ceny paliw (strona 23 z 68)

"Sprawdź na ile oszukał cię Orlen" - pod takim hasłem działa internetowy kalkulator posłów Platformy Obywatelskiej. Wylicza szacunkową kwotę, jaką kierowcy mieli przepłacać za paliwa, tankując na stacjach PKN Orlen w ostatnich miesiącach. Ekspert jednak podkreśla, że najważniejsze jest zastrzeżenie, które autorzy kalkulatora dodali na końcu pod gwiazdką.

Po 1 stycznia ceny paliw na stacjach wzrosły średnio o kilka groszy. Mimo że wzrosły obciążenia podatkowe, takie jak przywrócony 23-proc. VAT na paliwa, wyższa akcyza i opłata paliwowa. Najgłośniej mówiło się w ostatnich dniach o "cudach na Orlenie", ale średnia cena paliwa w całym kraju jest tylko nieznacznie wyższa niż pod koniec roku.

Ceny paliw zaczynają rosnąć i kontynuacji tego trendu powinniśmy się spodziewać w przyszłym tygodniu - wynika z prognoz analityków serwisu E-Petrol. Ceny na stacjach stały się szczególnie ważnym tematem po tym, jak od stycznia 2023 roku poszedł w górę VAT na paliwa, wzrosły także akcyza i opłata paliwowa.

Szczyt inflacji będzie w lutym br. i nie przekroczy 20 proc. - ocenia czwartkowe dane GUS dotyczące grudniowej inflacji Sebastian Sajnóg, analityk z zespołu makroekonomii Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Inflacja w grudniu 2022 roku wyniosła 16,6 proc. w ujęciu rok do roku wobec konsensusu na poziomie 17,3 proc. - podał w czwartek Główny Urząd Statystyczny (GUS) w szybkim szacunku. To duże zaskoczenie.

Tomasz Chróstny, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, poinformował o wszczęciu postępowania ws. sytuacji na rynku paliw w Polsce. UOKiK sprawdzi, czy mogło dochodzić do zawyżania cen paliw w ostatnich miesiącach.

- Chciałbym, żeby NIK nie łamał prawa - powiedział Daniel Obajtek o ewentualnej kontroli w PKN Orlen. Prezes Orlenu dodał w rozmowie z TVP Info, że nie ma ku temu "żadnej podstawy prawnej".

Politycy PiS na czele z Markiem Suskim bronią Orlenu. Jak podkreślają, ceny paliw w Polsce należą do najniższych w Unii. To prawda, ale do najniższych należą też nasze wynagrodzenia. Gdy policzyć, ile litrów paliwa za swoją pensję może kupić statystyczny Polak, na tle innych krajów UE wypadamy bardzo biednie.

Nie milkną echa "cudu na Orlenie", który ma wskazywać na zawyżanie cen paliw w ostatnich miesiącach przez koncern. Politycy kontynuują wymianę ciosów w tej sprawie. Lider PO Donald Tusk powiedział na Twitterze o "bandyckich cenach". Wicerzeczniczka PiS oskarżyła go zaś o "trollowanie".

- Tłumaczenie Orlenu ws. cen po powrocie stawki VAT można porównać do sytuacji, w której chirurg amputuje rękę, po to, by pacjent w przyszłości nie martwił się o operację jednego z palców u dłoni. To jest kompletny absurd - powiedział w programie "Newsroom" WP Janusz Steinhoff, były minister gospodarki. - Wsłuchiwałem się wczoraj w słowa prezesa Orlenu Daniela Obajtka. Sugeruję wnikliwym obserwatorom tego, co dzieje się w gospodarce, aby wydrukowali sobie to wystąpienie, bo ono jest tak niesamowicie pełne różnych niejasności, sprzeczności i absurdów, że w przyszłości powinno być drukowane na kartach podręczników ekonomii w rozdziale o tym, jak nie prowadzić firmy.

Główny ekonomista PKN Orlen Adam B. Czyżewski, tłumacząc brak podwyżek na stacjach po powrocie 23-proc. stawki VAT, przytoczył przykład Węgier, "gdzie obniżenie cen skończyło się kolejkami i brakami paliw na stacjach". - Nie zdziwiłbym się, gdybym słyszał taką argumentacją w czasach Gomułki, Gierka i Jaruzelskiego. Natomiast to, że po tylu latach transformacji, ktoś mówi takie rzeczy, martwi mnie bardzo - powiedział w programie "Newsroom" WP Janusz Steinhoff, były minister gospodarki. - Proces edukacji ekonomicznej powinien zostać przez administrację publiczną potraktowany w poważniejszy sposób. Gra cenami była możliwa w przypadku Orlenu, bo mamy praktycznie monopol. Pan Obajtek w sposób arbitralny, oderwany od prawa i zasad rynkowych oraz w oparciu o kryteria polityczne ustala sobie ceny. Ceny powinny być regulowane przez popyt i podaż i na konkurencyjnym rynku taka sytuacja nie ma prawa się wydarzyć. Jak to możliwe, że ktoś podnosi marżę hurtową z 3 na 30 proc.? Większość stacji benzynowych w Polsce zaopatruje się w Lotosie lub w Orlenie, dlatego tak istotne są ceny hurtowe. Mnie nie cieszą świetne wyniki finansowe spółek paliwowych i energetycznych, bo one zazwyczaj nie są efektem redukcji kosztów i dobrego zarządzania, a skutkiem monopolistycznej pozycji koncernów.

Posłowie Prawa i Sprawiedliwości na czele z Markiem Suskim ruszyli bronić Orlenu w związku z aferą paliwową. Dlatego zwołali w środę specjalną konferencję poświęconą aktualnym cenom paliw. Odpowiadając na pytania, czy koncern zawyżał stawki w ostatnich miesiącach, mówili jednak głównie o Platformie Obywatelskiej.

- Uważam, że wszystko to co w tej chwili dzieje się wokół Orlenu i fuzji z Lotosem, jest największym skandalem ostatniego 30-lecia - powiedział w programie "Newsroom" WP Janusz Steinhoff, były minister gospodarki. - Jest to wyjątkowo szkodliwa operacja z punktu widzenia przede wszystkim interesów państwa polskiego i polskiej gospodarki. Pokazuje nieudolność administracji państwowej i olbrzymi obszar patologii w tworzeniu prawa. Brałem udział w posiedzeniu połączonych komisji Senatu i to, z czym się tam spotkałem dowodzi, że prawo łamano w świadomy sposób po to, by osiągnąć określone cele. Kiedyś fuzja Orlenu z Lotosem znajdzie się w podręcznikach jako przykład patologii obfitujący w błędy natury formalnej i merytorycznej. Tłumaczenia prezesa Daniela Obajtka są absurdalne, nie jestem pod wrażeniem jego kompetencji. Często jego opinie są sprzeczne i oderwane od faktów. Odnoszę wrażenie jakby nie rozumiał, na czym polega konkurencja w gospodarce. Zadaję sobie pytanie: jak to możliwe, że taka koncepcja realizowana przez takiego pana jest akceptowana przez Radę Ministrów? Przypominam, że potęgę Orlenu budowali poprzednicy pana Obajtka, to oni kupowali za granicą stacje benzynowe, modernizowali Rafinerię Gdańską i inwestowali w nią. Pan Obajtek wykazał się kolejnymi akwizycjami na rynku krajowym, z czego najbardziej brzemienny w skutkach jest Lotos. Wycena tej rafinerii w 2020 r. była na poziomie 5 mld dol., natomiast 30 proc. tej firmy sprzedano Saudyjczykom za ponad miliard, to jest wyjątkowy skandal. Co więcej, aby przeprowadzić tę operację, szybko zmieniono ustawę o kontroli niektórych inwestycji, a nowelizację przygotowywał szef kancelarii prawnej, która stoi za transakcją Orlenu. Miesza się uprawnienia podmiotów gospodarczych z administracją publiczną.

Orlen, zawyżając marże, dorabiał się na Polkach i Polakach. Także na samorządach, już wcześniej łupionych przez rząd – tak kontrowersje wokół hurtowych cen paliw skomentował prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski. Z kolei prezydent Sopotu Jacek Karnowski skomentował, że cud na stacjach możliwy jest tylko z powodu monopolu, jaki powstał po fuzji Orlenu z Lotosem.

Gdybyśmy miesiąc wcześniej nie komunikowali, że zrobimy wszystko, by ceny utrzymać, mielibyśmy chaos na stacjach i nieprzewidywalną panikę - oświadczył Daniel Obajtek, prezes PKN Orlen. Jego koncern oskarżany jest o sztuczne zawyżanie cen w ostatnich miesiącach po to, by nie podnosić ich 1 stycznia 2023 r.

Nie wierzę w tłumaczenia Orlenu. To mi przypomina myślenie ze środka PRL-u - stwierdził Piotr Woźniak, były minister gospodarki i były prezes PGNiG, w "Rozmowie Piaseckiego" w TVN24. Pytany był o zamieszanie wokół cen paliw na stacjach na przełomie roku. Koncern oskarżany jest o ich sztuczne zawyżanie w ostatnich miesiącach.

PKN Orlen zarzuca się celowe zawyżanie cen paliw pod koniec roku, aby uniknąć podwyżek 1 stycznia. Wtedy to przywrócono 23-proc. podatek VAT, jednak ceny na stacjach nie wzrosły. Sypią się zawiadomienia do NIK, UOKiK, a nawet prokuratury. Płocki koncern tłumaczy się z polityki cenowej.

Pod koniec 2022 r. kierowcy w całej Polsce ustawiali się w kolejkach na stacjach paliw, chcąc zdążyć przed noworoczną podwyżką VAT-u, która miała wywindować ceny benzyny, oleju napędowego i LPG. Jak się okazało - niepotrzebnie. W 2023 r. ceny na stacjach PKN Orlen są takie same jak w grudniu ubiegłego roku. Czy państwowy koncern celowo zarabiał na kierowcach? Zdaniem ekspertów rządzącym pomogła sytuacja rynkowa.

"Przyglądamy się działaniom PKN Orlen w sprawie cen paliw, nie wykluczamy interwencji" - przekazał Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w odpowiedzi na prośbę money.pl o komentarz decyzji koncernu o obniżeniu cen paliw na stacjach w ostatnim dniu 2022 r. Wśród analityków pojawiają się głosy, według których kierowcy w ostatnim czasie mogli przepłacać za benzynę i olej napędowy.

- Poziom cen detalicznych paliw musi odzwierciedlać ich podaż. Miejsca na obniżkę nie ma, dopóki podaż jest ograniczona - mówi główny ekonomista PKN Orlen Adam B. Czyżewski. Przytacza przykład Węgrzech, "gdzie obniżenie cen skończyło się kolejkami i brakami paliw na stacjach". Od 1 stycznia wróciła 23 proc. stawka VAT na paliwa. 30 grudnia 2022 r. PKN Orlen obniżył hurtowe ceny paliw o ok. 12 proc. "Cuda na Orlenie" - tak obniżkę skomentował na Twitterze Rafał Mundry, ekonomista.

- Jeśli ceny na stacjach są stabilne, to trzeba się tylko z tego cieszyć i nie ma co szukać dziury w całym - stwierdził premier Mateusz Morawiecki zapytany o to, czy ceny paliw w ostatnich miesiącach były zawyżane. Taki zarzut pojawił się po nagłym obniżeniu cen hurtowych przez PKN Orlen na koniec 2022 r.

"967 tys. zł więcej za paliwo w samym grudniu. O tyle więcej wydaliśmy na tankowanie naszych autobusów, mimo niskiej ceny ropy na giełdach" - napisał Krzysztof Balawejder, prezes MPK Wrocław. Sposób działania Orlenu nazwał z kolei "złodziejskim monopolem". Tymczasem politycy domagają się kontroli UOKiK i NIK w sprawie rzekomego zawyżania cen paliw przez PKN Orlen.

Cieszymy się, że podwyżek nie ma - powiedziała minister klimatu Anna Moskwa, odnosząc się do wzrostu stawki VAT na paliwa od 1 stycznia. Ekonomiści zwracali uwagę, że z dnia na dzień Orlen obniżył ceny w hurcie. Według Moskwy, gdyby były jakiekolwiek nieprawidłowe zachowania firm sprzedających paliwa, może interweniować UOKiK.

W pierwszym miesiącach 2023 r. dla rynku paliwowego największe znaczenie nie będą miały notowania ropy, ale dostępność samych paliw - ocenia analityk z portalu e-petrol.pl Jakub Bogucki. Jak przypomina, w lutym UE wprowadzi zakaz importu paliw z Rosji.

Ceny paliw 1 stycznia na stacjach "są na podobnym poziomie" - pisze serwis autokult.pl. Stawka VAT na paliwa wzrosła w 2023 r. z 8 do 23 proc., ale mimo to podwyżek nie widać. Dzień wcześniej Orlen obniżył ceny w hurcie o 12 proc., a w nowy rok wprowadzono kolejną obniżkę. "Cudów na Orlenie ciąg dalszy" - uważa ekonomista Rafał Mundry.

"Cuda na Orlenie. Hurtowe ceny potaniały z dnia na dzień o 12 proc." - napisał ekonomista Rafał Mundry na Twitterze. Jego zdaniem może to oznaczać, że kierowcy w ostatnim czasie przepłacali za paliwa. Analitycy zastrzegali, że na koniec roku rafinerie i stacje paliw mogą tworzyć "poduszkę" przed powrotem wyższego podatku VAT na paliwa od 1 stycznia.