Z 6 do 24 mld euro. Wielka inwestycja pod znakiem zapytania

Porównując dyskusje toczące się w parlamencie na Łotwie na temat Rail Baltica z optymizmem, jaki panował na spotkaniu premierów Litwy, Łotwy i Estonii w piątek w Tallinnie, wydaje się, że mówi się o dwóch różnych projektach - skomentował estoński nadawca w relacji z Rygi.

Premierzy państw bałtyckich zadeklarowali polityczną wolę ukończenia Rail Baltica do 2030 r., zgodnie z oficjalnym wciąż harmonogramem, zwracają uwagę na związane z tym projektem regionalne aspekty bezpieczeństwa i mobilności wojskowej.

Pierwotne plany zakładały, że nowa linia kolei szybkich prędkości biegnąca od Tallina przez Estonię, Łotwę i Litwę do granicy z Polską, będzie gotowa nawet w 2026 r.

Według łotewskich deputowanych w nadchodzących latach nie uda się znaleźć dodatkowych środków w budżecie na ukończenie Rail Baltica. Na Łotwie, po wykryciu w ostatnich latach nieprawidłowości w finansowaniu projektu powołano sejmową komisję śledczą, a prokuratura wszczęła postępowanie karne w związku z podejrzeniem korupcji.

Po przeprowadzonej kontroli ujawniono, że brakuje od 3 do 4 mld euro na ukończenie pierwszego etapu Rail Baltica, czyli głównej trasy łotewskiego odcinka.

Przedsięwzięcie jest tak rozległe, że nikt nie jest w stanie określić końcowych kosztów. Wszystkie środki, które pojawią się w budżecie państwa, w nadchodzących latach, zostaną przeznaczone na obronność - powiedział Harijs Rokpelnis, szef parlamentarnej fakcji Zielonych i Związku Chłopów (ZZS), partii w rządowej koalicji premier Eviki Siliny.

Według posła ukończenie tej inwestycji do 2030 r. jest nierealne. I to nie tylko z powodu niemożności realizacji projektu przez Łotwę.

W tym roku władze łotewskiej spółki odpowiedzialnej za realizację projektu przekazały, że budowa Rail Baltica może zostać opóźniona jeszcze o jakieś 3-5 lat. Pierwotnie zakładano, że koszt budowy całej linii (na podstawie cen z 2017 r.) wyniesie około 6 mld euro. Obecnie według opublikowanego w styczniu raportu Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, budowa będzie kosztować nawet kilkakrotnie więcej - około 24 mld euro.

W 2025 r. premier Estonii Kristen Michal zadeklarował też gotowość do udzielenia Łotwie wsparcia, w tym finansowego i planistycznego, w dokończeniu Rail Baltica i doprowadzeniu trasy do granicy estońskiej.

Budowa Rail Baltica o długości ok. 870 km łączącej stolicę Estonii z granicą litewsko-polską została włączona do programu Transeuropejskiej Sieci Kolejowej (TEN-T). Podróż z Tallinna do Wilna trwałaby 3 godz. i 38 min, zaś do Warszawy 6 godz. i 47 min.