Co dalej z pakietem CPN? "Przed rządem trudna decyzja"

Gdy Donald Trump w nocy z wtorku na środę ogłosił zawieszenie broni w Iranie, ceny ropy gwałtownie spadły. Od razu pojawiły się pytania, czy to początek końca kryzysu paliwowego i czy rządowy pakiet CPN przestanie być potrzebny. Zapytaliśmy Ministerstwo Energii, czy rząd ustalił twarde kryteria, na podstawie których będzie podejmował decyzję o przedłużeniu bądź zakończeniu osłony cen paliw.

"Pakiet 'Ceny Paliwa Niżej' pozostaje w pełni utrzymany. Dalsze decyzje w tym zakresie będą uzależnione m.in. od rozwoju sytuacji geopolitycznej na Bliskim Wschodzie, która wpływa na ceny ropy i paliw na rynkach międzynarodowych. Stabilizacja geopolityczna oraz sygnały wygaszania konfliktu pozostają kluczowymi czynnikami sprzyjającymi pozytywnym scenariuszom dla cen paliw" – deklaruje resort w odpowiedzi na nasze pytania.

Zgodnie z decyzją Ministra Finansów i Gospodarki stawka podatku VAT na paliwa została obniżona z 23 proc. do 8 proc. Stawka ta będzie obowiązywała czasowo od 31 marca 2026 r. do 30 kwietnia 2026 r. Natomiast na okres od 30 marca do 15 kwietnia została również obniżona akcyza na benzynę i olej napędowy. Akcyza na paliwa została zmniejszona do najniższego poziomu dopuszczonego przez Unię Europejską, czyli do 29 groszy na litr benzyny oraz o 28 groszy na litr oleju napędowego.

Wejście w życie pakietu CPN z dnia na dzień spowodowało spadek cen benzyny o blisko 1 zł na litrze i oleju napędowego o blisko 1,2 zł na litrze. Jednak, co pokazują ostatnie dane e-petrol.pl, obecny tydzień przynosi wzrost średnich cen paliw w Polsce.

Ministerstwo Energii w odpowiedzi na nasze pytania podkreśla, że czynniki wpływające na kształtowanie się cen paliw są analizowane na bieżąco.

O to, kiedy rząd powinien zrezygnować z pakietu "CPN", zapytaliśmy również analityków rynku paliw. Ich zdaniem będzie to możliwe dopiero wtedy, gdy sytuacja na Bliskim Wschodzie się uspokoi.

– Jeśli zobaczymy, że przez cieśninę Ormuz płyną statki, import do Europy i Azji jest wznowiony na dużą skalę, wtedy będzie można myśleć o rezygnacji z pakietów osłonowych. Na razie wszystko opierało się na kilku postach prezydenta Trumpa – mówi money.pl dr Jakub Bogucki, analityk rynku paliw z e-petrol.pl. Dlatego jego zdaniem takie decyzje nie zapadną w perspektywie dni, a nawet najbliższych tygodni.

Premier Donald Tusk ogłosił pomysł pakietu "CPN" w czwartek, 26 marca, po południu. Jeszcze tego samego dnia projekt został przyjęty przez rząd, a następnego – w ekspresowym tempie przeszedł przez Sejm, Senat i uzyskał podpis prezydenta Karola Nawrockiego.

– Niższa akcyza na paliwa miała obowiązywać do 15 kwietnia, a podatek VAT do końca miesiąca. Przed rządem trudna decyzja, którą musi podjąć w warunkach dużej niepewności, co się wydarzy dalej na Bliskim Wschodzie. Z pewnością uważnie będzie śledzić doniesienia na temat rozejmu i kolejne wypowiedzi prezydenta Trumpa – mówi money.pl Rafał Zywert, analityk rynku paliw z firmy Reflex.

Podkreśla, że kluczowa będzie trwałość i przestrzeganie rozejmu na Bliskim Wschodzie. Jednak już dziś wiadomo, że będzie z tym problem. Bo choć Izrael poparł dwutygodniowe zawieszenie broni z Iranem, to stoi na stanowisku, że nie dotyczy ono walk z Hezbollahem w Libanie – i dalej atakuje tam cele.

Ministerstwo Finansów nie odpowiedziało na naszą prośbę o komentarz w tej sprawie. Jednak w piątek minister finansów i gospodarki Andrzej Domański poinformował, że obniżona akcyza na paliwa będzie przedłużona.

– Obniżona stawka akcyzy na paliwa zostanie utrzymana po 15 kwietnia. MF zdecyduje, na jak długo – stwierdził. Dodał, że sytuacja na Bliskim Wschodzie jest zbyt zmienna, żeby rząd podejmował decyzję o wycofywaniu się z programu "Ceny Paliwa Niżej".

W kwestii podatku VAT i cen maksymalnych rząd ma czas na podjęcie decyzji do końca kwietnia. Dla budżetu koszt obniżki VAT na paliwa to ok. 930 mln zł, akcyzy zaś (w okresie 30 marca-15 kwietnia) to ok. 400 mln.

Marcin Walków, dziennikarz i wydawca money.pl