Prace na budowie tunelu średnicowego w Łodzi, jak pisaliśmy, stanęły we wrześniu 2024 r., gdy podczas drążenia częściowo zawaliła się kamienica przy al. 1 Maja. W lutym PKP Polskie Linie Kolejowe wypowiedziały umowę firmie PBDiM z Mińska Mazowieckiego.
Od momentu rozwiązania kontraktu pracownicy firmy Altor, spółki-córki wykonawcy inwestycji PKP PLK, pozostają bez wypłat mimo wezwań przedsądowych, jak poinformował Polsat News.
- Nikt nam nie wyjaśnił, dlaczego nie ma wypłat - powiedział w materiale jeden z pracowników. W jego przypadku zaległe pensje i odprawa mają wynosić 21 tys. zł.
"Lepiej odkładać mało niż nic". Ekspert zdradza receptę na sukces
Były kierownik robót Krzysztof Walczak uzyskał w sądzie tytuł wykonawczy, ale Altor wniósł sprzeciw. - Dla mnie to gra na czas - ocenił pokrzywdzony.
W marcu złożono wniosek o upadłość Altora, a sprawa trafiła do prokuratury w Mińsku Mazowieckim. PKP PLK na pytania Polsat News odpowiedziały, że uregulowały zobowiązania wobec innych podwykonawców, a przy Altorze wskazują zastrzeżenia do niewykonanych prac. Natomiast PBDiM tłumaczy, że kolej zalega z płatnościami za zarządzanie.
Co dalej z tunelem średnicowym?
Tymczasem w czerwcu Łódzki Urząd Wojewódzki wydał decyzje dotyczące tunelu średnicowego w Łodzi. PKP PLK oceniają, że rozstrzygnięcia związane z przejęciem nieruchomości oraz udostępnieniem maszyny TBM pozwolą wrócić do robót.
Rafał Wilgusiak z biura prasowego PKP PLK przekazał, że pierwsza decyzja dotyczy ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Obejmuje ona przejęcie przez Polskie Linie Kolejowe czterech kamienic: przy al. 1 Maja 19, 21, 23 oraz przy ul. Próchnika 44, a także wypłatę odszkodowań właścicielom lokali w wywłaszczanych budynkach. To w rejonie tych budynków doszło do przymusowego zatrzymania TBM "Katarzyny", co źle wpływa na stan techniczny nieruchomości.
Druga decyzja nakłada na właściciela tarczy TBM - firmę PBDiM - obowiązek wydania urządzenia do korzystania, tak by możliwe było dokończenie budowy tunelu.
- Obie decyzje wojewody – dotyczące wywłaszczenia kamienic oraz wydania tarczy TBM – są kluczowe dla wznowienia drążenia tunelu średnicowego. Dzięki nim możliwe będzie sprawne kontynuowanie prac, które w przyszłości znacząco poprawią jakość podróży kolejowych w Łodzi i całym kraju - zaznaczył członek zarządu i dyrektor ds. realizacji inwestycji PKP PLK Marcin Mochocki.
Mochocki dodał, że po zakończeniu korzystania z TBM wynagrodzenie dla właściciela urządzenia zostanie ustalone zgodnie z procedurą ustawową.
Czas na rzeczoznawców
Spółka PKP PLK złożyła wniosek o zmianę decyzji lokalizacyjnej 31 marca 2026 r. Zgodnie z komunikatem decyzję wydano terminowo i zgodnie z treścią wniosku inwestora.
Procedura przewiduje teraz przygotowanie wycen przez niezależnego rzeczoznawcę majątkowego wyznaczonego przez wojewodę, co ma potrwać ok. 60 dni. Następnie ok. 2 miesiące ma zająć wypłata odszkodowań przez PKP PLK. Ich wysokość ma być ustalana indywidualnie według wartości odtworzeniowej nieruchomości, bez uwzględnienia stopnia zużycia.
PKP PLK informują też o rozwiązaniach dla mieszkańców objętych czasową relokacją. Wsparcie, zapewnione zgodnie z przepisami znowelizowanej ustawy o transporcie kolejowym, polega na pokryciu kosztów pobytu w hotelach albo wypłacie ekwiwalentu na najem lokalu. Ma ono przysługiwać przez okres do 12 miesięcy od wejścia w życie nowych regulacji, czyli od 29 stycznia 2026 r.
Zadziałała "ustawa tunelowa"
W przypadku tarczy TBM, jak wyjaśnił Wilgusiak, decyzja wojewody jest możliwa dzięki przepisom obowiązującym od stycznia 2026 r. Regulacje pozwalają inwestorowi przejąć niezbędne mienie ruchome, gdy jest to konieczne dla ochrony interesu publicznego oraz zapewnienia bezpieczeństwa i ciągłości robót.
Inwestor tunelu podał również, że Zarząd Lokali Miejskich w Łodzi prowadzi proces okazywania i przekazywania lokali dla mieszkańców kamienic mających status najemców. PKP PLK zakładają, że działania te zostaną sfinalizowane do końca 2026 r.
Równolegle mają trwać przygotowania do wznowienia robót budowlanych. Wśród wskazanych działań są m.in. zabezpieczenie placu budowy, analiza dotychczas wykonanych prac oraz ocena stanu technicznego TBM po ponad 16 miesiącach postoju.
CPK pomoże przy tunelu średnicowym w Łodzi
Wilgusiak przypomniał też o podpisanym na początku czerwca porozumieniu między PLK a spółką Centralny Port Komunikacyjny. Dokument ma wzmacniać współpracę przy realizacji dwóch łódzkich tuneli: średnicowego oraz kolei dużych prędkości, a także usprawnić koordynację robót w obrębie stacji Łódź Fabryczna.
Zgodnie z informacjami spółki CPK przejmie część prac konstrukcyjnych komory Fabrycznej, a PKP PLK zapewnią finansowanie, dokumentację projektową i formalne przygotowanie inwestycji, by po zakończeniu robót przejąć gotowy obiekt.
Tunel średnicowy ma prowadzić od Łodzi Fabrycznej przez trzy podziemne stacje w centrum miasta (Śródmieście, Polesie i Koziny) do Łodzi Kaliskiej (kierunek Sieradz) i Łodzi Żabieniec (kierunek Kutno). Planowana długość inwestycji to 7,5 km.
Umowę na budowę tunelu z Przedsiębiorstwem Budowy Dróg i Mostów (PBDiM) z Mińska Mazowieckiego zawarto w 2017 r., a właściwe roboty budowlane i drążenie rozpoczęły się w sierpniu 2019 r. Pierwotnie inwestycja miała zakończyć się w 2021 r., jednak po kolejnych przestojach i zmianach projektu ostatni obowiązujący harmonogram zakładał zakończenie drążenia w czerwcu 2026 r. Teraz mówi się o początku trzeciej dekady XXI w.
We wrześniu 2024 r., po zawaleniu się części kamienicy przy Al. 1 Maja, roboty wstrzymano. Od momentu katastrofy w hotelach i wynajętych mieszkaniach przebywa ponad 200 mieszkańców wysiedlonych na czas budowy, którzy nie mogą wrócić do swoich mieszkań.
Na początku lutego 2026 r. inwestor, czyli PKP PLK, poinformował o odstąpieniu od umowy z wykonawcą tunelu. "Bezpieczeństwem mieszkańców, troską o nieruchomości na trasie budowy tunelu oraz koniecznością zapewnienia stabilnej i profesjonalnej realizacji kluczowego dla Łodzi i krajowego systemu kolejowego projektu infrastrukturalnego" - uzasadniła spółka.
