wykorzysta zastrzeżony PESEL do zaciągnięcia kredytu, poszkodowany nie będzie zobowiązany do jego spłaty. Wprowadzenie obowiązku weryfikacji Rejestru Zastrzeżeń Numerów PESEL przez instytucje finansowe zwiększa bezpieczeństwo konsumentów.